https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Robert_Flogaus-Faust Bozkırın Altın Pençesi ​ Halk arasında "Boynuzlu Lüfer Otu" veya "Gazal Boynuzu" olarak bilinen Lotus corniculatus, baklagiller ailesinin en dirençli ve estetik üyelerinden biridir. Anavatanı Avrupa ve Kuzey Afrika olan bu bitki, Anadolu coğrafyasının her köşesine mükemmel uyum sağlamıştır. İsmini, çiçekleri solduktan sonra oluşan ve bir karacanın (gazal) boynuzlarını ya da bir kuşun pençesini andıran dik ve sivri tohum kapsüllerinden alır. ​ Peyzajda, özellikle "erozyon kontrolü" ve "bakımsız alanların yeşillendirilmesi" projelerinde başrol oynar. Topraktaki azotu bağlama özelliği sayesinde (permakültür dostudur) ekildiği alanı zenginleştirir. Parlak sarı, bazen turuncuya çalan çiçekleri, kıraç arazilerde adeta altın bir halı serilmiş hissi uyandırır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jeran_Renz ​ A’dan Z’ye Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam güneş aşığıdır. Gölge alanlarda cılızlaşır ve çiçek verimi düşer. Güneşi ne kadar dik alırsa o kadar gürleşir. ​Soğuğa Dayanıklılık İnanılmaz dirençlidir. -30°C ile -35°C dereceye kadar olan sert kış donlarına dayanır. İç Anadolu ve Doğu Anadolu kışları için biçilmiş kaftandır. ​Sıcağa Dayanıklılık 40-45°C dereceye ulaşan yaz sıcaklarında, diğer otlar sararıp kururken o yeşil kalmaya devam eder. ​Toprak İsteği Toprak seçmez; ancak kireçli ve fakir topraklarda bile harikalar yaratır. Tuzlu topraklara dayanımı yüksektir, bu da onu sahil yollarında vazgeçilmez kılar. ​Kök Yapısı Derinlere inen güçlü bir Kazık kök yapısına sahiptir. Bu sayede hem erozyonu önler hem de yeraltı sularına ulaşarak kuraklığa meydan okur. ​Boy ve En Yatık ve yükselici bir form sergiler. Boyu genellikle 10-40 cm arasında değişir ancak sürgünleri yana doğru 60-80 cm yayılabilir. ​Sulama Kurulma aşamasında (ilk yıl) su ister ancak bir kez yerleştiğinde sadece doğal yağışlarla yetinebilir. Aşırı sulama bitkinin odunsulaşmasına neden olabilir. ​Bölge Uyumu Türkiye’nin 7 bölgesinde de sorunsuz yetişir. En yüksek yaylalardan deniz kıyısına kadar her yere uyumludur. ​Ömrü Çok yıllık bir bitkidir. Bir kez ekildiğinde yıllarca aynı alanı süsler. ​Çiçek Rengi Parlak sarı, bazen çiçeklerin dış yüzeyinde kızıl-turuncu çizgiler görülür. ​Çiçeklenme Dönemi Bölgesine göre Mayıs ayında başlar, Ağustos sonuna kadar devam eder. ​Yaprak Durumu Kışın kurur. İlkbaharda kökten tekrar sürgün verir. Ilıman yerlerde yarı-yeşil kalabilir. ​Zorluk Seviyesi Bakımı Çok Kolay. Kendi kendine yeten, hatta ihmal edildikçe daha çok coşan bir türdür. https://www.biodiversitylibrary.org/item/39935#page/129/mode/1up ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​İç ve Doğu Anadolu: Bu bölgelerin en sadık bitkisidir. Kar örtüsü altında güvenle uyur, bahar yağmurlarıyla hızla uyanır. ​Ege ve Akdeniz: Kurak yaz döneminde dahi yeşil dokusunu koruyarak yangın riskine karşı "canlı bariyer" görevi görebilir. ​Marmara ve Karadeniz: Drenajı iyi olmayan aşırı ıslak taban arazilerde kök boğulması yaşayabilir; bu yüzden eğimli veya süzek alanlara ekilmesi önerilir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Tohumla Çoğaltma: En yaygın yöntemdir. Sonbaharda veya erken baharda tohumlar doğrudan toprağa serpilir. Tohum kabuğu sert olduğu için ekmeden önce 24 saat suda bekletmek çimlenmeyi hızlandırır. ​Kök Ayırma: Erken baharda, bitki henüz uyanırken kök parçaları ayrılarak yeni alanlara taşınabilir. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Arı Dostu: Eğer bahçenizde arıcılık yapıyorsanız veya biyolojik çeşitliliği artırmak istiyorsanız bu bitki bir "mıknatıs" görevi görür. Arıların en sevdiği nektar kaynaklarından biridir. ​Azot Fabrikası: Diğer bitkilerinizin gelişimini desteklemek için bu bitkiyi komşu olarak kullanabilirsiniz; toprağı doğal yoldan gübreler. ​Budama: Çiçeklenme bittikten sonra hafifçe biçilmesi, bitkinin daha derli toplu ve taze kalmasını sağlar. ​Editörün Notu ​ "Boynuzlu Lüfer Otu (Lotus corniculatus), doğanın bize sunduğu en mütevazı ama en güçlü hediyelerden biridir. Hiçbir bakım istemeden toprağı koruyan, besleyen ve bize aylar boyu sarı çiçekler sunan bu bitki; gerçek bir permakültür yıldızıdır."

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Pichard Toprağın Sarsılmaz Koruyucusu ​ Botanik dünyasında dayanıklılığın sembollerinden biri olan Potentilla reptans, ismini parmak şeklindeki beş parçalı yapraklarından ve toprak üzerinde "sürünen" gövde yapısından alır. Güldiller (Rosaceae) ailesinin bu üyesi, görsel olarak çilek yaprağını andırsa da sarı çiçekleriyle kendini hemen belli eder. Peyzajda özellikle "çim alternatifi" olarak veya dik yamaçlarda erozyonu önleyici bir yer örtücü olarak kullanılır. ​ Üzerine basılmaya oldukça toleranslıdır. Boşlukları o kadar sıkı doldurur ki, diğer yabani otların çıkmasına pek izin vermez. Bu özelliğiyle bahçenizde "doğal bir halı" görevi görür. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Biopics ​ A’dan Z’ye Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam güneşten yarı gölgeye kadar her yerde yetişir. Güneşli alanlarda daha sıkı bir doku oluşturur ve daha bol çiçek açar. ​Soğuğa Dayanıklılık -25°C ile -30°C dereceye kadar dayanıklıdır. Anadolu'nun en sert kışlarını bile toprak altındaki güçlü rizomları sayesinde rahatlıkla atlatır. ​Sıcağa Dayanıklılık Kuraklığa dayanımı oldukça yüksektir. Yazın en kavurucu günlerinde, toprak tamamen kurusa bile yaprakları pörsümez; gelişmeye devam eder. ​Toprak İsteği Ağır killi toprakları ve nemli taban arazileri çok sever. Ancak fakir, taşlı veya kireçli topraklarda da gelişimini durdurmaz. ​Kök Yapısı Rizomlu ve sürünücü (stolonlu) bir kök sistemine sahiptir. Toprağa değen her boğumdan yeni kökler atarak ilerler. Bu özelliği onu mükemmel bir yer örtücü yapar. ​Boy ve En Boyu yerden sadece 5-15 cm yükselir. Ancak bir kök, sürgünleri vasıtasıyla bir sezonda 1 metreye kadar yayılabilir. ​Sulama Yerleştikten sonra neredeyse hiç sulama istemez. Doğal yağışlar gelişimini sürdürmesi için kafidir. ​Bölge Uyumu Türkiye’nin her bölgesinde, özellikle yol kenarlarında ve meralarda doğal olarak bulunur. ​Ömrü Çok yıllık. Bir kez dikildiğinde kalıcıdır. ​Çiçek Rengi Parlak Sarı. Çiçekleri 5 taç yapraklıdır ve minik gülleri andırır. ​Çiçeklenme Dönemi Mayıs - Eylül arası. Yaz boyu tek tük de olsa çiçek görmeye devam edersiniz. ​Yaprak Durumu Yarı-her dem yeşil. Çok sert kışlarda yapraklarını dökebilir ancak ılıman bölgelerde kış boyu yeşil kalır. ​Zorluk Seviyesi Bakımı Çok Kolay. Kontrol altına almazsanız bahçenin istemediğiniz yerlerine de yayılabilir. ​Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​İç Anadolu ve Ege : Yazın toprağın nemini korumak için meyve ağaçlarınızın (bademlerinizin) dibine ekebilirsiniz. Toprağı gölgeleyerek su buharlaşmasını azaltır. ​Marmara ve Karadeniz: Nemli ortamlarda çok hızlı yayılır. Çit diplerinde ve taş duvar aralarında estetik bir görünüm sunar. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Stefan.lefnaer ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Ayırma (Stolonlarla Çoğaltma): En kolay yöntemdir. Bitkinin toprak üzerinde uzanan kollarından (stolon), köklenmiş bir parçayı kesip yeni yerine taşımanız yeterlidir. Hemen tutacaktır. ​Tohum: Tohumla da çoğalır ancak sürgünlerle yayılma hızı o kadar yüksektir ki tohuma pek ihtiyaç duymazsınız. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Çim Biçme: Eğer beşparmak otunu bir alanın tamamına yaydıysanız, çiçeklenmeden sonra çim biçme makinesiyle üzerinden geçebilirsiniz. Bu, bitkinin daha taze ve sık yapraklar çıkarmasını teşvik eder. ​İstila Kontrolü: Yayılmasını istemediğiniz bir alan varsa, kenarlarına fiziksel bariyerler (plastik veya taş sınırları) koymanız gerekir. ​Editörün Notu ​"Beşparmak otu, bahçecilikte 'ek ve unut' felsefesinin en iyi temsilcisidir. Kuraklığa meydan okuyan yapısı ve toprağı bir dantel gibi ören sürgünleriyle, sürdürülebilir bahçe tasarımlarının gizli kahramanıdır. Bahçenizde çim yerine daha doğal, daha az su isteyen ve daha dirençli bir alternatif arıyorsanız, Beşparmak Otu tam size göre."

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Wilhelm_Zimmerling_PAR Doğanın Dirençli Halısı ​ Polygonum aviculare, botanik dünyasında Polygonaceae (Kuzukulağıgiller) familyasının en yaygın üyelerinden biridir. Halk arasında Kuşmadımağı, Çoban Ekmeği veya Kuşekmeği olarak da bilinen bu bitki, neredeyse tüm dünyanın ılıman bölgelerini kendine yurt edinmiş kozmopolit bir türdür. Kökeni Avrasya ve Kuzey Afrika’ya dayansa da, adaptasyon yeteneği sayesinde bugün her kıtada karşımıza çıkar. ​ Görünüşü itibarıyla oldukça mütevazı, toprağa yatık (prostrat) ve dallanmış bir yapı sergiler. Yaprakları küçük, mızraksı ve mavimsi-yeşil tonlardadır. Peyzaj açısından bakıldığında, üzerine basılmaya dayanıklı yapısı sayesinde "alternatif yer örtücü" olarak değerlendirilebilir. Özellikle taş aralarında, patika kenarlarında ve dikey bahçelerin alt katmanlarında doğal, rustik bir doku yaratmak için eşsizdir. ​Bakım Detayları ​Işık İsteği Tam güneş alan yerleri sever ancak yarı gölge alanlarda da gelişimini sürdürebilir. Güneş ışığı, bitkinin daha sık dokulu ve dirençli olmasını sağlar. ​Soğuğa Dayanıklılık Oldukça dayanıklıdır. -15°C ile -20°C derecelere kadar kök bazında hayatta kalabilir. ​Sıcağa Dayanıklılık Yüksek sıcaklıklara karşı çok toleranslıdır. 40°C ve üzerindeki aşırı sıcaklarda dahi bozulma göstermez, ancak gelişimi yavaşlayabilir. ​Toprak İsteği Toprak seçiciliği yoktur. Killi, kumlu veya taşlı her türlü toprakta yetişebilir. Özellikle sıkışmış, drenajı zayıf topraklarda bile tutunabilme yeteneği onu diğer bitkilerden ayırır. ​Kök Yapısı İnce ama oldukça derine inebilen bir kazık kök sistemine sahiptir. Bu yapısı sayesinde kurak dönemlerde toprağın derinliklerindeki neme ulaşabilir. ​Boy-En (En Fazla) Boyu genellikle 5 ila 15 cm arasında kalsa da, sürgünleri yana doğru 60 cm kadar yayılabilir. ​Sulama Doğal yağış rejimi genellikle yeterlidir. Ancak aşırı kurak yaz aylarında haftada bir yapılacak hafif sulama, bitkinin daha canlı ve yeşil görünmesini sağlar. ​Bölge Uyumu (Türkiye Bazlı) Türkiye’nin tüm bölgelerinde (7 coğrafi bölge) yetişmeye uygundur. Rakım fark etmeksizin sahil şeridinden yüksek yaylalara kadar her yerde görülebilir. ​Ömrü Tek yıllık (Annual) bir bitkidir. Ancak döktüğü tohumlar sayesinde her yıl aynı noktada kendiliğinden yeniden çıkarak "çok yıllık" bir algı yaratır. ​Çiçek Rengi Yaprak koltuklarından çıkan çiçekler oldukça küçüktür; beyaz, pembe veya yeşilimsi tonlardadır. ​Çiçeklenme Dönemi Haziran ayında başlar ve sonbaharın sonlarına (Kasım) kadar devam eder. ​Yaprak Durumu Mevsimliktir. Kış aylarında bitki kurur ve yaprak döker, ancak tohumları toprak altında uykuda kalır. ​Zorluk Bakımı Kolay. Kendi haline bırakıldığında bile hızla yayılan, zahmetsiz bir bitkidir. ​Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Yaz kuraklığına çok dayanıklıdır. Ancak bu bölgelerde bitki yaz ortasında tohum döküp kuruma eğilimine girebilir. Yeşil kalması isteniyorsa akşam saatlerinde fıskiye sulaması yapılmalıdır. ​Marmara ve Karadeniz: Nemli hava ve düzenli yağışlar bu bitki için idealdir. Karadeniz'in aşırı yağışlı bölgelerinde drenaj sorunu yaşamaz, aksine daha gür bir halı formu oluşturur. ​İç Anadolu: Sert bozkır iklimine en iyi uyum sağlayan türlerden biridir. Gece-gündüz sıcaklık farklarından etkilenmez. ​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Kar örtüsü altında tohumları güvenle kışlar. Güneydoğu’nun kavurucu sıcağında gölge alanlarda daha uzun süre canlı kalır. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Tohumla Çoğaltma: En yaygın ve doğal yöntemdir. Sonbaharda dökülen tohumlar toprağın üst tabakasında kışlar ve ilkbaharda havalar ısındığında kendiliğinden çimlenir. Siz ekmek isterseniz, ilkbahar başında tohumları serpip hafifçe bastırmanız yeterlidir. ​Ayırma (Kökten Bölme): Bitki henüz gençken ve sürgün vermeye başladığında kök boğazından ayrılarak başka yerlere taşınabilir; ancak kazık kök yapısı nedeniyle söküm sırasında ana köke zarar vermemeye dikkat edilmelidir. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Basılma Direnci: Eğer bahçenizde çimlerin yetişmediği veya çok çiğnenen yollar varsa, Kuşmadımağı’nı buralara yönlendirin. Üzerine basıldıkça daha kompakt bir yapı kazanır. ​Budama: Bitki çok istilacı hale gelirse, çiçeklenme sonrası tohum dökmeden önce biçilerek yayılımı kontrol altına alınabilir. ​Doğal İlaçsız Bakım: Genellikle hastalık ve zararlısı yoktur, bu yüzden kimyasal kullanımına ihtiyaç duymaz. ​Editörün Notu: Polygonum aviculare, pek çok kişi tarafından "yol kenarı otu" olarak görülse de, aslında bahçenizin en sadık dostudur. Hem tıbbi aromatik bir geçmişe sahiptir hem de en verimsiz toprakları yeşillendirme gücüne... Eğer doğayla savaşmak yerine onunla iş birliği yapmak istiyorsanız, bu dirençli bitkiye bahçenizin bir köşesinde mutlaka yer açın.

https://www.geograph.org.uk/profile/139 Baharın Erken Müjdecisi ​ Lamium purpureum, halk arasında Kırmızı Ballıbaba veya Eflatun Ballıbaba olarak bilinir. Lamium album’den en büyük farkı, daha kompakt yapısı ve yapraklarının üst kısmının mevsime bağlı olarak morumsu bir renk almasıdır. Avrupa ve Asya kökenli olan bu bitki, doğada genellikle tarlalarda ve yol kenarlarında görülse de, son yıllarda "doğal bahçe" ve "permakültür" tasarımlarının vazgeçilmez yer örtücülerinden biri haline gelmiştir. ​ Peyzajda kullanımı oldukça stratejiktir; kış sonunda, henüz diğer bitkiler uykudayken bahçeyi yeşillendiren ve mor çiçekleriyle renklendiren nadir türlerdendir. Özellikle meyve bahçelerinde ağaç altlarını halı gibi kaplayarak yabani ot kontrolü sağlar ve ilk uyanan arılar için hayati bir nektar kaynağı oluşturur. https://www.geograph.org.uk/profile/139 ​Bakım Detayları ​Işık İsteği Tam güneşten yarı gölgeye kadar geniş bir yelpazede yetişir. Ancak yapraklarındaki o meşhur mor rengi tam olarak sergilemesi için bolca ışığa ihtiyaç duyar. ​Soğuğa Dayanıklılık Oldukça dirençlidir. -20°C derecelere kadar kök ve tohum bazında hayatta kalır. Kış sonunda karlar erir erimez hemen kendini gösterir. ​Sıcağa Dayanıklılık Orta derecedir. 30°C üzerindeki aşırı kuru yaz sıcaklarında bitki genellikle tohumlarını dökerek uykuya geçer veya kurur. ​Toprak İsteği Gevşek, tınlı ve organik maddece zengin toprakları sever. Ancak hemen hemen her toprak tipine (kil, kum) adapte olabilir. ​Kök Yapısı Yüzlek, saçak kök yapısına sahiptir. Toprağın en üst tabakasını bir ağ gibi sararak erozyonu engeller. ​Boy-En (En Fazla) Boyu genellikle 15 ila 25 cm arasındadır. Yayılımı ise tek bir kök için 30-40 cm'yi bulabilir. ​Sulama Bahar aylarında doğal nem genellikle yeterlidir. Yazın canlı tutulmak isteniyorsa toprağı kurudukça sulanmalıdır. ​Bölge Uyumu (Türkiye Bazlı) Türkiye'nin tüm bölgelerinde yetişebilir. Özellikle Marmara ve Karadeniz'in nemli meralarında çok yaygındır. ​Ömrü Kışlık tek yıllık (Winter Annual) bir bitkidir. Sonbaharda çimlenir, kışı rozet halinde geçirir, baharda çiçek açar ve yaz başında tohum dökerek döngüsünü tamamlar. ​Çiçek Rengi Parlak mor, eflatun veya koyu pembe tonlarındadır. ​Çiçeklenme Dönemi Şubat sonundan başlayarak Haziran başına kadar devam eder. Baharın ilk çiçeklenen bitkilerindendir. ​Yaprak Durumu Mevsimliktir. Yazın kurur ancak döktüğü tohumlar sayesinde sonbahar yağmurlarıyla birlikte bahçe yeniden yeşillenir. ​Zorluk Bakımı Çok Kolay. Neredeyse hiç müdahale gerektirmez. ​Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde kışlar yumuşak geçtiği için Aralık-Ocak aylarında bile yeşil kalabilir ve erkenden çiçeklenir. Yazın tamamen kaybolur. ​Marmara ve Karadeniz: En mutlu olduğu bölgelerdir. Yüksek nem bitkinin daha iri yapraklı ve gür olmasını sağlar. ​İç Anadolu: Kışın kar örtüsü altında korunur. Bahar yağmurlarıyla birlikte bozkırı kısa süreliğine mor bir denize çevirir. ​Doğu Anadolu: Kısa ve yoğun bir vejetasyon süresi vardır. Karlar erir erimez hızla çiçeklenir ve tohum bağlar. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Kendi Kendine Tohumlama: Bu bitki için özel bir çabaya gerek yoktur. Çiçeklenme sonrası dökülen tohumlar bir sonraki sezon için yeterli popülasyonu sağlar. ​Tohum Serpiştirme: Eğer bahçenizin belirli bir alanını kaplamasını istiyorsanız, kuruyan bitkileri söküp o alana silkelemeniz yeterlidir. https://www.inaturalist.org/users/3599717 ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Yabani Ot Bastırıcı: Diğer istilacı yabani otların çıkmasını engellemek için doğal bir malç görevi görür. ​Arı Dostu Bahçeler: Eğer arıcılık yapıyorsanız veya bahçenizde biyoçeşitlilik istiyorsanız, bu bitkiyi asla sökmemelisiniz; ilkbaharda polen taşıyan arıların ilk durağıdır. ​Yenilebilirlik: Kimyasal ilaç kullanılmayan alanlarda taze yaprakları salatalara eklenebilir (ancak her zaman uzman görüşü alınmalıdır). ​Editörün Notu: Lamium purpureum, bahçenin "mor kadifesi"dir. Onu bir yabani ot olarak görmek yerine, toprağı koruyan ve baharı müjdeleyen bir dost olarak kabul edin. Üstelik yapraklarındaki o mor geçişler, hiçbir yapay peyzajın taklit edemeyeceği kadar estetik bir derinlik sunar.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Christer_T_Johansson ​ Bahçelerin Beyaz İncisi: Ak Yasemin (Jasminum officinale) Gecenin karanlığında bile bembeyaz parlayan çiçekleri ve metrelerce öteden sizi selamlayan o büyüleyici kokusuyla Ak Yasemin, bir bahçenin sahip olabileceği en romantik karakterlerden biridir. Sadece bir bitki değil, yaz akşamlarının anı biriktiren sessiz tanığıdır. ​Genel Özellikler ve Peyzajda Kullanımı ​ Latince ismiyle Jasminum officinale olarak bilinen bu türün ana vatanı Himalayalar, Kafkasya ve Batı Çin’dir. Doğasında sarp kayalıklara ve yamaçlara tutunarak büyüdüğü için inanılmaz bir tırmanma yeteneğine sahiptir. Temel rengi saf beyazdır, ancak bazı varyetelerinde tomurcuklar hafif pembemsi bir dokunuş sergileyebilir. ​Peyzajda Kullanımı: Ak Yasemin, dikey bahçecilik için biçilmiş kaftandır. Kamelyaların (çardakların) üzerine sardırıldığında doğal bir gölgelik ve koku şöleni sunar. Duvar diplerinde, çit kenarlarında veya balkonlardaki geniş saksılarda piramit desteklerle kullanılabilir. Özellikle oturma alanlarına yakın dikilmelidir ki, akşam saatlerinde yoğunlaşan parfümsü kokusu tam anlamıyla hissedilebilsin. Photo by David J. Stang ​ Ak Yasemin Bakım Rehberi ​Işık İsteği Güneş aşığıdır. Çiçek veriminin en üst düzeye çıkması için günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almalıdır. Yarı gölge alanlarda da yaşar ancak çiçek sayısı azalır ve formu daha cılız kalır. ​Soğuğa Dayanıklılık Kısa süreli olmak kaydıyla -12°C ile -15°C derecelere kadar dayanabilir. Ancak sert donların uzun sürdüğü bölgelerde kök bölgesinin malçlanması ve gövdenin korunması gerekir. ​Sıcağa Dayanıklılık Yüksek sıcaklıklara oldukça dayanıklıdır. 40°C - 45°C bandındaki yaz sıcaklarında, nem oranı düşükse düzenli sulama ile formunu korur. ​Toprak İsteği Seçici değildir ama "mutlu" bir yasemin için süzek (drenajı yüksek), organik maddece zengin ve hafif kumlu topraklar idealdir. Ağır killi topraklarda kök çürümesini önlemek için mutlaka yanmış ahır gübresi veya kompostla toprak gevşetilmelidir. ​Kök Yapısı Gelişmiş, kuvvetli ve yayılıcı bir saçak kök yapısına sahiptir. Bu sayede toprağa sıkıca tutunur ve besinleri hızlıca absorbe eder. ​Boy - En Uygun destek ve iklimde boyu 10-12 metreye kadar ulaşabilir. Genişliği ise budama ile kontrol edilmezse 3-5 metreyi bulabilir. ​Sulama Büyüme döneminde (ilkbahar ve yaz) toprağı nemli tutulmalıdır. Toprağın en üst 2-3 santimi kuruduğunda sulama yapılmalıdır. Kışın ise sulama minimuma indirilmelidir. ​Bölge Uyumu Türkiye'de Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerine tam uyumludur. Karadeniz'in çok yağışlı kısımlarında drenaja dikkat edilmelidir. İç Anadolu’nun korunaklı (rüzgar almayan) mikroklimalarında yetişebilir. ​Ömrü Çok yıllık (Perennial) odunsu bir tırmanıcıdır. İyi bakıldığında on yıllarca yaşayabilir. ​Çiçek Rengi Saf beyaz (Bazen dış kısımları hafif pembe röfleli). ​Çiçeklenme Dönemi Haziran başında başlar, iklim elverirse Ekim sonuna kadar aralıklarla devam eder. ​Yaprak Durumu Ilıman bölgelerde (Ege-Akdeniz) yarı herdem yeşildir; yani yapraklarını tam dökmez. Sert kış geçiren bölgelerde ise yaprak döker. ​Zorluk Derecesi Kolay. Yeni başlayan bahçıvanlar için ideal, dayanıklı bir bitkidir. ​Türkiye Coğrafyası İçin Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Yaseminin cennetidir. Burada çok hızlı büyür. Budamayı ihmal etmeyin, yoksa diğer bitkilerinizi boğabilir. Yazın aşırı kuraklıkta akşamüstü sulaması coşkusunu artırır. ​Marmara: Nemli havayı sever. Özellikle İstanbul ve çevresinde rüzgardan korunaklı güney cephelerde harika sonuç verir. ​İç Anadolu: Kışın kök boğazı mutlaka malçla korunmalıdır. Don riskine karşı rüzgar almayan, kuytu köşelere dikilmelidir. ​Karadeniz: Fazla nemden dolayı oluşabilecek mantar hastalıklarına karşı hava sirkülasyonu olan yerlere dikilmelidir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Meneerke_bloem ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme (En Garanti Yöntem): Yaz sonunda (Ağustos-Eylül) yarı odunsu dallardan 15-20 cm’lik çelikler alın. Alt yaprakları temizleyip nemli torf-perlit karışımına dikin. Köklendikten sonra kalıcı yerine alabilirsiniz. ​Daldırma: Baharda esnek bir dalı koparmadan yere eğip üzerine toprak atın. Toprak altında kalan kısım köklendiğinde ana bitkiden ayırın. ​Tohum: Meyve veren varyetelerde tohumla üretim yapılabilir ancak çiçeklenme süreci daha uzun sürer. ​Bakım İçin Profesyonel Tüyolar ​Budama Altın Kuraldır: Çiçeklenme bittikten sonra (Sonbahar başı) hafifçe budayın. Bu, bitkinin enerjisini korumasını ve baharda daha gür sürgün vermesini sağlar. ​Magnezyum Desteği: Yapraklarda sararma görürseniz, sulama suyuna bir miktar Epsom tuzu eklemek yeşil rengi canlandıracaktır. ​Destek Sistemi: Henüz gençken dallarını istediğiniz yöne doğru yumuşak iplerle yönlendirin. Odunlaştıktan sonra şekil vermek zordur. ​✍️ Editörün Notu ​ "Bir Ak Yasemin dikmek, sadece bahçeye bir bitki eklemek değil; yaz gecelerinize bir ruh katmaktır. Eğer sabahları pencerenizi açtığınızda o eşsiz kokunun içeri dolmasını istiyorsanız, onu mutlaka yatak odası pencerenizin altına veya yakınına konumlandırın. Doğanın en zarif parfümüyle uyanmanın tadı başka hiçbir şeyde yok."

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jim_Evans Kışın Yeşili, Yazın Kokusu: Yıldız Yasemini (Trachelospermum jasminoides) ​ Eğer bir bitki hem "her mevsim yeşil kalsın", hem "duvarı tamamen kaplasın", hem de "haziran ayında bahçeyi parfümeri dükkanına çevirsin" diyorsanız, aradığınız kahraman tam olarak Yıldız Yasemini'dir. Yıldız şeklindeki zarif çiçekleriyle bahçenizin en sadık üyesi olmaya adaydır. ​ Genel Özellikler ve Peyzajda Kullanımı ​ Latince ismiyle Trachelospermum jasminoides, aslında zeytingillerden değil, Apocynaceae familyasındandır. Ana vatanı Güneydoğu Asya (Çin, Japonya ve Vietnam)’dır. Pervane kanatlarını andıran çiçek formu nedeniyle bu ismi almıştır. Yaprakları deri gibi sert, parlak ve koyu yeşildir; bu da onu kışın bile estetik kılar. ​Peyzajda Kullanımı: Yıldız Yasemini tam bir "problem çözücü" bitkidir. Çirkin görünen bir beton duvarı kapatmak, tel çitleri yeşil bir perdeye dönüştürmek veya dik yamaçlarda yer örtücü olarak kullanılmak için rakipsizdir. Ayrıca ağır büyüme hızı ve budamaya uygunluğu sayesinde saksılarda "topiari" (form verilmiş bitki) olarak da harikalar yaratır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​Yıldız Yasemini Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam güneşten yarı gölgeye kadar her yere uyum sağlar. Ancak en yoğun çiçeklenmeyi günde en az 4-5 saat güneş aldığı konumlarda yapar. ​Soğuğa Dayanıklılık Oldukça dirençlidir. -10°C / -12°C derecelere kadar dayanır. Çok sert donlarda yaprakları hafif kızarabilir ancak baharda hızla toparlar. ​Sıcağa Dayanıklılık 40°C ve üzeri sıcaklara, nem oranı düşük olsa bile yüksek tolerans gösterir. Yazın yakıcı güneşinden yaprakları kolay kolay yanmaz. ​Toprak İsteği Drenajı iyi olan her türlü toprakta yetişir. Hafif asidik veya nötr toprakları tercih etse de kireçli topraklara karşı Ak Yasemin'den çok daha dayanıklıdır. ​Kök Yapısı Kuvvetli, yayılıcı ve derine inebilen saçak kök yapısı vardır. Kuraklığa dayanıklılığını bu güçlü köklerine borçludur. ​Boy - En Tırmanıcı olarak 6-9 metre boya ulaşabilir. Budanmazsa yanlara doğru da ciddi bir yayılım gösterir. ​Sulama Genç bitkiler ilk yıl düzenli sulanmalıdır. Yerleşmiş bitkiler ise oldukça kurakçıldır. Toprağı tamamen kurumaya yakınken sulamak yeterlidir. ​Bölge Uyumu Türkiye'nin tüm kıyı şeridinde (Ege, Akdeniz, Marmara, Karadeniz) sorunsuz yetişir. İç Anadolu ve Doğu Anadolu’nun sert bölgelerinde rüzgar korumalı, güney cephelerde denenebilir. ​Ömrü Çok yıllık, odunsu ve oldukça uzun ömürlü bir sarmaşıktır. ​Çiçek Rengi Kar beyazı (Çiçekler geçmeye yakın hafif kremsi/fildişi rengine döner). ​Çiçeklenme Dönemi Bahar sonundan (Mayıs sonu) Yaz ortasına kadar (Temmuz) çok yoğun çiçek açar. Sonrasında tek tük çiçeklenmeye devam edebilir. ​Yaprak Durumu Herdem Yeşil (Dökmez). Kışın bahçenizde çıplak dallar yerine parlak koyu yeşil bir doku bırakır. ​Zorluk Derecesi Çok Kolay. Hastalık ve zararlılara karşı en dirençli tırmanıcılardan biridir. ​Türkiye Coğrafyası İçin Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Burada adeta istilacı bir hızla büyüyebilir. Pergolaları sarmak için idealdir. Deniz tuzuna dayanıklılığı ile sahil bahçeleri için bir numaradır. ​Marmara: Hem nemli hem rüzgarlı havaya çok iyi direnç gösterir. Kışın yaprak dökmemesi sayesinde kış bahçeleri için vazgeçilmezdir. ​İç Anadolu: Kışın kuzey rüzgarlarını doğrudan almayan, bina kuytularına dikilmelidir. İlk yıllarında kök bölgesinin iyi korunması (malçlama) bitkinin ömrünü uzatır. ​Karadeniz: Yağışlı havayı ve nemi çok sever. Drenaj sorunu yoksa devasa boyutlara ulaşır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Acabashi ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Yarı Odunsu Çelikleme: Yaz sonunda taze ama hafif sertleşmiş sürgünlerden 10-15 cm'lik parçalar kesin. Daldaki sütümsü sıvının durması için suya tutup sonra dikin. ​Daldırma Yöntemi: Uzun bir dalı toprağa değdirip üzerine bir taş koyun. 3-4 ay içinde o boğumdan kök verecektir. ​Bakım İçin Profesyonel Tüyolar ​Süt Dikkat: Bitki budandığında veya bir dalı kırıldığında süt benzeri beyaz bir sıvı salgılar. Bu sıvı cildi tahriş edebilir, budama yaparken eldiven kullanmakta fayda var. ​Erken Form: Kendi kendine dolanma yeteneği zayıftır; bu yüzden ilk aşamalarda bir tele veya çitlere sizin elle yönlendirmeniz/bağlamanız gerekir. ​Budama Zamanı: Çiçeklenme biter bitmez budanmalıdır. Geç yapılan budama, bir sonraki yılın çiçek gözlerini yok edebilir. ​✍️ Editörün Notu ​ "Eğer bahçenizde kışın o kasvetli, çıplak dal görüntüsünden sıkıldıysanız Yıldız Yasemini tam size göre. Yazın açan bembeyaz 'yıldızları' ise bahçenize sadece koku değil, asil bir görsel şölen sunar. Garden Athena olarak bizim favorimiz; çünkü o hem sabırlı bir duvar kapatıcı hem de cömert bir koku kaynağıdır."

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz Doğanın Altın Gülüşü: Sarı Yasemin (Jasminum fruticans) ​ Eğer bahçenizde hem yerli bir tür olsun hem de "bakmasam da büyüsün" diyeceğiniz bir bitki arıyorsanız, Sarı Yasemin ile tanışma vaktiniz gelmiş demektir. Akdeniz çalılıklarının (maki) o asil ruhunu bahçenize taşıyan bu bitki, gösterişten uzak ama bir o kadar da dirençli bir dosttur. ​Genel Özellikler ve Peyzajda Kullanımı ​ Latince ismiyle Jasminum fruticans, Türkiye'nin yerli (nativ) yasemin türüdür. Diğer yaseminler gibi tırmanıcı olmaktan ziyade, dik duran veya hafif sarkan bir çalı formundadır. Parlak sarı, boru şeklindeki çiçekleri baharda doğayı müjdeler. ​Peyzajda Kullanımı: Sarı Yasemin, tırmanıcı bir sarmaşık bekleyenleri şaşırtabilir; o daha çok bir "çit bitkisi" veya "yer örtücü çalı" olarak kullanılır. Bahçe sınırlarını belirlemek, taş duvarların üzerinden sarkıtmak veya kaya bahçelerinde doğal bir doku oluşturmak için idealdir. Özellikle erozyon kontrolü gereken eğimli arazilerde kökleriyle toprağı harika tutar. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Salicyna ​Sarı Yasemin Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam güneş aşığıdır. Güneşi ne kadar çok görürse o kadar çok sarı çiçek açar. Yarı gölgeye de tahammül eder ama çiçek verimi düşer. ​Soğuğa Dayanıklılık Oldukça sert soğuklara dayanıklıdır. -15°C / -20°C derecelere kadar hayatta kalabilir. Bu özelliğiyle İç Anadolu kışlarına en dayanıklı yasemin türüdür. ​Sıcağa Dayanıklılık 45°C üzerindeki aşırı sıcaklarda ve en kurak yazlarda bile banamısın demez. Tam bir "kurakçıl peyzaj" (Xeriscape) bitkisidir. ​Toprak İsteği Toprak konusunda hiç nazlı değildir. Kireçli, fakir, taşlı ve kuru topraklarda bile rahatlıkla yetişir. Ancak su durgunluğu olan, sürekli ıslak topraklardan hoşlanmaz. ​Kök Yapısı Derine inen ve çevreye yayılan, oldukça sağlam bir kazık-saçak karma kök yapısına sahiptir. Bu sayede susuzluğa çok dirençlidir. ​Boy - En Genellikle 1.5 - 2 metre boya ve genişliğe ulaşır. Budama ile daha toplu veya daha yayvan bir form verilebilir. ​Sulama Dikildiği ilk yıl kök salana kadar haftada bir sulanmalıdır. Yerleştikten sonra ise sadece aşırı kurak dönemlerde su ister; normal yağışlar onun için yeterlidir. ​Bölge Uyumu Türkiye'nin her bölgesine (Ege, Akdeniz, Marmara, İç ve Doğu Anadolu) uyum sağlar. Gerçek bir Türkiye bitkisidir. ​Ömrü Çok yıllık, odunsu çalı formundadır. Onlarca yıl bahçenizde kalabilir. ​Çiçek Rengi Parlak, canlı güneş sarısı. ​Çiçeklenme Dönemi Baharın ortasından (Nisan-Mayıs) yaz başına kadar yoğun çiçek açar. Sonrasında siyah, parlak meyveler verir (Dikkat: Meyveleri yenmez!). ​Yaprak Durumu Herdem Yeşil / Yarı Herdem Yeşil. Yumuşak iklimlerde yaprak dökmez, sert kışlarda kısmen yaprak dökebilir. ​Zorluk Derecesi Çok Kolay (Bakımsız Bahçe Dostu). "Ben bitki bakamıyorum" diyenler için en iyi tercihtir. ​Türkiye Coğrafyası İçin Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Doğal yayılış alanıdır. Kendi haline bıraksanız bile yol kenarlarında, kayalıklarda coşkuyla büyür. ​İç Anadolu : Kış soğuklarına karşı en güvenilir yasemin türüdür. Bahçenizin en rüzgar alan, en güneşli köşesine gönül rahatlığıyla dikebilirsiniz. ​Marmara ve Karadeniz: Fazla nemden etkilenmez ancak mutlaka güneş alan bir yere dikilmelidir ki çiçek açabilsin. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Dip Sürgünleri ile Ayırma: Bitkinin dibinden gelen yeni sürgünleri köklü bir şekilde ayırıp başka yere dikmek en kolay yoldur. ​Tohum: Siyah meyvelerinin içindeki tohumlar sonbaharda ekilebilir. ​Çelikleme: Yaz başında alınan yarı odunsu çeliklerle kolayca köklenir. ​Bakım İçin Profesyonel Tüyolar ​Koku Şaşırtmacası: Ak ve Pervane yaseminin aksine, Sarı Yasemin'in çiçekleri kokusuzdur. Bu yüzden onu koku için değil, görsel renk ve dayanıklılık için tercih etmelisiniz. ​Budama: Çiçeklenme bittikten sonra bitkiyi formda tutmak için uçlarından budayabilirsiniz. Yaşlanmış dalları köke yakın yerden kesmek bitkiyi gençleştirir. ​Permakültür Notu: Tozlaştırıcı böcekleri ve arıları bahçeye çekmekte çok başarılıdır. ​✍️ Editörün Notu ​"Sarı Yasemin, bahçıvanın 'sadık dostu'dur. Sizi asla yarı yolda bırakmaz, su istemez, toprak seçmez. Eğer bahçenizde yerli türlere öncelik vererek biyolojik çeşitliliği desteklemek istiyorsanız, bu altın çiçekli çalıyı baş köşeye koymalısınız.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Wiki_Farazi Gecenin Büyülü Nefesi: Arap Yasemini / Ful (Jasminum sambac) ​ Eğer çiçeklerin bir kraliçesi olsaydı, tacı kesinlikle Arap Yasemini takardı. Sadece bir bitki değil, antik çağlardan beri parfümlerin ana maddesi olan, saflığı ve zarafeti simgeleyen bir efsanedir. Küçük beyaz çiçeklerinden yayılan o devasa koku, bir kez tanışanın bir daha vazgeçemeyeceği bir tutkudur. ​Genel Özellikler ve Peyzajda Kullanımı ​ Latince ismi Jasminum sambac olan bu türün ana vatanı aslında Güney ve Güneydoğu Asya (Hindistan ve Filipinler)'dır. "Ful" adıyla da bilinen bu yasemin, diğer tırmanıcı türlerin aksine daha yavaş büyüyen, çalımsı bir form sergiler. Yaprakları diğer yaseminlere göre daha geniş, oval, parlak ve etlidir. ​Peyzajda Kullanımı: Arap Yasemini, soğuğa karşı çok narin olduğu için Türkiye'nin çoğu bölgesinde saksı bitkisi olarak konumlandırılır. Yazın balkonlarda ve teraslarda, kışın ise aydınlık iç mekanlarda misafir edilir. Akdeniz ve Güney Ege'nin don görmeyen kuytu bahçelerinde ise giriş kapılarının yanına veya pencerelerin hemen altına dikilerek evin içine doğal bir oda kokusu vermesi sağlanır. Photo by Mark Pellegrini ​Arap Yasemini (Ful) Bakım Rehberi ​Işık İsteği Işığı çok sever. Günde en az 6-8 saat parlak ışık almalıdır. Ancak yazın tam tepeden gelen yakıcı güneş yerine, sabah veya öğleden sonra güneşini tercih eder. İç mekanda ise mutlaka en aydınlık pencere önünde tutulmalıdır. ​Soğuğa Dayanıklılık Oldukça hassastır. +5°C derecenin altındaki sıcaklıklarda strese girer, 0°C ve altında ise hızla ölür. Bu yüzden kışın mutlaka korumaya alınmalıdır. ​Sıcağa Dayanıklılık Yüksek sıcaklık ve yüksek nem aşığıdır. 35°C - 40°C sıcaklıklarda, eğer ortam nemliyse en güzel çiçeklerini açar. ​Toprak İsteği Hafif asidik, bol humuslu ve çok iyi drenajlı toprak ister. Saksıda yetiştirilecekse kaliteli bir torf, perlit ve az miktarda eski sığır gübresi karışımı onu çok mutlu eder. ​Kök Yapısı Narin ama yoğun bir saçak kök yapısına sahiptir. Saksı değişimlerinde köklere çok hassas davranılmalıdır. ​Boy - En Saksıda genellikle 1 - 1.5 metre boyunda tutulur. Doğal ortamında veya büyük bahçelerde destekle 3 metreye kadar tırmanabilir. ​Sulama "Ayağı nemli, başı güneşli" olmayı sever. Toprak yüzeyi hafif kuruduğunda sulanmalıdır. Kireçsiz (dinlenmiş) su kullanımı yaprak kalitesini artırır. Kışın sulama azaltılmalıdır. ​Bölge Uyumu Türkiye'de sadece Güney Akdeniz ve Güney Ege sahil şeridinde dış mekanda kışlayabilir. Diğer tüm bölgelerde (Marmara, İç Anadolu vb.) kışın iç mekana alınmak kaydıyla saksıda yetiştirilir. ​Ömrü Çok yıllık, odunsu çalı formundadır. Doğru bakımla nesiller boyu yaşayabilir. ​Çiçek Rengi Saf beyaz (Yaşlandıkça hafifçe pembemsi bir hal alabilir). ​Çiçeklenme Dönemi Bahar sonundan başlar, sıcaklığın korunduğu yerlerde yıl boyu aralıklarla çiçek açmaya devam eder. En yoğun dönemi Yaz aylarıdır. ​Yaprak Durumu Herdem Yeşil (Dökmez). Ancak soğuğa maruz kalırsa hayatta kalmak için yapraklarını dökebilir. ​Zorluk Derecesi Orta. Nem ve sıcaklık dengesini kurmak biraz dikkat ister. ​Türkiye Coğrafyası İçin Bölgesel Notlar ​Akdeniz (Antalya/Mersin): Bahçede yetişebilir. Nemli havayı sevdiği için buralarda devasa çiçekler açar. ​Ege: Sahil kesimlerinde rüzgar almayan korunaklı balkonlarda çok başarılıdır. ​İç Anadolu ve Marmara: Bu bölgelerde Arap Yasemini bir "salon bitkisi" muamelesi görmelidir. Mayıs ortasından Ekim başına kadar dışarıda, geri kalan zamanda ise içeri alınmalıdır. https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=User%3AMohana_hari_balu&redlink=1 ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme: İlkbahar sonunda alınan 10-15 cm'lik çeliklerin, bir bardak suda köklendirilmesi veya doğrudan nemli torfa dikilmesiyle çoğaltılır. ​Hava Daldırması: Gövde üzerindeki bir boğumun hafifçe yaralanıp nemli yosunla sarılması yöntemiyle profesyonelce çoğaltılabilir. ​Bakım İçin Profesyonel Tüyolar ​Nem Banyosu: Eğer iç mekanda bakıyorsanız, yapraklarına fısfısla su püskürtmek onu çok mutlu eder. Kuru hava, çiçek tomurcuklarının açmadan dökülmesine neden olur. ​Çay Mucizesi: Eski bir bahçıvan sırrı olarak; ayda bir kez dibine soğumuş, şekersiz çay demi dökmek toprağın asiditesini düzenler ve kokusunu keskinleştirir. ​Budama: Çiçeklenen dalları çiçek geçtikten sonra hafifçe kesin. Bu, yeni çiçek sürgünlerini teşvik eder. ​✍️ Editörün Notu ​ "Arap Yasemini, sabrın ve ödülün bitkisidir. Belki diğer yaseminler kadar hızlı büyümez, belki biraz nazlıdır; ama akşam güneş batarken açan tek bir çiçeğinin kokusu, tüm zahmetine değer. Onu akşam vakit geçirdiğiniz alana en yakın yere koyun ve doğanın mucizesini ciğerlerinize çekin."

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Andrey_Korzun Gelinlerin Tacı: Madagaskar Yasemini (Stephanotis floribunda) ​ Eğer bitkiler dünyasında bir asalet sıralaması yapılsaydı, Madagaskar Yasemini  kesinlikle ilk sıralarda yer alırdı. "Gelin Çiçeği" olarak da bilinen bu bitki, mumsu dokusu, kusursuz beyazlığı ve ağırbaşlı kokusuyla bir yaseminden çok daha fazlasıdır. Bahçeden ziyade, yaşam alanlarınızın en şık köşesini sahiplenmeye aday bir tropikal prenstir. ​ Genel Özellikler ve Peyzajda Kullanımı ​ Latince ismi Stephanotis floribunda  olan bu bitki, isminden de anlaşılacağı üzere Madagaskar  adasına özgüdür. Botanik olarak gerçek yaseminlerle akraba değildir (Apocynaceae familyasındandır), ancak kokusunun benzerliği nedeniyle bu isimle anılır. Yaprakları çok koyu yeşil, kalın, derimsi ve parlaktır. Çiçekleri ise boru şeklinde başlayıp yıldız gibi açılan, porselen zarafetinde beyaz kümeler halindedir. ​ Peyzajda Kullanımı:  Türkiye ikliminde (çok dar bir Akdeniz şeridi hariç) dış mekanda kışlayamaz. Bu nedenle peyzajda kullanımı genellikle iç mekan sarmaşığı  veya kış bahçesi bitkisi  şeklindedir. Genellikle çember şeklinde bir desteğe sardırılarak satılır. Düğün buketlerinin vazgeçilmezidir; koptuktan sonra bile formunu ve kokusunu uzun süre korur. https://www.flickr.com/photos/131880272@N06/48650925277/ ​ Madagaskar Yasemini Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Çok aydınlık ama dolaylı ışık  ister. Doğrudan öğle güneşi etli yapraklarını yakabilir. Doğu veya batı cepheli bir pencere önü onun için idealdir. Yetersiz ışıkta çiçek açmayı durdurur. ​ Soğuğa Dayanıklılık Tropikal bir canlıdır, soğuğa tahammülü yoktur. +10°C  derecenin altı onun için tehlike çanları demektir. İdeal yaşam sıcaklığı 18-24°C arasıdır. ​ Sıcağa Dayanıklılık Sıcağı sever ancak kuru sıcağa  gelemez. 30°C  üzerindeki sıcaklıklarda ortam nemlendirilmezse yapraklarını dökebilir ve bitki bitleri (unlu bit) istilasına uğrayabilir. ​ Toprak İsteği Asidik karakterli, bol lifli ve havadar toprakları sever. Orkide toprağı, torf ve biraz perlit karışımı köklerinin nefes almasını sağlar. Drenajı zayıf toprakta kökleri hızla çürür. ​ Kök Yapısı Narin, orta derinlikte ve saksı değişiminden hiç hoşlanmayan bir saçak kök  yapısı vardır. ​ Boy - En Saksıda destekle beraber 2-4 metre  boya ulaşabilir. Büyüme hızı orta seviyededir. ​ Sulama Büyüme döneminde toprağı sürekli hafif nemli tutulmalıdır. Kireçli sudan nefret eder; mutlaka dinlenmiş veya yağmur suyu ile sulanmalıdır. Kışın toprak kurudukça az miktarda su verilmelidir. ​ Bölge Uyumu Türkiye'nin her yerinde sadece iç mekanda  yetişir. Yazın rüzgar almayan gölge balkonlara çıkarılabilir ancak gece sıcaklığı düşmeden içeri alınmalıdır. ​ Ömrü Çok yıllık, odunsu tırmanıcıdır. Yerini severse on yıllarca size eşlik eder. ​ Çiçek Rengi Porselen beyazı, mumsu parlaklıkta. ​ Çiçeklenme Dönemi Bahar sonundan başlayarak yaz boyu çiçek açar. İyi bakılan iç mekanlarda sonbahar başına kadar devam edebilir. ​ Yaprak Durumu Herdem Yeşil (Dökmez).  Yaprakları çok dekoratiftir, çiçek olmasa bile harika görünür. ​ Zorluk Derecesi Zor.  Sabır ve düzenli bakım isteyen bir "uzman" bitkisidir. ​ Türkiye Coğrafyası İçin Bölgesel Notlar ​ Marmara ve İç Anadolu :  Kışın kalorifer peteklerinden uzak, ışık alan ama esintisiz bir köşede bakılmalıdır. Kuru ev havasını sevmediği için yanına bir su kabı konularak nem dengelenmelidir. ​ Ege ve Akdeniz:  Nemli sahil şeridinde, yarı gölge verandalarda yazın çok mutlu olur. Ancak kışın mutlaka içeri alınmalıdır. Madagaskar Yasemini Tohumu https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Etan_J._Tal ​ Çoğaltma Yöntemleri ​ Gövde Çelikleri:  İlkbaharda alınan, üzerinde en az iki yaprak boğumu bulunan çeliklerle çoğaltılır. Köklendirme hormonu kullanımı başarı şansını artırır. ​ Tohum:  Nadiren büyük yeşil meyveler verir; bu meyvelerin içinden çıkan tüylü tohumlarla üretilebilir ancak çok sabır gerektirir. ​ Bakım İçin Profesyonel Tüyolar ​ Sabitlik Kuralı:  Madagaskar Yasemini yerinin değiştirilmesinden nefret eder. Çiçekteyken saksıyı döndürmek bile tomurcukların dökülmesine neden olabilir. Yerini belirleyin ve orada bırakın. ​ Yaprak Temizliği:  Geniş yaprakları toz tutar. Ayda bir kez nemli, yumuşak bir bezle yapraklarını silmek hem bitkinin nefes almasını sağlar hem de parlaklığını korur. ​ Kış Uykusu:  Kışın sulamayı azaltıp sıcaklığı 13-15°C civarına çekmek, bitkinin dinlenmesini ve baharda daha güçlü çiçek açmasını sağlar. ​ ✍️ Editörün Notu ​ "Madagaskar Yasemini, bahçıvanlığın sabır sınavıdır. O size uymasını beklemez, sizin ona uyum sağlamanızı ister. Ancak o bembeyaz, mumsu çiçekler açıp odanızı egzotik bir parfümeri gibi kokuttuğunda, tüm o zahmetin ne kadar kıymetli olduğunu anlayacaksınız. Garden Athena koleksiyonunun en prestijli üyesidir."

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Raul654 Gümüşi Bir Esinti: Festuca (Mavi Yumak) ​ Bahçenizde modern, düzenli ve renk kontrasıyla büyüleyen bir doku arıyorsanız, Festuca (yaygın adıyla Mavi Yumak) tam aradığınız bitki olabilir. Bilimsel adıyla Festuca glauca, Poaceae (Buğdaygiller) familyasının en estetik üyelerinden biridir. Anavatanı Avrupa’nın dağlık bölgeleridir; bu da onun neden bu kadar dayanıklı ve mütevazı olduğunu açıklar. ​ Festuca, karakteristik olarak iğneye benzer, ince ve sert yapraklara sahiptir. En popüler formu olan gümüşi mavi ve metalik gri tonları, onu yeşil yapraklı bitkilerin arasında adeta bir mücevher gibi parlatır. Doğal bir "yumak" formunda büyümesi, bahçeye geometrik bir düzen ve sakinlik katar. ​Peyzajda Kullanımı: Peyzaj tasarımında bu bitki bir "kontrast ustasıdır." Kaya bahçelerinde, modern minimalist tasarımlarda veya bordür kenarlarında mükemmel sonuç verir. Özellikle mor çiçekli bitkilerle (Lavanta, Adaçayı gibi) veya koyu yeşil çit bitkilerinin önünde kullanıldığında renk derinliğini artırır. Ayrıca saksı kompozisyonlarında doku kazandırmak için rakipsizdir. https://www.flickr.com/people/10974123@N00 ​ Bakım Rehberi ​Işık İsteği Festuca tam bir güneş aşığıdır. Yapraklarındaki o eşsiz mavi-gri tonu koruyabilmesi için günde en az 6-8 saat doğrudan güneş alması gerekir. Yarı gölgede hayatta kalabilir ancak rengi yeşile döner ve formunda bozulmalar (yayılmalar) görülür. ​Soğuğa Dayanıklılık Oldukça dirençlidir. Don olaylarına karşı dayanıklıdır ve yaklaşık -25°C dereceye kadar soğuk kış şartlarını hasarsız atlatabilir. ​Sıcağa Dayanıklılık Sıcak hava dalgalarına karşı dayanıklıdır ancak aşırı nemli ve sıcak bölgelerde bitkinin merkezinde kurumalar görülebilir. Yaklaşık 35-40°C derecelerde bile doğru sulamayla formunu korur. ​Toprak İsteği En önemli kural: Drenaj. Festuca fakir, kumlu ve taşlı toprakları sever. Ağır killi ve sürekli ıslak kalan topraklar kök çürümesine neden olur. Toprağınız ağırsa dikim çukuruna dere kumu eklemeniz sağlığı için kritiktir. ​Kök Yapısı Saçak kök yapısına sahiptir. Bu sayede toprak yüzeyine yakın besinleri ve nemi hızlıca emer. Yayılmacı değildir, dikildiği yerde derli toplu durur. ​Boy - En Maksimum boyu 20-30 cm, genişliği ise 25-30 cm civarındadır. Tam bir kompakt yer örtücü formundadır. ​Sulama Kuraklığa oldukça dayanıklıdır. İlk dikim aşamasında toprak nemli tutulmalı, bitki oturduktan sonra ise sadece toprak tamamen kuruduğunda sulanmalıdır. "Az su, çok sağlık" prensibi bu bitki için geçerlidir. ​Bölge Uyumu Türkiye'nin tüm bölgelerine uyum sağlar. Özellikle İç Anadolu'nun karasal ikliminden Ege'nin kuru sıcağına kadar geniş bir adaptasyon yeteneği vardır. ​Ömrü Çok yıllık (Perennial) bir bitkidir. Ancak yaklaşık 3-4 yılda bir merkezden açılma yapabileceği için yenilenmesi önerilir. ​Çiçek Rengi Yapraklarının aksine çiçekleri daha mütevazıdır. Yaz başında başak şeklinde, grimsi-yeşil veya buğday rengi çiçekler açar. ​Çiçeklenme Dönemi Haziran ve Temmuz ayları arasında çiçeklenir. Bu başaklar kuruduğunda hoş bir rustik görüntü sunar. ​Yaprak Durumu Herdem yeşildir (Evergreen). Kışın yapraklarını dökmez, soğuk havalarda maviliği biraz daha koyulaşabilir. ​Zorluk Bakımı Kolay. Yeni başlayan bahçıvanlar ve az bakım isteyen bahçeler için idealdir. ​Türkiye Coğrafyasına Özel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde yazın aşırı nem bitkiyi yorabilir. Bitkiyi tam öğle güneşinden korumak gerekmez ama mutlaka çok iyi drenaj sağlanmalıdır. ​Marmara ve Karadeniz: Yağışın bol olduğu yerlerde kök çürümesini önlemek için drenaj kanalları şarttır. Karadeniz'de sürekli yağış alan yerlerde süzek toprak harcı (taş/kum karışımlı) kullanılmalıdır. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: En mutlu olduğu bölgelerdir. Kışın üzerine yağan kar, bitkiye zarar vermez aksine korur. Yaz kuraklığına da tam uyum sağlar. https://www.flickr.com/people/24400159@N05 ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Ayırma (Bölme) Yöntemi: En garantili yoldur. 3-4 yaşındaki yaşlı yumakları erken ilkbaharda veya sonbaharda kökten ayırarak ikiye veya dörde bölebilirsiniz. Her parçanın sağlıklı köklere sahip olduğundan emin olun ve hemen yeni yerine dikin. ​Tohum ile Çoğaltma: İlkbahar aylarında tohumları sığ kaplara ekip üzerini hafifçe örterek nemli tutun. Çimlenme sonrası güçlenen fideleri bahçeye taşıyabilirsiniz. ​Bitkinin Bakımı ile İlgili Tüyolar ​Budama: Kış sonunda veya erken ilkbaharda, bitkinin üzerindeki kurumuş yaprakları elinizle tarayarak temizleyin veya bitkiyi yerden 5-8 cm yukarıdan sertçe budayın. Bu, taze ve daha mavi yaprakların çıkmasını tetikler. ​Gençleştirme: Eğer mavin yumaklarınızın ortası kel kalmaya başladıysa, bu bitkinin yaşlandığını gösterir. Hemen o yumağı söküp bölerek gençleştirme yapmalısınız. ​Editörün Notu ​ Festuca, sabırlı bahçıvanların değil, 'hızlı sonuç ve kalıcı estetik' isteyenlerin bitkisidir. Onu dikerken tek bir tane değil, gruplar halinde veya satranç tahtası düzeninde dikmenizi öneririm. Tek başına bir nokta iken, toplu halde bir okyanus dalgası gibi görünürler.

Osmanlı Çimi Meyvesi KENPEI's photo Gölgenin Zarif Dokusu: Osmanlı Çimi ​ Eğer bahçenizde güneşin uğramadığı kör noktalar varsa veya klasik çim biçmekten yorulduysanız, Osmanlı Çimi ile tanışma vaktiniz gelmiş demektir. Bilimsel adıyla Ophiopogon japonicus, aslında bir çim türü değil, Kuşkonmazgiller (Asparagaceae) familyasına ait çok yıllık bir yer örtücüdür. Anavatanı olan Japonya ve Kore'nin nemli orman altlarından gelen bu bitki, yüzyıllardır saray bahçelerinde o aristokratik, koyu yeşil ve düzenli görüntüyü sağlamak için kullanılmıştır. ​Peyzajda Kullanımı: Osmanlı Çimi, peyzajda "çizgi" çekmek için rakipsizdir. Yürüme yollarının kenarlarında, ağaç altlarında (gölge olduğu için çimin yetişmediği yerlerde) veya modern Japon bahçesi tasarımlarında kullanılır. Özellikle beyaz çakıl taşları veya gri kayalarla kombinlendiğinde ortaya çıkan kontrast, bahçeye çok profesyonel bir hava katar. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​ Bakım Rehberi ​Işık İsteği En büyük yeteneği gölgeye olan aşkıdır. Tam gölge ve yarı gölge alanlarda mükemmel gelişir. Doğrudan sert öğle güneşi yaprak uçlarında yanmalara neden olabilir. ​Soğuğa Dayanıklılık Oldukça dirençlidir. -15°C dereceye kadar olan kış soğuklarına dayanır. Kar örtüsü altında formunu korumaya devam eder. ​Sıcağa Dayanıklılık Gölgede kaldığı sürece 35-40°C derecelere dayanabilir. Ancak yüksek sıcaklıkta nem ihtiyacı artar. ​Toprak İsteği Organik maddece zengin, hafif asidik ve nem tutma kapasitesi yüksek toprakları sever. Ancak drenajı kötü, suyun göllendiği yerlerden hoşlanmaz. ​Kök Yapısı Rizomlu ve etli bir kök yapısına sahiptir. Toprak altında yavaşça yayılır ve zamanla yoğun bir halı oluşturur. ​Boy - En Türüne göre değişmekle birlikte genellikle 10-20 cm boy yapar. Genişliği ise zamanla yayılarak sınırsızlaşabilir ancak her bir küme yaklaşık 15-20 cm çapındadır. ​Sulama Düzenli sulamayı sever. Toprağın tamamen kurumasına izin vermeden, nemli kalacak şekilde sulanmalıdır. Kışın sulama ihtiyacı azalır. ​Bölge Uyumu Türkiye'nin tüm kıyı şeridinde (Ege, Akdeniz, Marmara, Karadeniz) çok rahattır. İç Anadolu'da ise kışın çok sert dondan korunmalı, yazın ise mutlaka gölge alanlarda tutulmalıdır. ​Ömrü Çok yıllık (Perennial) bir bitkidir. Bir kez dikildiğinde yıllarca bahçenizin sadık bir üyesi olur. ​Çiçek Rengi Yaprakların arasında saklanan, minik beyaz veya uçuk morumsu çiçekler açar. ​Çiçeklenme Dönemi Yaz ortasında çiçeklenir. Çiçeklerden sonra oluşan parlak mavi boncuk benzeri meyveleri çok dekoratiftir. ​Yaprak Durumu Herdem yeşildir (Evergreen). Kışın yaprak dökmez, rengi koyulaşarak formunu korur. ​Zorluk Bakımı Çok Kolay. Biçme derdi yoktur, hastalık ve zararlılara karşı son derece dirençlidir. ​Türkiye Coğrafyasına Özel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Tam gölge alanlar için idealdir. Yazın buharlaşma çok olduğu için akşam saatlerinde fıskiye ile yapraklarını serinletmek hoşuna gider. ​Marmara ve Karadeniz: Bu bölgelerin doğal nemli havası Osmanlı Çimi için cennet gibidir. Yarı gölge alanlarda bile çok hızlı yayılır. ​İç ve Doğu Anadolu: Kışın don etkisinden korumak için ağaç altları gibi korunaklı yerler tercih edilmelidir. Yazın ise mutlaka düzenli sulama ister. Cüce Osmanlı Çimi Photo by David J. Stang ​Çoğaltma Yöntemleri ​Ayırma (Kökten Bölme) Yöntemi: En yaygın ve kolay yöntemdir. Bahar aylarında bitki yumağını topraktan çıkarıp, kökteki yumruları ve rizomları birbirinden ayırarak yeni alanlara dikebilirsiniz. Her parçanın bir tutam yaprağı ve sağlıklı kökü olması yeterlidir. ​Bitkinin Bakımı ile İlgili Tüyolar ​Sıfır Biçme: Bu bitkinin en büyük avantajı, klasik çim gibi biçilmeye ihtiyaç duymamasıdır. Asla çim makinesi ile üzerinden geçmeyin. ​Temizlik: Sadece kış sonunda aralara giren kurumuş veya sararmış yaprakları elinizle ayıklamanız yeterlidir. ​Dikim Sıklığı: Hızlı bir kapama istiyorsanız, fideleri 10-15 cm aralıklarla dikmelisiniz. ​Editörün Notu ​ Osmanlı Çimi, sabırlı bahçıvanların ödülüdür. Yavaş büyür ama bir kez alanı kapladığında, üzerinden yıllar geçse de bozulmayan, yabani ot geçirmeyen ve asaletinden ödün vermeyen bir yeşil halı sunar. Bahçenizde 'biçilmez' bir alan yaratmak istiyorsanız, bu bitki vazgeçilmeziniz olmalı.

https://www.flickr.com/people/125338501@N06 Bahçede Pembe Bir Rüya: Pamuk Şekeri Çimi ​Bahçenizde sıradanlıktan uzak, rüzgarla dans eden ve gün batımında parlayan bir doku hayal edin. Pamuk Şekeri Çimi, botanik dünyasındaki adıyla Muhlenbergia capillaris, sonbahar geldiğinde bahçeyi pembe-mor bir sise boğan eşsiz bir süs bitkisidir. Anavatanı Kuzey Amerika’nın doğu bölgeleri olan bu bitki, hem kuraklığa dayanıklılığı hem de düşük bakım ihtiyacıyla modern peyzajın yıldızıdır. ​Peyzajda Kullanımı: Bu bitki bir "odak noktası" bitkisidir. Gruplar halinde dikildiğinde (kitle dikimi) sonbaharda pembe bir deniz etkisi yaratır. Modern minimalist bahçelerde, kaya bahçelerinde veya doğal çayır tasarımlarında kullanılır. Özellikle akşam güneşini arkasına alacak şekilde konumlandırılırsa, tüylü çiçekleri ışığı hapsederek adeta parlar. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Daderot ​Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam güneş aşığıdır. O meşhur pembe çiçek bulutlarını bolca görebilmek için günde en az 6-8 saat doğrudan güneş almalıdır. Gölge yerlerde formu bozulur ve çiçeklenmesi zayıf kalır. ​Soğuğa Dayanıklılık Oldukça dayanıklıdır. Yaklaşık -15°C dereceye kadar olan kış soğuklarına ve kısa süreli donlara karşı direnç gösterir. ​Sıcağa Dayanıklılık Yüksek sıcaklıklara ve neme karşı çok dayanıklıdır. 40°C ve üzeri sıcaklıklarda bile, kök sistemi oturduktan sonra neşesini kaybetmez. ​Toprak İsteği Toprak seçiciliği düşüktür ancak iyi drenaj olmazsa olmazdır. Kumlu, taşlı ve hatta fakir topraklarda bile yetişir. Sürekli ıslak ve ağır killi topraklardan hoşlanmaz. ​Kök Yapısı Derin ve güçlü bir saçak kök yapısına sahiptir. Bu sayede bir kez yerleştiğinde kuraklığa ve rüzgara karşı çok sağlam durur. ​Boy - En Çiçeklenme döneminde boyu 90-120 cm'ye kadar ulaşabilir. Genişliği ise yaklaşık 60-90 cm civarındadır. Kubbe şeklinde, derli toplu bir büyüme sergiler. ​Sulama Dikildiği ilk yıl köklerin tutunması için düzenli sulama ister. Yerleştikten sonra ise son derece kurakçıl bir bitkidir; sadece aşırı kurak dönemlerde sulanması yeterlidir. ​Bölge Uyumu Türkiye'nin sahil şeridinden (Ege, Akdeniz, Marmara) İç Anadolu’nun orta sertlikteki karasal iklimine kadar geniş bir uyum yelpazesine sahiptir. ​Ömrü Çok yıllık (Perennial) bir süs çimidir. Yıllar geçtikçe kümeleri daha da güzelleşir. ​Çiçek Rengi En ayırt edici özelliği olan parlak pembe veya morumsu-pembe tonlarındadır. Çiçekler tüy gibi ince ve çok yoğun bir yapıdadır. ​Çiçeklenme Dönemi Yaz sonunda başlar, sonbahar boyunca (Eylül - Kasım) devam eder. Kışın ise bu çiçekler bronz bir renge dönerek estetik bir siluet sunmaya devam eder. ​Yaprak Durumu Kışın yaprakları kahverengiye döner ancak bitki üzerinde kalır. Erken ilkbaharda budanana kadar formunu korur. ​Zorluk Bakımı Çok Kolay. Hastalık ve böcek sorunu neredeyse hiç yoktur. https://www.flickr.com/people/125338501@N06 ​Türkiye Coğrafyasına Özel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerin sıcak ve güneşli havasına bayılır. Deniz tuzuna dayanıklı olduğu için kıyı bahçelerinde güvenle kullanılabilir. ​Marmara ve Karadeniz: Nemli bölgelerde drenajın çok iyi olması gerekir. Karadeniz'in çok yağışlı bölgelerinde suyun kökte birikmemesi için yükseltilmiş yastıklara dikilmesi önerilir. ​İç Anadolu: Kışın çok sert dondan korunması (kök çevresine malçlama) ve yazın kuraklığında destek sulaması yapılması gelişimi için iyidir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Bölme Yöntemi: En sağlıklı yöntemdir. Erken ilkbaharda, bitki henüz uyanmadan büyük kümeler topraktan çıkarılarak keskin bir kürek yardımıyla bölünür ve yeni yerlerine dikilir. ​Tohum ile Çoğaltma: Sonbaharda olgunlaşan tohumlar toplanıp ilkbaharda ekilebilir. Ancak çiçeklenme aşamasına gelmesi bölme yöntemine göre daha uzun sürer. ​Bitkinin Bakımı ile İlgili Tüyolar ​Bahar Budaması: Bitkiyi asla kışın budamayın! Kış boyu o kahverengi doku hem kökü korur hem de güzel görünür. Şubat sonu veya Mart başında, yeni yeşil yapraklar çıkmadan önce yerden 10-15 cm yukarıdan sertçe budayın. ​Işık Konumu: Eğer bitkinizin rengi soluk geliyorsa muhtemelen yeterli güneş almıyordur. Onu bahçenin en güneşli, en havadar yerine taşıyın. ​Editörün Notu ​ Pamuk Şekeri Çimi, bahçecilikte sabrın meyvesidir. Yaz boyu yeşil, ince yapraklarıyla sessizce bekler ve herkes bahçenin bittiğini düşündüğünde, sonbaharda sahneye çıkıp tüm spot ışıklarını üzerine çeker. Onu özellikle gün batımını gören bir yere dikin, her akşam bir sanat eserini izler gibi hissedeceksiniz.