Şeftali Ağacı Bakımı ve Özellikleri
- Athena
- 15 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 3 gün önce
Baharın Pembe Müjdesi: Şeftali
Latince ismi Prunus persica olan şeftali, isminin "Persya (İran)" bölgesinden geldiği sanılsa da aslında kökeni Çin’in derinliklerine dayanır. Gülgiller familyasının bu asil üyesi, ipeksi tüylü meyveleri ve büyüleyici bahar çiçekleriyle hem bir meyve ağacı hem de dekoratif bir mucizedir.
Peyzajda Kullanımı: Şeftali ağaçları, özellikle ilkbaharda açan pembe çiçekleriyle peyzajda eşsiz bir görsel şölen sunar. Orta boylu yapısı sayesinde küçük bahçelerde bile "odak ağacı" olarak kullanılabilir. Ayrıca, güneşli duvar önlerinde "espalier" (duvara yaslanmış form) yöntemiyle eğitilerek hem çok şık durur hem de dar alanlarda meyve verir.
Şeftali Bakım Detayları
Işık İsteği
Tam güneş aşığıdır. Meyvelerin şekerlenmesi ve renk alması için günde en az 8-10 saat kesintisiz güneş ışığı şarttır.
Soğuğa Dayanıklılık
Ağaç olarak -20°C'ye kadar dayanabilir. Ancak en büyük riski ilkbahar donlarıdır; erken açan çiçekleri -2°C altında zarar görebilir.
Sıcağa Dayanıklılık
Sıcak iklimleri sever. Ancak kaliteli meyve için kışın belli bir süre soğuklama (soğuklama ihtiyacı) alması gerekir. Yazın 35-40°C sıcaklıklara dayanır, yeter ki su eksik olmasın.
Toprak İsteği
Süzek, derin, kumlu-tınlı ve organik maddece zengin toprakları sever. pH derecesinin 6.0-6.5 olması idealdir. Ağır killi ve su tutan topraklarda "kök kanseri" riski artar.
Kök Yapısı
Genellikle saçak kök ağırlıklı bir yapısı vardır ve kökler oksijene çok ihtiyaç duyar. Bu yüzden toprak drenajı hayati önem taşır.
Boy - En
Yarı bodur anaçlarda 3-4 metre, klasik anaçlarda ise 5-6 metre boy ve genişliğe ulaşabilir.
Sulama
Düzenli sulama ister. Özellikle meyve büyüme döneminde ve hasattan hemen önceki 3 haftada su stresi yaşamamalıdır. Damlama sulama en sağlıklı yöntemdir.
Bölge Uyumu
Türkiye'de Marmara (Bursa), Ege ve Akdeniz bölgeleri en verimli alanlarıdır. İç bölgelerde ise don çukuru olmayan, güneye bakan yamaçlarda yetişir.
Ömrü
Çok yıllık. Ancak diğer meyve ağaçlarına göre ömrü daha kısadır; verimli ömrü genellikle 15-25 yıl arasındadır.
Çiçek Rengi
Büyüleyici pembe ve tonları.
Çiçeklenme Dönemi
Erken bahar (Mart - Nisan). Yapraklanmadan hemen önce çiçek açar.
Yaprak Durumu
Kışın yaprak döker. Uzun, mızrak şeklinde ve kenarları hafif dişli yeşil yaprakları vardır.
Zorluk
Orta - Zor. Düzenli budama, ilaçlama (özellikle yaprak kıvırcıklığına karşı) ve meyve seyreltmesi gerektirdiği için ilgi isteyen bir bitkidir.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Marmara (Özellikle Bursa): Şeftalinin kalbidir. Nemli ama rüzgar alan yapısı meyve kalitesini artırır. Mantari hastalıklara karşı ilkbaharda bakırlı ilaçlama ihmal edilmemelidir.
Ege ve Akdeniz: Erkenci çeşitler için harikadır. Ancak bu bölgelerde "Akdeniz Meyve Sineği"ne karşı çok dikkatli olunmalı, tuzaklar kurulmalıdır.
İç Anadolu: En büyük risk ilkbahar geç donlarıdır. Bu yüzden çiçeklenmesi nispeten geç olan "geççi" çeşitler tercih edilmelidir.
Karadeniz: Aşırı yağış ve nem meyvede çatlamaya ve mantara yol açabilir. Mutlaka iyi havalanan, güneş alan güneye bakan yamaçlara dikilmelidir.
Çoğaltma Yöntemleri
Şeftali genellikle aşılama yöntemiyle çoğaltılır:
Tohum (Çöğür): Şeftali çekirdeği ekilerek anaç bitki elde edilir. Ancak çekirdekten çıkan ağaç, annesiyle aynı kalitede meyve vermez.
Aşılama: Çekirdekten yetişen 1 yaşındaki fidana, istenilen cinsin (örneğin Glohaven veya J.H. Hale) gözü "Durgun Göz Aşısı" yöntemiyle Ağustos-Eylül aylarında takılır.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Meyve Seyreltme: Ağaç çok fazla meyve tutarsa meyveler küçük kalır ve dallar kırılabilir. Meyveler fındık büyüklüğüne gelince, her 10-15 cm’de bir meyve kalacak şekilde seyreltme yapmalısınız.
Vazo (Çanak) Budama: Ağacın orta kısmını güneş girmesi için açık bırakacak şekilde "vazo" formunda budamak, meyvelerin her yerinin kızarmasını sağlar.
Yaprak Kıvırcıklığı: Baharda tomurcuklar patlamadan önce "Bordo Bulamacı" uygulamak, şeftalinin en büyük belası olan yaprak kıvırcıklığı hastalığını (klok) önler.
Editörün Notu: Şeftali ağacı meyvelerini bir önceki yılın sürgünlerinde verir. Budama yaparken tüm genç sürgünleri kesmemeye, dengeyi korumaya özen gösterin!
Yorumlar