Ahududu (Frambuaz) Bakımı ve Özellikleri
- Athena
- 17 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 24 Şub
Bahçelerin Tatlı Kaçağı: Ahududu
Botanik ismiyle Rubus idaeus, gülgiller (Rosaceae) ailesinin en sevilen üyelerinden biridir. Anavatanı Avrupa ve Kuzey Asya olan bu bitki, dikensiz veya dikenli formları, tüylü yaprakları ve kendine has aromasıyla tanınır. Ahududu, "agregat meyve" yapısına sahiptir; yani her bir küçük tanecik aslında kendi başına bir meyvedir.
Peyzajda Kullanımı: Ahududu, genellikle "yenilebilir peyzaj" (edible landscaping) tasarımlarında tercih edilir. Bahçe sınırlarında doğal bir çit oluşturmak için mükemmeldir. Bodur türleri saksılarda, yayılıcı türleri ise arka bahçelerde geniş alanları doldurmak için kullanılır. Arıları bahçeye çekmek için de harika bir polen kaynağıdır.
Ahududu Bakım Rehberi
Işık İsteği
Tam güneş aşığıdır. Meyvelerin şeker oranının artması ve lezzetlenmesi için günde en az 6-8 saat direkt güneş almalıdır. Çok sıcak bölgelerde öğleden sonra hafif gölgeyi tolere edebilir.
Soğuğa Dayanıklılık
Oldukça dirençlidir. Türüne bağlı olarak -25°C ile -30°C dereceye kadar olan kış soğuklarına dayanır. Soğuklama ihtiyacı yüksektir, bu yüzden kışı soğuk geçen yerlerde daha verimli olur.
Sıcağa Dayanıklılık
30-32°C üzerindeki aşırı kuru ve yakıcı sıcaklardan hoşlanmaz. Bu derecelerde meyveler "güneş yanığı" olabilir ve kuruyabilir. Yazın kök bölgesinin serin tutulması şarttır.
Toprak İsteği
Süzek (drenajı iyi), organik maddece zengin ve hafif asidik (pH 5.5 - 6.5) toprakları sever. Ağır killi ve su tutan topraklarda kök çürüklüğü riski çok yüksektir.
Kök Yapısı
Saçak kök yapısına sahiptir ancak toprak altında "rizom" adı verilen sürgünlerle hızla yayılır. Dikildiği yerden birkaç metre ötede yeni bir ahududu fidanı görmeniz normaldir.
Boy - En
Türüne göre boyu 1.5 - 2.5 metreye kadar çıkabilir. Genişliği ise yayılıcı karakteri nedeniyle kontrol edilmezse sınırsızdır; ancak genellikle 60-100 cm'lik bir hat oluşturur.
Sulama
Meyve verme döneminde suya doyurulmalıdır. Toprak nemli kalmalı ama asla çamur olmamalıdır. Damlama sulama sistemi, yapraklara su değdirmeden kökü beslediği için en idealidir.
Bölge Uyumu (Türkiye)
Karadeniz, Marmara ve İç Anadolu'nun yüksek kesimleri için çok uygundur. Ege ve Akdeniz'in kıyı şeridinde sıcaktan dolayı zorlanabilir; buralarda rakımı yüksek serin bölgeler tercih edilmelidir.
Ömrü
Çok yıllık bir bitkidir. Kök sistemi uzun yıllar yaşar ancak meyve veren dallar genellikle iki yıllıktır (floricanes).
Çiçek Rengi
Beyaz veya çok açık pembe, mütevazı çiçekleri vardır.
Çiçeklenme Dönemi
Çeşidine göre Mayıs - Haziran aylarında başlar. Güzlük türlerde (Yediveren) sonbahara kadar devam edebilir.
Yaprak Durumu
Kışın yaprak döker. Baharda taze yeşil sürgünlerle yeniden uyanır.
Zorluk Derecesi
Orta. Budama ve istilacı yayılımını kontrol etme konusunda biraz ilgi ister.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Karadeniz ve Marmara: Doğal habitatıdır. Özellikle Bolu, Bursa ve Rize gibi illerde muazzam performans sergiler. Nemli hava meyve kalitesini artırır.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Kış soğukları sorun olmaz. Ancak düşük nem nedeniyle yazın düzenli sulama ve malçlama hayati önem taşır.
Ege ve Akdeniz: Sahil şeridinde nem yüksek olsa da sıcaklık fazladır. "Yediveren" (Primocane) türleri seçilerek, sadece kuzey cephelerde veya gölgelik file altında yetiştirilebilir.
Çoğaltma Yöntemleri
Dip Sürgünleri Ayırma (En Kolay): Bitki kökünden sürekli yeni "piçler" (sürgünler) verir. Sonbahar veya erken baharda bu köklü sürgünleri ana bitkiden ayırıp dikebilirsiniz.
Kök Çeliği: Kış uykusu döneminde kökten alınan parçalarla çoğaltılabilir.
Uç Daldırma: Uzun dalların ucunu toprağa gömdüğünüzde oradan yeni kökler verir.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Destek Sistemi (Herek): Ahududu dalları meyve ağırlığıyla yere yatabilir. Mutlaka tel veya çit gibi bir destek sistemine bağlanmalıdır.
Budama Altın Kuraldır: Meyve veren dallar kurudukça dipten kesilmelidir. "Yediveren" türler kışın tamamen toprak hizasından kesilebilir, baharda taze sürgünlerden meyve verir.
Malçlama: Ahududu kökleri yüzeye yakındır ve sıcaktan hemen etkilenir. Kök çevresine saman veya ağaç kabuğu sermek verimi %50 artırır.
Editörün Notu: Ahududu sabırsızlığı sevmez. Meyveleri tam kızarmadan toplarsanız ekşi kalır; parmağınızla hafifçe dokunduğunuzda daldan kolayca kopuyorsa o an en lezzetli anıdır. Kendi bahçenizden yiyeceğiniz bir avuç ahududunun kokusu, markettekilerle asla kıyaslanamaz!
Yorumlar