https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Macsurak Mavi Bir Doğa Mucizesi ​Kayalıkların Ladin Esintisi ​ Latince ismiyle Sedum reflexum (güncel botanik adıyla Petrosedum rupestre), ismini aşağıya doğru hafifçe kıvrılan, "reflex" yapan yaprak yapısından alır. Anavatanı Avrupa’nın dağlık ve taşlık bölgeleridir. Karakteristik olarak, iğneye benzeyen ama etli, mavimsi-gri (glaucous) tondaki yapraklarıyla bilinir. Bu rengi, onu diğer yeşil yer örtücülerden ayırarak bahçede harika bir odak noktası haline getirir. ​Peyzajda Kullanımı: Mavi-gümüş tonları sayesinde bahçede "kontrast" yaratmak için mükemmeldir. Özellikle koyu yeşil bitkilerin veya gri taşların yanında kendini çok iyi gösterir. Xeriscaping (su tasarruflu peyzaj) projelerinin vazgeçilmezidir. Dik yamaçlarda, saksı aranjmanlarının merkezinde veya "yaşayan duvar" tasarımlarında kullanılır. Çiçek sapları uzadıkça hafifçe eğilir, bu da ona dinamik bir görüntü katar. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:MurielBendel ​ Bitki Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Tam güneş. Mavimsi-gümüş rengini koruması için bol ışığa ihtiyacı vardır. Az ışıkta yapraklar yeşile döner ve bitki formunu kaybeder. ​Soğuğa Dayanıklılık: Çok yüksek. -25°C / -30°C derecelere kadar tamamen dayanıklıdır. ​Sıcağa Dayanıklılık: Mükemmel. +45°C dereceye ve yoğun güneş radyasyonuna karşı çok toleranslıdır. ​Toprak İsteği: Çok iyi drenajlı, kumlu, çakıllı ve besin değeri düşük topraklar. Kayalık diplerinde, az miktarda toprakla bile mutlu olur. ​Kök Yapısı: Saçak kök. Yüzeye yakın ama tutucu bir kök sistemine sahiptir. ​Boy-En: Bitki halı gibi yayıldığında 10-15 cm boy yapar; çiçek sapları çıktığında boyu 25-30 cm’yi bulabilir. Enine yayılımı ise 40-60 cm’ye ulaşır. ​Sulama: Oldukça az. Yazın çok kurak dönemlerde 10-15 günde bir sulama yeterlidir. Kışın sulama yapılmamalıdır. ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin tüm bölgeleri için uygundur. Özellikle kıyı bölgelerinden iç kesimlerin karasal iklimine kadar sorunsuz uyum sağlar. ​Ömrü: Çok yıllık. * Çiçek Rengi: Parlak, canlı sarı. ​Çiçeklenme Dönemi: Yaz başı ve ortası (Haziran - Temmuz). ​Yaprak Durumu: Herdem yeşil. Kışın yaprak dökmez, soğuk havalarda mavimsi rengi bazen hafif morumsu bir ton alabilir. ​Zorluk: Kolay. En dayanıklı sedum türlerinden biridir. ​Türkiye Coğrafyası Özel Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Güneş altında rengi en güzel bu bölgelerde oturur. Ancak nemli sahil şeridinde bitkinin altına çakıl taşı sermek, yaprakların ıslak toprakla temasını keserek çürümeyi önler. ​Marmara: Kış yağışlarının yoğun olduğu dönemlerde drenaj hayati önem taşır. Süzek toprak karışımı (perlit/pomza takviyeli) kullanılmalıdır. ​İç Anadolu: Kışın dondurucu soğuklarına en iyi dayanan türlerden biridir. Kar örtüsü altında güvenle kışlar. ​Karadeniz: Fazla nemden dolayı bitkinin boyu biraz fazla uzayabilir (formu gevşer). Güneş alan, rüzgarlı ve yüksek konumlar tercih edilmelidir. ​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Doğu'da kışın uykuya geçer ve baharda hızla canlanır. Güneydoğu'da ise yakıcı güneşten etkilenmez, ancak toprak nemini tamamen kaybetmeden hafif sulama yapılmalıdır. Photo by David J. Stang ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Dalları Toprağa Bastırma: Yayılan dallar toprağa değdiği yerden kendiliğinden köklenir. Bu köklü kısımları kesip başka yere taşıyabilirsiniz. ​Çelikleme: Herhangi bir dal parçasını koparıp toprağa dikmek yeterlidir. Çok hızlı köklenir. ​Tohum: Çiçeklenme sonrası oluşan tohumlar rüzgarla dağılıp uygun çatlaklarda yeni bitkiler oluşturabilir. ​Bitkinin Bakımı İle İLGİLİ TÜYOLAR ​Çiçek Budaması: Çiçekler geçtikten sonra çiçek saplarını dipten kesmek, bitkinin enerjisini mavi yaprak halısını sıkılaştırmaya vermesini sağlar. ​Mavi Rengin Sırrı: Bitkiniz çok yeşil görünüyorsa muhtemelen çok fazla sulanıyor veya yeterli güneş almıyordur. Suyu azaltıp güneşi artırarak o gümüşi mavi rengi geri kazanabilirsiniz. ​Yayılım Kontrolü: Diğer narin bitkilerin üzerine çıkabilir. Gerektiğinde kenarlardan budayarak alanını sınırlayabilirsiniz. ​Hatırlatıcı Not: Sedum reflexum, bahçenize sadece bir bitki değil, bir doku katar. Onun gümüş-mavi iğneli yaprakları, yazın açan sarı çiçekleriyle birleştiğinde ortaya çıkan kontrast, profesyonel bir peyzaj dokunuşu gibi görünecektir

Photo by David J. Stang Zarafetin ve Direncin Sembolü ​ Bahçelerin ve balkonların vazgeçilmezi olan Karanfil, Latince ismiyle Dianthus caryophyllus, binlerce yıldır insanlığın estetik anlayışına eşlik eden bir klasik. Anavatanı Akdeniz havzası olan bu bitki, doğada yabani formda pembe ve mor tonlarında bulunsa da bugün ıslah çalışmaları sayesinde gökkuşağının neredeyse her renginde (mavi hariç) karşımıza çıkıyor. ​ Karanfilleri karakteristik yapan en önemli özellik, kenarları dişli taç yaprakları ve gri-yeşil, mızraksı yaprak yapısıdır. Peyzajda ise tam bir "joker" bitkidir. Alçak türleri (bodur karanfiller) kaya bahçelerinde ve yol kenarı bordürlerinde mükemmel bir halı oluştururken, uzun saplı türler kesme çiçekçiliğin ve rustik bahçe tasarımlarının başrol oyuncusudur. Bahçenize diktiğinizde sadece görsel bir şölen sunmaz, aynı zamanda o meşhur baharatlı kokusuyla çevresini mest eder. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:George_E._Koronaios ​ Detaylı Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Karanfiller tam bir güneş aşığıdır. Günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almak isterler. Yetersiz ışıkta saplar cılızlaşır ve çiçeklenme azalır. ​Soğuğa Dayanıklılık: Türüne göre değişmekle birlikte genelde -15°C ile -20°C dereceye kadar dayanıklıdır. Donlara karşı oldukça dirençlidir. ​Sıcağa Dayanıklılık: 35°C-40°C derecelere kadar dayanabilir ancak aşırı nemli ve bunaltıcı sıcaklarda çiçek kalitesi düşebilir. ​Toprak İsteği: Geçirgenliği yüksek, kireçli (alkali) ve kumlu toprakları sever. Ağır, su tutan killi topraklarda kök çürüklüğü riski yüksektir. ​Kök Yapısı: Genellikle saçak kök yapısına sahiptir. Bu yüzden saksı değişimlerinde kökleri zedelemeden işlem yapmak önemlidir. ​Boy-En: Türüne göre boyu 20 cm'den (bodur) 80 cm'ye (kesme çiçek türleri) kadar çıkabilir. Enine ise 30-40 cm yayılım gösterir. ​Sulama: Toprak yüzeyi kurudukça sulanmalıdır. "Ayağı ıslak" kalmaktan hiç hoşlanmaz. Sulama yaparken yapraklara ve çiçeklere su değdirmemeye özen gösterilmelidir (mantar riskine karşı). ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin hemen hemen tüm bölgelerinde (mikroklima alanlar dahil) yetiştirilmeye uygundur. ​Ömrü: Genellikle çok yıllık (perennial) bir bitkidir. Ancak bazı hibrid türler iki yıllık olarak da yetiştirilebilir. ​Çiçek Rengi: Beyaz, pembe, kırmızı, sarı, turuncu, mor ve çok renkli (çizgili/ebruli) varyasyonları mevcuttur. ​Çiçeklenme Dönemi: İlkbaharın sonundan başlayarak yaz boyu çiçek açar. Uygun budama ile sonbaharda ikinci bir çiçeklenme yapabilir. ​Yaprak Durumu: Kışın yapraklarını dökmez, her dem yeşildir. Gri-mavi tonlarındaki yaprakları kışın da dekoratiftir. ​Zorluk: Kolay. Bitki dünyasına yeni girenler için ideal, dayanıklı bir bitkidir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Sandstein ​ Türkiye Coğrafyasına Göre Notlar ​Ege ve Akdeniz: Yaz aylarındaki aşırı kuraklıktan korumak için öğle güneşini yarı gölgede geçirmesi iyi olur. Kışın korumaya gerek duymaz. ​Marmara Bölgesi: Nem oranına dikkat edilmelidir. Hava sirkülasyonu olan yerlere dikilerek mantar hastalıkları önlenmelidir. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Sert kış soğuklarına dayanıklıdır ancak kar örtüsü yoksa kök bölgesini saman veya kuru yaprakla mulçlamak (örtmek) bitkiyi garantiye alır. ​Karadeniz Bölgesi: Aşırı yağış alan yerlerde drenaj hayati önem taşır. Toprağına mutlaka dere kumu eklenmelidir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme: En yaygın yöntemdir. Çiçeklenmemiş genç sürgünlerden (10-15 cm) yaz sonunda veya ilkbahar başında alınan çelikler, nemli bir kum-torf karışımında kolayca köklenir. ​Tohum: İlkbaharın başlarında iç mekanda tohum ekimi yapılabilir. Çimlenme sonrası fideler kalıcı yerlerine şaşırtılır. ​Ayırma (Kökten Ayırma): İyice yayılmış ve yaşlanmış kök grupları ilkbaharda dikkatlice sökülerek parçalara ayrılabilir ve yeni yerlerine dikilebilir. ​Bitkinin Bakımı ile İlgili Tüyolar ​Ölü Baş Temizliği (Deadheading): Geçen çiçekleri sapıyla birlikte hemen kesin. Bu işlem bitkinin tohum üretmek yerine yeni çiçek tomurcukları vermesini sağlar. ​Destekleme: Uzun boylu türler rüzgarda kırılabilir. İnce bambu çubuklarla destek yapmayı ihmal etmeyin. ​Hava Sirkülasyonu: Bitkileri birbirine çok bitişik dikmeyin. Yaprakların arasından hava geçmesi pas hastalığını önler. ​Editörün Notu: Karanfil, toprağının pH değerine karşı hassastır. Eğer yapraklar sararmaya başlıyorsa toprak çok asidiktir; bir miktar tarım kireci eklemek mucizeler yaratabilir!

https://www.flickr.com/photos/8435962@N06/3192213960/ Bereketin ve Dayanıklılığın Simgesi ​ Peyzaj dünyasında "Yeşim Ağacı" (Jade Plant) ile sıkça karıştırılsa da, Portulacaria afra (yaygın adıyla Fil Azığı veya Cüce Yeşim), ondan çok daha hızlı büyüyen ve şekil alabilen bir karakterdir. Latince ismiyle anılan bu türün anavatanı Güney Afrika'nın kurak çalılıklarıdır. Doğasında fillerin en sevdiği besinlerden biri olduğu için "Elephant Bush" olarak da bilinir. ​Karakteristik olarak, kırmızımsı kahverengi gövdesiyle minik, etli ve parlak yeşil yaprakları harika bir kontrast oluşturur. Sadece yeşil değil, kremsi beyaz alacalı (Variegata) ve sarkan (Prostrata) formları da mevcuttur. ​Peyzajda Kullanımı: Bu bitki tam bir çok yönlülük ustasıdır! Akdeniz tarzı bahçelerde kaya bahçelerinin vazgeçilmezidir. Erozyon kontrolü için yer örtücü olarak kullanılabileceği gibi, budamaya olan inanılmaz toleransı sayesinde harika çitler veya topiary (formlu budama) çalışmaları yapılabilir. Ayrıca, gövdesinin hızla kalınlaşması nedeniyle dünyada Bonsai sanatına en uygun türlerden biri kabul edilir. https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=User%3AAbu_Shawka&redlink=1 ​Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği Güneş aşığıdır! En az 6 saat doğrudan güneş ışığı almayı sever. Yetersiz ışıkta yaprak araları açılır ve o formda duruşunu kaybeder. İç mekanda bakılacaksa mutlaka güneye bakan, bol ışıklı bir pencere önü seçilmelidir. ​Soğuğa Dayanıklılık Hafif donlara karşı dirençli olsa da -1°C ile -2°C derecenin altındaki uzun süreli soğuklar bitki dokusunda hasar bırakabilir. Don riski olan bölgelerde koruma altına alınmalıdır. ​Sıcağa Dayanıklılık Gerçek bir çöl savaşçısıdır. 45°C - 50°C derecelere kadar olan aşırı sıcaklara, nem oranı düşük olsa dahi mükemmel uyum sağlar. ​Toprak İsteği En hassas olduğu nokta budur. Suyu tutmayan, drenajı çok yüksek topraklar ister. Kaktüs ve sukulent karışımları idealdir; pomza, kum ve torf karışımı kök sağlığını korur. ​Kök Yapısı Gençken saçak köklüdür ancak bitki yaşlandıkça ve gövde odunsulaştıkça daha güçlü, yayılıcı bir kök sistemi geliştirir. Saksı değişimlerinde kök budamasına uygundur. ​Boy-En Doğal ortamında boyu 3-4 metreye kadar ulaşabilir. Bahçe kullanımında ise genellikle 1.5 - 2 metre civarında tutulur. ​Sulama "Az ama öz" kuralı geçerlidir. Toprak tamamen (ama tamamen!) kurumadan su verilmemelidir. Yazın haftada bir, kışın ise ayda bir sulama genellikle yeterlidir. Yapraklarının büzüştüğünü görürseniz bilin ki susamıştır. ​Bölge Uyumu Türkiye'de Ege ve Akdeniz kıyı şeridinde dış mekanda rakipsizdir. Marmara'da korunaklı alanlarda yetişebilir. İç ve Doğu Anadolu'da ise kışın mutlaka iç mekana alınmalıdır. ​Ömrü Çok yıllık bir bitkidir. Doğru bakımla nesiller boyu yaşayabilir, aile yadigarı bir ağaca dönüşebilir. ​Çiçek Rengi Nadir de olsa, çok güneş alan ve olgunlaşmış bitkilerde küçük, yıldız şeklinde pembe veya lila renkli çiçekler açar. ​Çiçeklenme Dönemi Genellikle bahar sonu veya yaz başında çiçeklenir, ancak iç mekanlarda çiçeklenmesi oldukça nadirdir. ​Yaprak Durumu Her dem yeşildir. Kışın yaprak dökmez, yıl boyu o canlı ve etli görüntüsünü korur. ​Zorluk Kolay. Unutulmaya ve ihmale karşı en toleranslı bitkilerden biridir. Tek düşmanı aşırı sulamadır. Photo by Frank Vincentz ​ Türkiye Coğrafyası İçin Özel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Sizin için zahmetsiz bir bitki. Bahçede güneşin tam altına dikin ve unutun. Yazın aşırı kuraklarda akşam saatlerinde fısfısla yapraklarını serinletmek gelişimi hızlandırır. ​Marmara: Nemli havayı sevse de kış yağışlarında saksının su altında kalmamasına dikkat edin. İstanbul gibi illerde kışın balkondan içeri, rüzgar almayan bir köşeye çekmek güvenlidir. ​İç Anadolu ve Karadeniz: Karadeniz'in aşırı yağışından korunmalı (drenaj çok kritik), İç Anadolu'nun ise sert donlarından sakınılmalıdır. Kışın mutlaka don görmeyen, ışıklı bir kapalı ortamda (kış bahçesi veya antre) uykuya yatırılmalıdır. ​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu'nun kuru sıcağına bayılır ancak kış soğukları ölümcüldür. Bu bölgelerde "saksı bitkisi" olarak yetiştirilip mevsim geçişlerinde taşınması en doğrusudur. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Portulacaria afra'yı çoğaltmak neredeyse çocuk oyuncağıdır: ​Çelikleme (En Garanti Yöntem): İlkbahar veya yaz aylarında sağlıklı bir daldan 10-15 cm'lik bir parça kesin. Kestiğiniz parçayı 2-3 gün gölgede bekletip yarasının kurumasını (nasır bağlamasını) sağlayın. Ardından nemli kumlu bir toprağa dikin. 2-3 hafta içinde köklenecektir. ​Yaprak ile Üretim: Tek bir yaprağı koparıp toprak yüzeyine bırakmanız bile yeterli olabilir, ancak çelikleme kadar hızlı sonuç vermez. ​Ayırma: Kökten gelen sürgünleri ayırarak da yeni bitkiler elde edebilirsiniz. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Budama: Bitkinizin daha gür görünmesini istiyorsanız uç alma yapın. Kestiğiniz her uçtan iki yeni sürgün verecektir. ​Hava Akışı: Kapalı mekanda bakıyorsanız bulunduğu odanın mutlaka havalandırılması gerekir; havasız ortamda "unlu bit" zararlısına davetiye çıkarabilir. ​Gübreleme: Bahar ve yaz aylarında ayda bir kez yarı dozajlı sukulent gübresi vermek, yaprakların daha parlak olmasını sağlar. ​Editörün Hatırlatıcı Notu: Bu bitki, doğada karbondioksiti hapsetme kapasitesi en yüksek bitkilerden biridir. Sadece estetik değil, aynı zamanda çevreci bir kahramanı büyüttüğünüzü unutmayın!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Dianakc Balkonların Zarif Klasiği ​ Peyzajda yarattığı renk cümbüşüyle tanınan Begonia semperflorens (Şeker Begonya), ismindeki "semperflorens" (her zaman çiçek açan) ibaresinin hakkını sonuna kadar verir. Anavatanı Brezilya'nın nemli tropik bölgeleridir. Karakteristik olarak parlak, balmumu gibi cilalanmış hissi veren etli yaprakları ve salkım salkım açan narin çiçekleriyle tanınır. ​Peyzajda Kullanımı: Bordür bitkisi olarak rakipsizdir. Bahçe yollarının kenarlarında, toplu dikimlerde yarattığı halı efektiyle büyüleyicidir. Ayrıca dikey bahçelerde ve asılı saksılarda, o yoğun çiçek yapısıyla harika bir dolgu malzemesidir. Hem koyu yeşil hem de bronz yapraklı varyeteleri sayesinde çiçekleri olmasa bile peyzajda kontrast yaratmak için kullanılır. ​Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği Yarı gölge bitkisidir. Sabah güneşini çok sever ancak yazın yakıcı öğle güneşinden korunmalıdır. Bronz yapraklı türler güneşe daha dayanıklıyken, yeşil yapraklı olanlar daha fazla gölgeye ihtiyaç duyar. ​Soğuğa Dayanıklılık Soğuğa karşı oldukça hassastır. 5°C derecenin altındaki sıcaklıklarda gelişimi durur, 0°C ve altında ise bitki donarak ölür. ​Sıcağa Dayanıklılık Sıcağa karşı toleranslıdır ancak aşırı sıcaklarda (35°C+) nem ihtiyacı artar. Bu dönemlerde bitkinin köklerinin serin tutulması önemlidir. ​Toprak İsteği Hafif asidik, bol humuslu ve süzek toprakları sever. Torf ağırlıklı, besin değeri yüksek ve drenajı iyi olan karışımlar gelişimi coşturur. ​Kök Yapısı Saçak köklü, sığ ve narin bir kök sistemine sahiptir. Bu yüzden sığ saksılarda bile oldukça mutlu mesut yaşayabilir. ​Boy-En Türüne göre değişmekle birlikte genellikle 20-40 cm boy ve en yapar. Kompakt bir formda kalma eğilimindedir. ​Sulama Toprak yüzeyi hafifçe kuruduğunda sulanmalıdır. Yapraklarına su değdirmemeye özen gösterilmelidir (mantar riski!). Kışın sulama azaltılmalı, toprak nemi kontrol edilerek su verilmelidir. ​Bölge Uyumu Türkiye genelinde yazlık mevsimlik çiçek olarak kullanılır. Akdeniz ve Ege’de yarı gölge alanlarda tüm yıl yaşayabilir ancak kışın iç mekana alınması tavsiye edilir. ​Ömrü Aslında çok yıllıktır (perennial) ancak soğuk bölgelerde kışı geçiremediği için genellikle tek yıllık muamelesi görür. ​Çiçek Rengi Beyaz, pembe, kırmızı ve bu renklerin farklı tonlarında çiçek açar. Bazı türlerinde çiçekler iki renkli olabilir. ​Çiçeklenme Dönemi Baharın ilk ışıklarından kışın ilk donlarına kadar, yani neredeyse yıl boyunca çiçekli kalabilir. ​Yaprak Durumu Her dem yeşildir. Formunu korur ancak aşırı soğukta bitki bütünüyle çöker. ​Zorluk Kolay - Orta. Düzenli sulama ve doğru ışıkla sizi asla üzmez. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Rosina_Peixoto ​ Türkiye Coğrafyası İçin Özel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Burada en büyük düşman yaz güneşidir. Mutlaka yarı gölge, ağaç altı veya kuzey cephe tercih edilmelidir. Nemli havayı sevdiği için deniz kıyısı bölgelerde çok coşar. ​Marmara: Yaz aylarında balkonların en gözde bitkisidir. Rüzgar alan yerlerde toprağının çok hızlı kurumasına izin vermeyin. ​İç Anadolu ve Karadeniz: Karadeniz'in nemi şeker begonyalar için cennet gibidir; ancak drenaja dikkat edilmelidir. İç Anadolu'da ise gece-gündüz sıcaklık farkı bitkiyi yorabilir, gece soğuklarında korumaya dikkat edilmelidir. ​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu'nun kuru sıcağında gölge ve ekstra nem (fısfıslama değil, altlık nemi) ister. Doğu'da ise sadece kısa yaz döneminde dış mekanda tutulabilir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Tohum ile Üretim: Çok küçük (toz gibi) tohumları vardır. Bahar başında sera ortamında çimlendirilip fidelenir. ​Çelikleme (En Pratik Yol): Sağlıklı bir gövdeden alacağınız 10 cm’lik bir dalı doğrudan suya koyun veya doğrudan nemli toprağa dikin. Çok hızlı köklenir. ​Kökten Ayırma: İyice gelişmiş, saksısına sığmayan bitkileri bahar aylarında kökten bölerek ikiye ayırabilirsiniz. https://www.flickr.com/people/52582306@N03 ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Ölü Başları Temizleyin: Geçen çiçekleri düzenli olarak koparmak, bitkinin enerjisini yeni çiçeklere yönlendirmesini sağlar. ​Hava Sirkülasyonu: Yaprakların çok sıkışık olması küllenme hastalığına yol açabilir. Bitkiler arasında hava akışı olacak kadar mesafe bırakın. ​Kışlama: Eğer bitkinizi seneye de saklamak istiyorsanız, kış gelmeden önce sert bir budama yapıp aydınlık ve serin (don olmayan) bir odaya alın. ​Editörün Hatırlatıcı Notu: Şeker begonyaların yaprakları yenilebilir ve ekşimsidir (ancak kimyasal ilaç kullanılmadığından emin olunmalıdır). Hem göze hem de sıra dışı bir bilgi olarak damağa hitap eden bir bitkidir!

https://www.flickr.com/people/47439717@N05 Sarkan Yeşilliklerin En Zarifi ​ Botanikteki adıyla Senecio rowleyanus (yeni sınıflandırmasıyla Curio rowleyanus), sukulent dünyasının en ikonik ve fotojenik üyelerinden biridir. Anavatanı Güney Afrika'nın kurak bölgeleridir. Doğasında kumlu topraklar üzerinde sürünerek yayılan bu bitki, peyzajda ve iç mekanda yarattığı sarkık formla adeta canlı bir perdeyi andırır. ​ Bezelye tanelerini andıran yuvarlak yaprakları, aslında su depolamak için evrimleşmiş dahi birer mühendislik harikasıdır. Her bir "inci" tanesinin üzerinde, ışığın iç kısma girmesini sağlayan ince, şeffaf bir hat (pencere) bulunur. ​Peyzajda Kullanımı: Dış mekanda sadece don riskinin olmadığı ılıman iklimlerde, kaya bahçelerinde yer örtücü olarak kullanılır. Ancak asıl şovunu yüksek saksılarda, asılı sepetlerde veya duvar saksılarında sergiler. Modern ve minimalist dekorasyonların vazgeçilmezidir. ​Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği Parlak ama dolaylı ışığı sever. Doğrudan öğle güneşi inci tanelerinin "yanmasına" ve renginin matlaşmasına neden olabilir. Sabah güneşi alan aydınlık bir pencere önü onun için idealdir. ​Soğuğa Dayanıklılık Soğuğa karşı oldukça hassastır. 7°C derecenin altındaki sıcaklıklar bitkiyi strese sokar. Don olaylarına karşı hiçbir direnci yoktur. ​Sıcağa Dayanıklılık Sıcağı sever ancak havasız ve aşırı kuru sıcaklardan hoşlanmaz. 30°C - 35°C derecelerde hava sirkülasyonu olan bir konumda mutlu olur. ​Toprak İsteği Hızlı drene olan, kaktüs ve sukulent karışımları kullanılmalıdır. Toprağın içinde perlit, pomza veya iri kum oranının yüksek olması, kök çürümesini önlemek için hayati önem taşır. ​Kök Yapısı Zayıf ve sığ bir saçak kök yapısına sahiptir. Bu yüzden derin saksılardan ziyade, yayvan ve drenaj deliği olan saksılar tercih edilmelidir. ​Boy-En Yatayda saksı yüzeyini kaplar, aşağıya doğru ise doğru bakımla 1 - 1.5 metreye kadar uzayabilir. ​Sulama En çok hata yapılan nokta sulamadır. "İnci" taneleri hafifçe yumuşamaya veya büzüşmeye başladığında sulanmalıdır. Kışın sulama neredeyse tamamen kesilmelidir. Alttan sulama yöntemi, inci tanelerinin ıslanıp çürümesini engellemek için tavsiye edilir. ​Bölge Uyumu Türkiye'de dış mekanda sadece Güney Ege ve Akdeniz'in en korunaklı, don görmeyen noktalarında yetişebilir. Diğer tüm bölgelerde iç mekan bitkisidir. ​Ömrü Çok yıllık bir bitkidir. Doğru şartlarda yıllarca saksınızdan sarkmaya devam eder. ​Çiçek Rengi Beyaz-kirli beyaz renkli, fırça benzeri küçük çiçekler açar. Çiçekleri şaşırtıcı bir şekilde tarçın/karanfil kokuludur. ​Çiçeklenme Dönemi Genellikle kış aylarında veya bahar başında çiçeklenir. ​Yaprak Durumu Her dem yeşildir. Formunu yıl boyu koruyan etli, yuvarlak yapraklara sahiptir. ​Zorluk Orta. Işık ve su dengesi kurulduğunda kolaydır ancak aşırı sulama karşısında çok çabuk küser. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Salicyna ​Türkiye Coğrafyası İçin Özel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Kışın dışarıda kalabilir ancak balkonun en kuytu, yağmur almayan ve don vurmayan köşesinde tutulmalıdır. Yazın ise yakıcı güneşten mutlak suretle korunmalıdır. ​Marmara: Yazın balkonda yarı gölgede coşar ancak Eylül sonu gibi içeriye, ışık alan bir odaya alınmalıdır. Kalorifer peteklerinden uzak tutulmalıdır. ​İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Tamamen iç mekan bitkisidir. Kuru hava inci tanelerinin kurumasına neden olabilir; bu yüzden bitkinin uzağına bir su kabı koyarak nem dengelenmelidir. ​Karadeniz: Yüksek nemden hoşlanır ancak toprağın kuruması bu bölgede daha uzun sürer. Bu yüzden sulama aralığı çok iyi gözlemlenmelidir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme (En Yaygın): 10-15 cm’lik bir dalı kesin. Alttaki birkaç inci tanesini koparıp o kısmı toprağa gömün veya dalı doğrudan toprak yüzeyine yatırıp üzerine hafifçe bastırın. İnci tanelerinin birleştiği boğumlardan hızla kök verecektir. ​Suyla Çoğaltma: Kestiğiniz dalın uç kısmını suya değecek şekilde bırakın. Kökler 1-2 cm olduğunda toprağa aktarın. ​Bitkinin Bakımı İle İLGİLİ TÜYOLAR ​Üstten Görünüm: Saksının üst kısmının kel kalmaması için uzayan dallardan birini saksının üstündeki boş toprağa dolayın; oradan kök salıp saksının üstünü dolduracaktır. ​Işık Penceresi: İnci tanelerinin üzerindeki o çizgisel hattın parlaklığını yitirmesi, bitkinin daha fazla ışığa ihtiyacı olduğunun işaretidir. ​Dikkat: Bitki hafif derecede toksiktir. Evcil hayvanların ve çocukların ulaşamayacağı yüksek bir yere asılması en güvenlisidir. ​Editörün Hatırlatıcı Notu: Bu bitki aslında "sabır" bitkisidir. İlk dikildiğinde kök salmaya odaklandığı için üst kısım durmuş gibi görünür; ancak kökleri saksıyı kavradığında inci salkımlarının hızla aşağı indiğini göreceksiniz!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Tagooty Çölün Heykelimsi Güzeli ​ Botanik dünyasında Adenium obesum olarak bilinen Çöl Gülü, adının aksine bir gül türü değil; zakkum ailesine mensup, su depolayan bir sukulenttir. Anavatanı Doğu Afrika ve Arap Yarımadası'nın kurak, güneşli topraklarıdır. En karakteristik özelliği, su depolamak için şişkinleşen ve "caudex" adı verilen o muazzam gövde yapısıdır. ​ Peyzajda ve iç mekanda, her bitkinin kendine has bir "kişiliği" varmış gibi hissettiren o minyatür ağaç formuyla dikkat çeker. Çiçekleri ise adeta tropikal bir rüyayı andırır; canlı pembe, kırmızı, beyaz ve bazen de alacalı renklerde olabilir. ​Peyzajda Kullanımı: Türkiye'nin sadece en sıcak, don görmeyen kıyı bölgelerinde (Akdeniz sahil şeridi) kaya bahçelerinde veya odak noktası bitkisi olarak dış mekanda kullanılabilir. Ancak dünya genelinde ve ülkemizin büyük bölümünde, o heykelimsi gövdesini sergileyen şık saksılarda, teraslarda ve bol güneşli iç mekanlarda başrol oyuncusudur. https://www.inaturalist.org/users/2375626 ​Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği Tam bir güneş bağımlısıdır! Günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almalıdır. Işık yetersiz gelirse çiçek açmaz ve o karakteristik gövdesi zayıf düşer. ​Soğuğa Dayanıklılık Soğuk en büyük düşmanıdır. 10°C derecenin altındaki sıcaklıklarda strese girer. 0°C ve altındaki dereceleri asla tolere edemez, donar. ​Sıcağa Dayanıklılık Sıcaklık konusunda sınır tanımaz. 40°C - 45°C derecelerde bile, yeterli havalandırma olduğu sürece keyfi yerindedir. ​Toprak İsteği Mükemmel drenaj şarttır. Kaktüs toprağına bolca pomza, perlit veya volkanik kayaç eklenmiş, suyun saniyeler içinde süzüldüğü karışımları sever. ​Kök Yapısı Gövdenin devamı olan kalın, etli ve su depolayan bir kök/gövde (caudex) yapısına sahiptir. Köklerin sıkışmasından hoşlanmaz, ancak saksısı çok büyük de olmamalıdır. ​Boy-En Saksıda genellikle 60-100 cm arasında tutulur ancak doğasında ve geniş bahçelerde 2-3 metre boya ulaşabilir. ​Sulama Aktif büyüme dönemi olan bahar ve yaz aylarında toprak kurudukça sulanmalıdır. Ancak kış uykusuna yattığında (yaprak döktüğünde) sulama neredeyse tamamen kesilmelidir. "Gövdeyi elle kontrol et; yumuşaksa su ver, sertse bekle" altın kuraldır. ​Bölge Uyumu Türkiye'de Güney Ege ve Akdeniz dışında dış mekanda kışlatılması imkansızdır. Diğer bölgelerde yazın balkonun en güneşli yerinde, kışın ise evin en sıcak ve ışıklı köşesinde tutulmalıdır. ​Ömrü Çok yıllık bir bitkidir. Doğru bakımla on yıllarca yaşayabilir ve yaşlandıkça gövdesi daha da güzelleşir. ​Çiçek Rengi Koyu kırmızı, canlı pembe, saf beyaz ve bu renklerin kombinasyonlarından oluşan muazzam çiçekleri vardır. ​Çiçeklenme Dönemi Esas olarak ilkbahar ve yaz aylarında çiçeklenir. Doğru budama ve besleme ile yılda birkaç kez çiçek açabilir. ​Yaprak Durumu Mevsimsel olarak yaprak döker. Kışın dinlenme dönemine girdiğinde yapraklarını tamamen dökebilir, bu normaldir; panik yapmayın! ​Zorluk Orta. Sulama dengesini (özellikle kışın) kurmak uzmanlık ister. ​Türkiye Coğrafyası İçin Özel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Yaz boyunca dışarıda, tam güneş altında bırakın. Kışın ise ısı 10°C'nin altına düştüğünde içeriye veya korunaklı bir kış bahçesine alın. ​Marmara: Haziran başından Eylül sonuna kadar açık havada çok mutlu olur. Ancak İstanbul gibi nemli illerde, toprağının kuruduğundan emin olmadan asla sulamayın. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Bu bölgelerde bitki neredeyse 8-9 ay iç mekanda kalmalıdır. Kışın kalorifer ısısından hoşlanır ama ışık yetersiz gelirse mutlaka bitki lambası desteği ister. ​Karadeniz: Aşırı yağış ve nem gövde çürümesine neden olabilir. Mutlaka yağmur almayan, rüzgar alan aydınlık balkonlarda tutulmalı ve drenajı en üst seviyede tutulmalıdır. https://www.inaturalist.org/users/645653 ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Tohum ile Üretim (En Verimli): Tohumdan yetişen bitkiler o meşhur şişkin gövdeyi (caudex) oluşturur. Taze tohumlar ılık bir ortamda çok çabuk çimlenir. ​Çelikleme: Kesilen dallar köklendirilebilir. Ancak çelikle üretilen Çöl Gülleri genellikle o karakteristik şişkin gövdeyi oluşturmaz; daha düz bir gövdeyle büyür. ​Bitkinin Bakımı İle İLGİLİ TÜYOLAR ​Budama: İlkbahar başında yapılan budama, bitkinin daha çok dallanmasını ve dolayısıyla daha çok çiçek açmasını sağlar. ​Saksı Yükseltme: Her saksı değişiminde bitkiyi 1-2 cm daha yukarıda dikerek, toprak altındaki gizemli gövde yapısını zamanla gün yüzüne çıkarabilirsiniz. ​Zehirli Özsu: Bitkinin özsuyu toksiktir. Budama yaparken mutlaka eldiven kullanın ve evcil hayvanlardan uzak tutun. ​Editörün Hatırlatıcı Notu: Çöl Gülü, sabrın ve dayanıklılığın bitkisidir. Kışın yaprak döktüğünde onu öldü sanıp sakın çöpe atmayın; baharda güneşle birlikte uyanışını izlemek paha biçilemez!

https://www.flickr.com/people/37767174@N04 Zıtlıkların Estetiği ​ Botanik dünyasında Euphorbia milii olarak tanınan Dikenler Tacı, adını gövdesini saran keskin dikenlerinden ve efsanelere konu olan duruşundan alır. Anavatanı Madagaskar olan bu bitki, aslında bir sukulent türüdür. Karakteristik olarak, odunsu ve dikenli gövdesinin ucunda yükselen taze yeşil yaprakları ve yıl boyu eksik olmayan çiçekleri (aslında çiçek değil, "brakte" adı verilen renkli yapraklardır) ile tanınır. ​Peyzajda Kullanımı: Sıcak iklim peyzajlarında, özellikle geçit vermez yapısı nedeniyle estetik bir "çit" veya "sınır belirleyici" olarak harikalar yaratır. Kaya bahçelerinde odak noktası olabilir. İç mekanda ise güneş alan her köşeyi, en az bakım çabasıyla bir çiçek bahçesine çevirme gücüne sahiptir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Wouterhagens ​ Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği Tam bir güneş aşığıdır. Ne kadar çok güneş alırsa, o kadar çok çiçek açar. Yetersiz ışıkta çiçeklenmeyi durdurur ve yaprak döker. Günde en az 4-6 saat doğrudan güneş, sağlıklı gelişimi için şarttır. ​Soğuğa Dayanıklılık Tropikal bir kökene sahip olduğu için soğukla arası hiç iyi değildir. 10°C derecenin altındaki sıcaklıklarda bitki strese girer. 0°C ve altı sıcaklıklar ise bitkiyi kısa sürede öldürebilir. ​Sıcağa Dayanıklılık Sıcağa ve kuraklığa karşı inanılmaz dayanıklıdır. 40°C - 45°C derece sıcaklıklarda bile, güneşin tam altında keyifle büyümeye devam eder. ​Toprak İsteği Geçirgenliği yüksek toprakları sever. Kaktüs ve sukulent toprakları idealdir. Islak toprakta kalmaktan nefret eder; bu yüzden saksı dibinde mutlaka drenaj delikleri olmalıdır. ​Kök Yapısı Gövdesine oranla daha narin, saçak kök yapısına sahiptir. Suyu gövdesinde depoladığı için köklerin sürekli nemli kalmasına ihtiyaç duymaz. ​Boy-En Saksıda bakıldığında genellikle 60-90 cm boyunda kalır. Ancak bahçede ve doğal ortamında boyu 2 metreye kadar ulaşabilir. ​Sulama Sulama yapmadan önce toprağın en az yarısının kuruduğundan emin olunmalıdır. Yazın haftada 1-2 kez, kışın ise 2-3 haftada bir sulama genellikle yeterlidir. Fazla su, kök çürümesine giden en kısa yoldur. ​Bölge Uyumu Türkiye'de Ege ve Akdeniz sahil şeridinde dış mekanda kışlayabilir. Ancak iç bölgelerde (İstanbul dahil) kışın mutlaka iç mekana, güneşli bir yere alınmalıdır. ​Ömrü Çok yıllık bir çalı türüdür. Zamanla gövdesi daha da odunsulaşır ve heybetli bir form kazanır. ​Çiçek Rengi En yaygın rengi kırmızı ve pembedir. Ancak hibrit türleri sayesinde sarı, beyaz, turuncu ve alacalı renklerde çiçek açan formları da mevcuttur. ​Çiçeklenme Dönemi Doğru ışığı bulduğunda yılın 12 ayı boyunca çiçek açabilen nadir bitkilerdendir. ​Yaprak Durumu Yarı dökücüdür. Aşırı susuz kaldığında veya kışın sıcaklık düştüğünde yapraklarını dökerek kendini korumaya alır, ancak baharla birlikte hızla yeni yapraklar verir. ​Zorluk Çok Kolay. İhmal edilmeye dayanıklı, yeni başlayanlar için en ideal çiçekli bitkidir. ​Türkiye Coğrafyası İçin Özel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Bahçenizin en güneşli ve rüzgar almayan kuytu köşesine dikin. Yazın sulamayı ihmal etmeyin, kışın ise aşırı yağmurlardan korumaya çalışın. ​Marmara: Yaz aylarında balkonların baş tacıdır. Ancak Ekim ayı itibarıyla havalar soğumadan içeriye, güneş alan bir pencere önüne taşınmalıdır. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Tamamen iç mekan bitkisi olarak bakılmalıdır. Kışın kalorifer peteklerinden gelen kuru sıcağa dayanıklıdır ancak mutlaka doğrudan gün ışığı görmelidir. ​Karadeniz: Yüksek nem yaprak kalitesini artırır ama toprağın kuruması gecikeceği için sulama sıklığına çok dikkat edilmelidir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:PlainVector ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme (En Garanti Yöntem): İlkbahar veya yazın sağlıklı bir dalı kesin. Kesilen yerden sızan süt benzeri sıvının (lateks) durması için ucu ılık suya batırın. Çeliği 2-3 gün kurumaya bırakın ve sonra nemli toprağa dikin. ​Tohum: Çok yaygın olmasa da tohumla üretilebilir ancak çelikleme kadar hızlı ve pratik değildir. ​Bitkinin Bakımı İle İLGİLİ TÜYOLAR ​Süt Tehlikesi: Bitkinin gövdesi kesildiğinde çıkan beyaz süt (lateks) cildi tahriş edebilir ve gözle temasından kaçınılmalıdır. Budama yaparken eldiven takmak en iyisidir. ​Çiçeklenme Sırrı: Bitkiniz çiçek açmıyorsa bilin ki yeterince güneş görmüyordur. Onu doğrudan güneşin altına koyun, kısa sürede tomurcuklanacaktır. ​Budama: Çok uzayıp formu bozulan dalları bahar başında budayarak daha toplu ve gür bir görünüm elde edebilirsiniz. ​Editörün Hatırlatıcı Notu: Dikenler Tacı, "sevgi ve ihmal" dengesini en iyi kuran bitkidir. Onu güneşli bir yere koyun, arada bir su verin ve o dikenlerin arasından yükselen narin çiçeklerinin keyfini çıkarın!

Photo by Frank Vincentz Renk Değiştiren Bir Mücevher ​ Botanik dünyasında Othonna capensis (Yakut Kolyesi), sukulent meraklılarının en sevdiği sarkan türlerden biridir. Anavatanı Güney Afrika'nın kurak topraklarıdır. Bu bitkiyi özel kılan, güneş ışığının yoğunluğuna göre renk değiştirebilme yeteneğidir; normalde yeşil olan yapraklar, güneş altında muazzam bir yakut kırmızısı veya mor renge bürünür. ​Yaprakları tespih çiçeğine göre daha uzun, silindirik ve etlidir. İnce, morumsu dalları saksıdan aşağıya doğru bir şelale gibi akar ve üzerinde minik sarı papatyaları andıran çiçekler açar. ​Peyzajda Kullanımı: Kaya bahçelerinde mor bir yer örtücü olarak eşsizdir. Ancak asıl kullanım alanı, renk kontrastı yaratmak amacıyla tercih edilen asılı saksılardır. Balkonlarda gri veya beyaz saksılarla birleştiğinde modern ve lüks bir görünüm sunar. Photo by William Avery ​ Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği En iyi rengini almak için bolca doğrudan güneş ışığına ihtiyaç duyar. Işık miktarı arttıkça yapraklar yeşilden mora döner. Yetersiz ışıkta bitki yeşile döner ve dallar cılızlaşır. ​Soğuğa Dayanıklılık Hafif soğuklara dirençlidir ancak -2°C derecenin altındaki sıcaklıklara dayanamaz. Don riskinden mutlak suretle korunmalıdır. ​Sıcağa Dayanıklılık Sıcağa karşı çok dayanıklıdır. 40°C dereceye kadar olan sıcaklıklarda, hava sirkülasyonu sağlandığı sürece sağlıklı kalır. ​Toprak İsteği Kaktüs ve sukulentler için hazırlanan, drenajı çok yüksek toprakları sever. Standart topraklara bolca ponza veya perlit eklenerek geçirgenlik artırılmalıdır. ​Kök Yapısı İnce ve hassas bir saçak kök yapısına sahiptir. Köklerin sürekli ıslak kalması durumunda hızlıca çürüme eğilimi gösterir. ​Boy-En Aşağıya doğru sarkma boyu ideal şartlarda 60-100 cm'yi bulabilir. Enlemesine saksı yüzeyini hızla kaplar. ​Sulama "Yakut" taneleri hafifçe büzüşmeye başladığında sulama zamanı gelmiş demektir. Yazın haftada bir, kışın ise 2-3 haftada bir sulama genellikle yeterlidir. Sukulentler arasında suyu en çok sevenlerden biri olsa da toprak kurumadan su verilmemelidir. ​Bölge Uyumu Türkiye'de Ege ve Akdeniz kıyılarında kışın korunaklı balkonlarda kalabilir. Diğer tüm bölgelerde kış aylarında iç mekana alınmalıdır. ​Ömrü Çok yıllık bir sukulenttir. Zamanla gövdesi hafifçe odunsulaşabilir. ​Çiçek Rengi Canlı, parlak sarı çiçekler açar. Bu sarı çiçekler, mor yapraklarla mükemmel bir kontrast oluşturur. ​Çiçeklenme Dönemi Doğru bakımla yılın büyük bir kısmında, özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında çiçekli kalabilir. Çiçekleri gün ışığında açar, akşamları kapanır. ​Yaprak Durumu Her dem yeşildir (veya her dem mordur!). Mevsimsel yaprak dökümü yapmaz. ​Zorluk Kolay. Renk değişimini gözlemlemek keyiflidir ve bakımı zahmetsizdir. https://www.flickr.com/people/131880272@N06 ​ Türkiye Coğrafyası İçin Özel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Güneşe doymasını sağlayın. Yazın en sıcak saatlerde hafif bir gölge rengini korumasına yardımcı olur. Dış mekanda en hızlı bu bölgelerde büyür. ​Marmara: Balkonun en çok güneş alan köşesine yerleştirin. Kışın soğuklar başlamadan (Kasım gibi) içeriye alın. Nemli havayı sevse de toprağın kuruması için rüzgar alması önemlidir. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Kışın mutlaka ev içinde bakılmalıdır. Kış aylarında bitkinin mor rengini kaybetmemesi için evin en güneşli penceresi seçilmelidir. ​Karadeniz: Yağmura karşı çok hassastır. Sürekli yağmur altında kalırsa yaprakları su toplar ve çürür. Mutlaka üstü kapalı ama aydınlık alanlarda tutulmalıdır. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme (En Kolay): Herhangi bir dalı kesin ve 1-2 gün yarasının kurumasını bekledikten sonra doğrudan toprağa dikin. Birkaç hafta içinde köklenecektir. ​Daldırma: Uzayan bir dalı koparmadan yanındaki boş bir saksının toprağına temas ettirin. Dal kök saldıktan sonra ana bitkiden keserek ayırabilirsiniz. ​Bitkinin Bakımı İle İLGİLİ TÜYOLAR ​Mora Döndürme Sırrı: Bitkiniz tamamen yeşilse, yavaş yavaş daha fazla güneş ışığına alıştırın. Göreceksiniz ki birkaç hafta içinde "yakut" rengine bürünecektir. ​Dolgun Görünüm: Saksının üst kısmının seyrek kalmaması için uzayan dalları saksı yüzeyine geri dolayın. ​Hava Sirkülasyonu: Sarkan bir bitki olduğu için dalların arasından hava geçmesi önemlidir, bu sayede zararlı oluşumu engellenir. ​Editörün Hatırlatıcı Notu: Othonna capensis, sukulentler dünyasının "bukalemunu"dur. Eğer yaprakları çok koyu mora döndüyse biraz su, çok yeşile döndüyse biraz güneş istediğini fısıldıyordur!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Missvain Minyatür Geometrinin Zarif Dansı ​Latince İsmi: Crassula socialis Anavatanı: Güney Afrika (Özellikle Doğu Cape bölgesi) Renk Çeşitleri: Temel rengi canlı bir "elma yeşili"dir; ancak yoğun güneş altında yaprak uçlarında hafif kızıllıklar görülebilir. Karakteristik Özellikleri: İsmini "sosyal" olmasından, yani bir araya gelerek sıkı bir halı oluşturma eğiliminden alır. Etli yaprakları karşılıklı dizilerek kusursuz bir kare veya rozet formu oluşturur. Bu geometrik simetri, onu sukulent koleksiyoncuları için adeta bir sanat eseri haline getirir. ​Peyzajda Kullanımı: Peyzaj mimarisinde bu bitki, "canlı bir yer örtücü" olarak mucizeler yaratır. Özellikle kaya bahçelerinde (rock gardens), taşların arasını doldurmak veya dikey bahçelerde doku oluşturmak için eşsizdir. Saksı tasarımında ise "bonsai" diplerini yeşillendirmek veya sukulent aranjmanlarında ön planda (border) düşük boylu bir dolgu malzemesi olarak tercih edilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Nova ​ Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Aydınlık ve bol ışıklı ortamları çok sever. Filtrelenmiş güneş ışığı idealdir. Çok karanlıkta kalırsa formunda bozulmalar (boyuna uzama ve seyrelme) görülür. ​Soğuğa Dayanıklılık: Kısa süreli olmak kaydıyla -2°C derecelere kadar dayanabilir. Ancak don riski olan bölgelerde mutlaka iç mekana veya korunaklı bir alana alınmalıdır. ​Sıcağa Dayanıklılık: Oldukça dayanıklıdır. 35-40°C derecelere kadar sorun çıkarmaz, ancak aşırı sıcaklarda öğle güneşinden korunması yaprak formunun canlı kalmasını sağlar. ​Toprak İsteği: Drenajı çok yüksek, kumlu ve gözenekli sukulent topraklarını tercih eder. Köklerin nefes alması için pomza veya perlit karışımlı topraklar hayati önem taşır. ​Kök Yapısı: Saçak kök yapısına sahiptir. Yüzeye yakın ve yayılıcı bir kök sistemi geliştirerek kısa sürede bulunduğu alanı kaplar. ​Boy - En: Boyu nadiren 6-10 cm'yi geçer; ancak yayılım (en) kapasitesi sınırsızdır, zamanla saksıdan taşan bir küme haline gelir. ​Sulama: "Az ama öz" kuralı geçerlidir. Toprak tamamen kurumadan sulama yapılmamalıdır. Kışın sulama minimuma indirilmeli, yaprak aralarında su birikmemesine özen gösterilmelidir. ​Bölge Uyumu: Türkiye'de Ege ve Akdeniz sahil şeridinde dış mekanda, diğer tüm bölgelerde ise kışın iç mekana alınmak kaydıyla her yerde yetiştirilebilir. ​Ömrü: Çok yıllıktır (Perennial). Doğru bakımla yıllarca size eşlik eder. ​Çiçek Rengi: Beyaz veya hafif kremsi, çok küçük yıldız şeklinde çiçekler açar. ​Çiçeklenme Dönemi: Genellikle kış sonu veya ilkbahar başında, bitkinin tepesinde kümeler halinde belirir. ​Yaprak Durumu: Her dem yeşildir, yaprak dökmez. Etli yaprak yapısını yıl boyu korur. ​Zorluk: Bakımı Kolay. Sukulent bakmaya yeni başlayanlar için harika bir başlangıç türüdür. ​Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde dış mekanda, yarı gölge alanlarda yıl boyu kalabilir. Ancak yazın aşırı nem ve sıcakta sulama akşam saatlerinde yapılmalıdır. ​Marmara Bölgesi: Nem dengesi iyidir ancak kışın ani don olaylarına karşı balkonda korunaklı bir köşeye veya içeriye alınması tavsiye edilir. ​İç Anadolu ve Karadeniz: Karadeniz'in aşırı yağışlı günlerinde bitkiyi "su boğulmasından" korumak gerekir. İç Anadolu'da ise kış soğukları bitkiyi öldüreceği için Ekim-Kasım aylarında mutlaka iç mekana taşınmalıdır. ​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Doğu Anadolu'da kışın sadece oda sıcaklığında hayatta kalabilir. Güneydoğu'da ise yaz güneşinin kavurucu etkisinden (Güneş yanığı riski) korunması için mutlaka gölgelik alanlarda tutulmalıdır. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Ayırma (Bölme): En kolay yöntemdir. Ana gövdenin yanından çıkan yavru rozetleri, köklerine zarar vermeden ayırıp doğrudan yeni bir saksıya dikebilirsiniz. ​Çelikleme: Sağlıklı bir gövdeyi kesin, kesik yüzeyin 1-2 gün kuruyup "nasır" bağlamasını bekleyin. Ardından nemli bir sukulent toprağına hafifçe daldırın. Kısa sürede köklenecektir. ​Tohum: Daha sabır isteyen bir yöntemdir. Bahar aylarında tohumları yüzeye ekip üzerini çok hafif toprakla örterek nemli tutmanız gerekir. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Görsel Şölen: Bitkinizin daha toplu ve simetrik kalmasını istiyorsanız, onu gün ışığına doğru düzenli aralıklarla çevirin. ​Hava Sirkülasyonu: Socialis, sık bir yapıda büyüdüğü için yaprak aralarında mantar oluşmaması için esintili (hava akımı olan) yerleri çok sever. ​Kış Uykusu: Kışın bitkiyi biraz daha serin bir odada tutup sulamayı keserseniz, baharda çok daha coşkulu bir çiçeklenme ve büyüme atağı yapacaktır. ​Unutma: Her bitki, yetiştiği evin enerjisine ve ışığına göre kendine has bir karakter geliştirir. Yukarıdaki bilgiler genel bir rehberdir; en iyi öğretmen bitkinle geçirdiğin zamandır.

https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=User%3ADigigalos&redlink=1 Sonbaharın Pembe Yıldızı ​Latince İsmi: Sedum sieboldii (Güncel sınıflandırmada Hylotelephium sieboldii) Anavatanı: Japonya Renk Çeşitleri: Yapraklar genellikle gümüşi mavi-yeşil renktedir. Ancak soğuklar başladığında yaprak kenarları pembe-kırmızı tonlara bürünür. Çiçekleri ise parlak pembedir. Karakteristik Özellikleri: "Mizu-umeyama" olarak da bilinen bu bitki, üçlü gruplar halinde dizilen dairesel, etli yapraklarıyla tanınır. Gövdeleri merkezden dışarıya doğru sarkar, bu da ona kusursuz bir kubbe formu verir. Kışın tamamen uykuya yatıp toprak üstü kısımlarını kurutması, baharda ise küllerinden doğması en belirgin özelliğidir. ​Peyzajda Kullanımı: Bu bitki tam bir "askılı saksı" (hanging basket) şampiyonudur. Sarkıcı formu sayesinde balkon saksılarından veya yüksek duvar kenarlarından aşağı doğru bir şelale gibi akar. Kaya bahçelerinde ise taşların üzerine serilen gümüşi bir örtü gibi durur. Kışın toprak altına çekildiği için, yanına kışın yeşil kalan türler dikilerek peyzajda denge sağlanabilir. https://www.fleurs-des-montagnes.net/ ​ Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Tam güneş veya yarı gölge. Yapraklarındaki o meşhur pembe kenarları görmek istiyorsanız günde en az 4-6 saat doğrudan güneş alması şarttır. ​Soğuğa Dayanıklılık: Çok dayanıklıdır! -15°C hatta -20°C derecelere kadar kökleri hayatta kalır. Kışın yapraklarını dökmesi sizi korkutmasın, bu onun savunma mekanizmasıdır. ​Sıcağa Dayanıklılık: Yüksek sıcaklıklara dayanıklıdır (35-38°C). Ancak aşırı sıcak ve nemli bölgelerde bitkinin nefes alması için hafif esintili yerler tercih edilmelidir. ​Toprak İsteği: Klasik sukulent toprağı idealdir. Drenajı yüksek, içinde çakıl veya kum barındıran toprakları sever. Ağır ve ıslak balçık topraklarda kökleri çürür. ​Kök Yapısı: Saçak köklüdür. Yayılıcı değildir, daha ziyade merkezden dışarıya doğru dallanan bir yapıdadır. ​Boy - En: Boyu yaklaşık 10-15 cm'de kalır ancak dalları 20-30 cm kadar dışarıya doğru sarkabilir. ​Sulama: Büyüme dönemi olan ilkbahar ve yazın, toprak kurudukça sulanmalıdır. Kışın bitki uykuya daldığında sulama neredeyse tamamen kesilmelidir. ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin her bölgesine uyumludur. Erzurum soğuğuna da, Antalya sıcağına da (gölge yardımıyla) adapte olabilir. ​Ömrü: Çok yıllık (Perennial). Her bahar yeniden filizlenir. ​Çiçek Rengi: Canlı pembe, yıldız şeklinde yoğun çiçek kümeleri açar. ​Çiçeklenme Dönemi: Yaz sonu ve sonbahar başı. Diğer bitkiler solmaya başlarken o coşar. ​Yaprak Durumu: Kışın yapraklarını ve dallarını tamamen kurutur (Döker), baharda kökten tekrar sürgün verir. ​Zorluk: Bakımı Kolay. İhmal edilmeye karşı oldukça toleranslıdır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:P%C3%A8re_Igor ​ Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde yazın öğle güneşinden korunmalıdır, aksi halde yapraklarda yanıklar oluşabilir. Kışın uyku süresi daha kısa sürer. ​Marmara Bölgesi: Nemli havayı tolere eder. Balkonlarda yetiştirmek için en ideal türlerden biridir. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Bu bölgelerin sert kışları için biçilmiş kaftandır. Kar altında kalsa bile baharda kökten taze yeşil rozetlerle geri döner. ​Karadeniz ve Güneydoğu: Karadeniz'de drenajı çok iyi ayarlanmalıdır (aşırı yağıştan korumalı). Güneydoğu'da ise bolca sulama ve yarı gölge alan şarttır. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme: Bahar veya yaz aylarında sağlıklı bir dalı kesin. 2 gün kurumasını bekleyip toprağa dikin. Çok hızlı köklenir. ​Ayırma: Bahar başında bitki topraktan yeni uyanırken, kök topunu ikiye veya üçe bölerek çoğaltabilirsiniz. ​Yaprak: Tek bir yaprağı nemli toprak üzerine bırakarak da yeni bir bitki elde edebilirsiniz ancak bu yöntem çeliklemeye göre daha yavaştır. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Kış Temizliği: Kışın bitki tamamen kuruduğunda, kuruyan dalları dipten kesin. Bu, baharda daha temiz ve güçlü sürgünler vermesini sağlar. ​Renk Oyunu: Bitkinin sonbaharda iyice pembeleşmesini istiyorsanız, sulamayı biraz azaltın ve gece-gündüz sıcaklık farkının olduğu bir yerde tutun. ​Saksı Seçimi: Sarkıcı olduğu için geniş ağızlı ve derin olmayan saksılar bu bitkinin formunu en iyi şekilde sergilemesini sağlar. ​Hatırlatıcı: Sedum sieboldii "uyuyan bir güzeldir". Kışın bitkinin öldüğünü sanıp sakın saksıyı atmayın; o sadece bahar güneşini bekliyordur!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Dalgial Bahçelerin Altın Zinciri ​Latince İsmi: Sedum sarmentosum Anavatanı: Doğu Asya (Çin, Kore, Japonya) Renk Çeşitleri: Parlak, açık yeşil veya sarımsı yeşil yapraklara sahiptir. Çiçekleri ise canlı, altın sarısı rengindedir. Karakteristik Özellikleri: "Sarmentosum" ismi, bitkinin sürünücü ve yayılıcı karakterine atıfta bulunur. Üçlü gruplar halinde dizilen mızrak ucu şeklindeki yaprakları, uzun ve ince gövdeler üzerinde adeta bir zincir gibi uzanır. Çok hızlı yayılmasıyla bilinir; dikildiği alanı kısa sürede yeşil bir halı gibi kaplar. ​Peyzajda Kullanımı: Peyzajda bu bitki, "problem çözücü" olarak tanımlanır. Basılmayan alanlarda çim alternatifi olarak, taş duvarlardan aşağı sarkan yeşil bir perde olarak veya dik yamaçlarda erozyonu önleyici yer örtücü olarak mükemmel iş çıkarır. Ayrıca saksı aranjmanlarında kenarlardan sarkan "yeşil saçlar" oluşturmak için rakipsizdir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Stefan.lefnaer ​Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Tam güneşten yarı gölgeye kadar her ortama uyum sağlar. Ancak o parlak sarı-yeşil rengini koruması için günde en az 4 saat güneş görmesi önerilir. ​Soğuğa Dayanıklılık: Oldukça dirençlidir. -20°C derecelere kadar dayanabilir. Kışın aşırı soğuklarda toprak üstü kısımları bozulsa da kökleri hayatta kalır ve baharda hızla geri döner. ​Sıcağa Dayanıklılık: Yüksek sıcaklıklara ve kuraklığa karşı çok toleranslıdır (40°C üstünü görebilir). ​Toprak İsteği: Toprak seçimi konusunda hiç nazlı değildir. Fakir topraklarda bile büyür; ancak iyi drenajlı, kumlu topraklar formunun daha sıkı olmasını sağlar. ​Kök Yapısı: Saçak ve sürünücü kök yapısına sahiptir. Gövdenin toprağa değdiği her boğumdan yeni kökler çıkararak ilerler. ​Boy - En: Boyu sadece 5-10 cm civarındadır ancak tek bir kök, bir sezon içinde 50-60 cm çapında bir alanı kaplayabilir. ​Sulama: Yerleşik hale geldikten sonra kuraklığa çok dayanıklıdır. Yazın haftada bir sulama genellikle yeterlidir. Saksıda ise toprak kurudukça sulanmalıdır. ​Bölge Uyumu: Türkiye'nin tüm bölgelerine (en soğuktan en sıcağa) tam uyum sağlar. ​Ömrü: Çok yıllık (Perennial). ​Çiçek Rengi: Parlak altın sarısı, yıldız şeklinde çiçekler. ​Çiçeklenme Dönemi: Geç ilkbahar ve yaz başı (Mayıs-Haziran). ​Yaprak Durumu: Ilıman bölgelerde her dem yeşildir. Çok sert kışlarda yaprak dökebilir ancak baharda hızla yenilenir. ​Zorluk: Bakımı Çok Kolay. "Dik ve unut" kategorisindeki bitkilerdendir. ​Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Tam güneş altında çok hızlı büyür. Yazın en sıcak günlerinde akşamüzeri fıskiye ile sulanmak bitkiyi canlandırır. ​Marmara Bölgesi: Bölgenin nemli yapısına bayılır. Bahçelerde kontrol dışı yayılmaması için sınırlandırılmış alanlara dikilmesi önerilir. ​İç ve Doğu Anadolu: Kışın kar örtüsü altında kalsa bile zarar görmez. İlkbaharda toprak ısınır ısınmaz filizlenir. ​Karadeniz: Yağışlı havalarda drenajı bozuk topraklarda kök çürümesi riski olabilir; bu yüzden süzek topraklara dikilmelidir. https://www.flickr.com/photos/bastus917/14314885252/ ​Çoğaltma Yöntemleri ​Gövde Çeliği: En basit yöntemdir. Bir dalını koparıp toprağın üzerine bırakmanız bile yeterlidir; boğum yerlerinden hemen kök salacaktır. ​Ayırma: Köklenmiş bir kümeyi kürekle ayırıp başka bir yere taşıyabilirsiniz. ​Suda Köklendirme: Dalları su dolu bir bardağa koyduğunuzda birkaç gün içinde köklendiğini görebilirsiniz. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Yayılma Kontrolü: Eğer bahçenizin her yerini sarmasını istemiyorsanız, saksıda yetiştirebilir veya bahçede etrafını taşlarla sınırlayabilirsiniz. ​Budama: Bitki çok uzayıp formu bozulursa cesurca budayın. Budama, bitkiyi daha sıkı ve gür büyümeye teşvik eder. ​Renk Değişimi: Çok gölgede kalırsa yaprak rengi koyu yeşile döner; altın sarısı tonları için güneşi ihmal etmeyin. ​Hatırlatıcı: Sedum sarmentosum tam bir "hayatta kalma ustasıdır". Eğer bir yeri yeşillendirmekte zorlanıyorsanız, görevi ona bırakın!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Agnes_Monkelbaan Bahçelerin Asil ve Kadim Kraliçesi ​Latince İsmi: Rosa Anavatanı: Büyük çoğunluğu Asya kökenlidir; ancak Kuzey Amerika, Avrupa ve Kuzey Afrika’ya yayılan türleri de mevcuttur. Renk Çeşitleri: Mavinin tam tonları ve saf siyah dışında hemen her renkte (kırmızı, pembe, beyaz, sarı, turuncu, lila ve çok renkli hibritler) bulunur. Karakteristik Özellikleri: Odunsu gövdesi, genellikle dikenli yapısı ve eşsiz kokusuyla tanınır. Güller; minyatür, çalı, sarmaşık ve ağaç formları gibi çok çeşitli büyüme alışkanlıklarına sahiptir. Yaprak kenarları dişli ve genellikle koyu yeşil renktedir. ​Peyzajda Kullanımı: Peyzajın en çok yönlü oyuncusudur. Sarmaşık güller çitleri ve çardakları (pergola) kaplamak için kullanılırken, peyzaj gülleri geniş alanları renklendirmek amacıyla yer örtücü gibi kullanılabilir. Baston (Ağaç) güller bahçeye dikey bir odak noktası katarken, minyatür güller balkon saksılarının vazgeçilmezidir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:LexKurochkin ​ Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Tam bir güneş aşığıdır. Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş almalıdır. Yetersiz ışık, çiçek verimini düşürür ve mantar hastalıklarına davetiye çıkarır. ​Soğuğa Dayanıklılık: Türüne göre değişmekle birlikte genel olarak -15°C ile -20°C derecelere kadar dayanıklıdır. Sert iklimlerde kök boğazı toprakla doldurulmalıdır. ​Sıcağa Dayanıklılık: Sıcağa dayanıklıdır (35-40°C), ancak aşırı sıcak ve kuru havalarda çiçek ömrü kısalır. ​Toprak İsteği: Organik maddece zengin, derin, killi-tınlı ve su tutma kapasitesi olan ama drenajı iyi toprakları sever. pH değerinin 6.0-6.5 (hafif asidik) olması idealdir. ​Kök Yapısı: Güçlü bir kazık kök sistemine sahiptir. Zamanla yanlara doğru saçaklanarak toprağa sıkıca tutunur. ​Boy - En: Türüne göre 30 cm (minyatür) ile 5-6 metre (sarmaşık) arasında değişebilir. ​Sulama: "Dipten sulama" kuralı kritiktir. Yapraklara su değdirilmeden, toprak kurumaya başladığında derinlemesine sulanmalıdır. Sabah erken saatler en uygun zamandır. ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin yedi bölgesinde de başarıyla yetişir. Isparta gülü gibi endemik ve özel türlerle ülkemiz bir gül cennetidir. ​Ömrü: Çok yıllık (Perennial). Doğru bakımla 20-30 yıl, hatta daha uzun yaşayabilir. ​Çiçek Rengi: Beyazdan koyu kadifemsi kırmızıya kadar çok geniş bir yelpaze. ​Çiçeklenme Dönemi: Çoğu tür ilkbahardan sonbahar başına kadar (donlara kadar) periyodik olarak açar. ​Yaprak Durumu: Türlerin çoğu kışın yaprak döker. Ancak ılıman iklimlerde yarı-herdem yeşil kalabilen türleri mevcuttur. ​Zorluk: Orta. Budama, gübreleme ve hastalık takibi (külleme, pas vb.) gerektirdiği için sukulentlere göre daha fazla ilgi ister. ​Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Kışın neredeyse hiç uykuya yatmazlar. Yazın aşırı sıcaklarda "kırmızı örümcek" zararlısına karşı dikkatli olunmalı ve malçlama yapılarak toprak nemi korunmalıdır. ​Marmara Bölgesi: Yüksek nem nedeniyle "Külleme" ve "Kara Leke" hastalıkları görülebilir. Bitkiler arasında iyi hava sirkülasyonu sağlanmalıdır. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Kışın kök bölgesini korumak için "boğaz doldurma" (toprağı köke yığma) yapılmalıdır. Budama için don riskinin tamamen geçmesi (Nisan sonu gibi) beklenmelidir. ​Karadeniz: Yağışın çok olduğu dönemlerde mantar ilaçlaması aksatılmamalı, suyun kök bölgesinde birikmemesi için drenaj kanalları açık tutulmalıdır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Salicyna ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme: En yaygın yöntemdir. Sonbaharda veya kış sonunda alınan 20 cm'lik odunsu dallar (kalem), doğrudan toprağa veya saksıya dikilerek köklendirilir. ​Aşı (Göz Aşısı): Ticari üretimde en çok kullanılan yöntemdir. Yabani gül (kuşburnu) kökü üzerine istenilen gül türünün "gözü" aşılanır. ​Tohum: Genellikle yeni türler geliştirmek (hibritleme) için kullanılır; ev bahçeciliğinde çok tercih edilmez çünkü tohumdan çıkan gül, anne bitkiyle aynı özellikleri göstermeyebilir. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Ölü Çiçek Başlarını Almak (Deadheading): Solan çiçekleri hemen kesip atmak, bitkinin enerjisini tohum yapmaya değil, yeni çiçekler açmaya harcamasını sağlar. ​Budama Sanatı: Güller "Dışa bakan bir gözün" üzerinden verev şekilde budanmalıdır. Bu, bitkinin merkezinin açık kalarak ışık almasını sağlar. ​Muz Kabuğu Mucizesi: Gülün dibine gömülen muz kabukları, potasyum ihtiyacını doğal yoldan karşılayarak çiçek rengini canlandırır. ​Hatırlatıcı: Gül, nazlı görünse de aslında çok dirençlidir. Ona bir az güneş, biraz da sevgi verirseniz size tüm mevsim boyunca teşekkür edecektir.