Arama Yap

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Pimpinellus Bahçelerin Yaşayan Heykeli ​ Şimşir, sabrın ve dayanıklılığın bitkisidir. Çok yavaş büyümesi onu değerli kılar; çünkü bir kez form verildiğinde bu formu uzun süre korur. Latince ismi olan sempervirens, “her zaman yeşil” anlamına gelir ve bu isim hakkını sonuna kadar verir. Parlak, küçük ve deri gibi sert yapraklarıyla bahçenize kışın en soğuk günlerinde bile derin bir yeşil huzur sunar. ​ Peyzajda “Topiary” (bitki budama sanatı) denilince akla gelen ilk isimdir. İster kusursuz bir küre, ister jilet gibi düz bir çit, isterseniz de karmaşık bir labirent tasarlayın; Şimşir size her zaman itaat eder. Bahçenize yapısal bir düzen ve ciddiyet katmak istiyorsanız, Şimşir en güvenilir ortağınızdır. Photo by Photo by David J. Stang ​Detaylı Bakım Rehberi ​Işık İsteği Güneşten yarı gölgeye kadar geniş bir yelpazede yetişebilir. Ancak en ideal yaprak kalitesini yarı gölge alanlarda sergiler. Çok yakıcı yaz güneşi, yapraklarının bronzlaşmasına (sararmasına) neden olabilir. ​Soğuğa Dayanıklılık -20 ile -25 °C derecelere kadar dayanıklıdır. Türkiye’nin hemen her yerinde kış soğuklarına karşı dimdik ayakta kalır. ​Sıcağa Dayanıklılık 35 °C civarı sıcaklıklara dayanır. Ancak aşırı sıcak ve kuru hava sevmez; nemli ortamları tercih eder. ​Toprak İsteği Zengin, nemli ve iyi drenajlı toprakları sever. Kireçli topraklara toleransı yüksektir ancak çok asidik topraklarda gelişimi yavaşlar. Toprağına biraz kompost eklenmesi onu çok mutlu eder. ​Kök Yapısı Sığ ve çok yoğun bir saçak kök yapısına sahiptir. Bu yüzden kök bölgesindeki toprağın çok fazla eşelenmesini veya aşırı kurumasını sevmez. ​Boy – En Doğal haline bırakılırsa yüzyıllar içinde 5 metre boya ulaşabilir. Ancak peyzajda genellikle budanarak 30 cm ile 1 metre arasında sabit tutulur. ​Sulama Toprağının sürekli hafif nemli kalmasını ister. Özellikle saksıda bakılıyorsa yazın asla susuz bırakılmamalıdır. Ancak “nemli toprak” ile “balçık toprak” karıştırılmamalıdır; su birikintisi köklerini çürütür. ​Bölge Uyumu Türkiye’nin tüm bölgelerine uyum sağlar. Ancak Karadeniz’in nemli ve serin havası onun asıl ana vatanı gibidir. ​Ömrü Çok yıllık ve efsanevi derecede uzun ömürlüdür. Bazı şimşirlerin 500-600 yıl yaşadığı bilinmektedir. ​Çiçek Rengi Çiçekleri oldukça küçük, gösterişsiz ve sarımsı-yeşil renktedir. Görsel bir değeri yoktur ancak arılar için iyi bir polen kaynağıdır. ​ Çiçeklenme Dönemi Bahar aylarında (Nisan – Mayıs) çiçeklenir. ​Yaprak Durumu Her dem yeşildir. Kışın yaprak dökmez, rengi koyulaşsa da o yoğun yeşil dokusunu her zaman korur. ​Zorluk Derecesi Orta. Büyüme hızı yavaş olduğu için sabır ister ve “şimşir tırtılı” gibi bazı zararlılara karşı gözlem altında tutulmalıdır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:B%C3%B6hringer ​ Türkiye Coğrafyasında Şimşir ​Marmara ve Karadeniz: Şimşir için en ideal bölgelerdir. Doğal nem ve düzenli yağış sayesinde yaprakları hep parlak kalır. ​Ege ve Akdeniz: Burada bitkiyi doğrudan yakıcı öğle güneşinden korumak gerekir. Mutlaka gölge veya yarı gölge, nemli köşelere dikilmelidir. ​İç ve Doğu Anadolu: Soğuğa çok dayanıklı olduğu için bu bölgelerde güvenle kullanılabilir. Ancak yazın kuraklığa karşı düzenli sulama ihmal edilmemelidir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme: En yaygın yöntemdir. Yaz sonunda veya sonbahar başında alınan yarı odunsu çelikler, nemli ve gölge bir yerde köklendirilebilir. Unutmayın, büyümesi yavaş olduğu için fidenin gelişmesi zaman alacaktır. Tohum: Meyvelerinden çıkan tohumlar ekilebilir ancak bu yöntem çok yavaştır ve profesyonel bahçecilikte nadiren tercih edilir. ​Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Budama Zamanı: Şimşirleri “bulutlu günlerde” budayın. Çok güneşli bir günde budama yapmak, kesilen yaprak uçlarının yanmasına ve kahverengileşmesine neden olur. ​Hava Sirkülasyonu: Mantari hastalıkları önlemek için bitkileri çok sıkıştırmayın. Aralarından hafif hava geçebilmesi sağlığını korur. ​Besleme: Bahar başında yavaş salınımlı, azotça zengin bir gübreleme, o meşhur koyu yeşil rengini perçinleyecektir. ​KİŞİSEL NOTLARIM ​Fazla sıcak bitkiyi sarartır. Kuraklığı da sevmez. Türkiye'nin kuzey kesimleri şimşir için daha uygundur. Çok ağar gelişir. Bu sebeplerden Özellikle Ege ve Akdeniz'de yetiştirmek sabır işidir. Direkt öğle güneşi almayan, toprağını da nemli tutacağınız bir yer olursa belki top şimşir formu verip bahçenize bir hoşluk katabilirsiniz. ​Hatırlatıcı Not: Şimşir yavaş büyüdüğü için budama yaparken dikkatli ol; yaptığın bir hata veya fazla kesim, bitkinin eski formuna kavuşması için aylar hatta yıllar beklemen gerekebileceği anlamına gelir!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz Zor Koşulların Gümüş Kalkanı ​ Eğer toprağınızın tuzlu olmasından, denizden gelen sert rüzgarlardan veya suyun kıtlığından şikayetçiyseniz, Tuz Çalısı sizin için en sadık dosttur. Latince ismiyle Atriplex, Akdeniz havzasının ve tuzlu bataklıkların doğal sakinidir. Onu özel kılan, yapraklarının üzerindeki mikroskobik tuz kesecikleridir; bu kesecikler güneş ışığını yansıtarak bitkiye o büyüleyici metalik gümüş rengini verirken aynı zamanda su kaybını önler. ​Peyzajda “canlı rüzgar kıran” olarak eşsizdir. Deniz kenarındaki bahçelerde tuzlu serpintiye göğüs gererek arkasındaki daha hassas bitkileri korur. Ayrıca gri tonlu bahçe tasarımlarında, lavanta ve teucrium ile birlikte kullanıldığında görsel bir derinlik sağlar. ​Detaylı Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam güneş aşığıdır. Işığı ne kadar dik alırsa yapraklarındaki gümüşi parlaklık o kadar artar. Gölge alanlarda bitki hızla formunu kaybeder ve rengi matlaşır. ​Soğuğa Dayanıklılık -12 ile -15 °C derecelere kadar dayanıklıdır. Türkiye’nin kıyı şeridinde ve pek çok iç bölgesinde kışı hasarsız atlatır. ​Sıcağa Dayanıklılık 45 °C üzerindeki ekstrem sıcaklıklara karşı mükemmel dirençlidir. Çöl koşullarına bile uyum sağlayabilen nadir süs bitkilerindendir. ​Toprak İsteği Toprak seçiciliği yoktur. Başka hiçbir bitkinin yetişmediği çok tuzlu, alkali (kireçli) ve fakir topraklarda bile coşkuyla büyür. Tek ihtiyacı, köklerin nefes alabileceği geçirgen bir topraktır. ​Kök Yapısı Derine inen, kazık kök yapısına sahiptir. Bu sayede yer altı sularına ulaşabilir ve en şiddetli rüzgarlarda bile toprağa sıkıca tutunur. ​Boy – En Budanmadığında 2-3 metre boya ve 2.5 metre ene ulaşabilir. Genellikle rüzgar perdesi olarak kullanıldığında bu boylarda tutulur. ​ Sulama İnanılmaz derecede kurakçıldır. Dikildiği ilk yıl kök salana kadar su ister, sonrasında ise yağmur suları ona yeterli gelir. Fazla sulama bitkiyi formsuzlaştırır. ​Bölge Uyumu Ege, Akdeniz ve Marmara’nın sahil kesimleri için bir numaralı bitkidir. Tuzlu toprakların olduğu iç bölgelerde de rahatlıkla yetişir. ​Ömrü Çok yıllık, her dem yeşil ve oldukça uzun ömürlü bir çalıdır. ​Çiçek Rengi Çiçekleri gösterişsiz, küçük ve kremsi-yeşil tonlarındadır. Bitki görsel değerini çiçeklerinden değil, yaprak renginden alır. ​ Çiçeklenme Dönemi Yaz sonunda (Ağustos – Eylül) çiçeklenir. ​ Yaprak Durumu Her dem yeşildir. Gümüşi-gri yaprakları kışın dökülmez, bahçeye o metalik ışıltıyı yıl boyu verir. ​Zorluk Derecesi Çok Kolay. “Dik ve unut” kategorisinin en güçlü adaylarından biridir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​Türkiye Coğrafyasında Tuz Çalısı ​Ege ve Akdeniz: Sahil yollarında ve denize sıfır bahçelerde en büyük kurtarıcıdır. Denizden gelen tuzlu rüzgarlar bitkiyi rahatsız etmez, aksine yaprak rengini güzelleştirir. ​ Marmara: Kıyı şeridinde çok başarılıdır. Kış yağışlarının toprağı balçıklaştırmadığı, drenajı iyi olan her yerde yetiştirilebilir. ​İç Anadolu: Kuraklığa ve alkaliliğe dayanımı nedeniyle bozkır peyzajında kullanılabilir. Ancak kışın çok sert dondan korunmalıdır. ​Güneydoğu Anadolu: Bölgenin yüksek buharlaşma ve düşük nem oranına en iyi uyum sağlayan çalı türlerinden biridir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme: Yaz sonunda yarı odunsu dallardan alınan 15 cm’lik çelikler, kumlu bir toprakta kolayca köklenir. ​Tohum: Bahar aylarında tohumla üretilebilir ancak tohumların çimlenmesi için toprağın çok ıslak olmaması gerekir. ​Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Şekilli Budama: Tuz çalısı budamaya çok iyi yanıt verir. Onu kusursuz bir duvar çiti veya modern bir küre formuna sokabilirsiniz. ​Mutfak Notu: Bazı Atriplex türlerinin yaprakları hafif tuzlu tadıyla salatalarda “deniz ıspanağı” olarak kullanılır; ancak peyzaj türlerinde bunu denemeden önce türden emin olmalısınız! ​Rüzgar Perdesi: Bahçenizin rüzgar alan tarafına bir hat şeklinde dikerseniz, arkasındaki narin bitkiler için korunaklı bir mikro klima oluşturursunuz. ​KİŞİSEL NOTLARIM ​Aslında pek peyzaj bitkisi sayılmaz. Ama her dem yeşil oluşu, ve gümüşi yaprakları belki değerlendirilebilir. Bu bitkinin esasta iki özelliği var. Çöl alanların yayılmasını önlemede rüzgar perdesi olarak kullanılıyor. Birde yaprakları besleyici olduğu için hayvanlara yem bitkisi olarak kullanılması çok konuşulup dillendiriliyor. Buna yönelik uğraş verenler var bende böyle birinden edindim bitkiyi. Bahçede nasıl duracağını bekleyip göreceğiz bakalım. ​Hatırlatıcı Not: Tuz çalısı hızlı büyür. Eğer dar bir alana diktiysen, bitkinin komşularını işgal etmemesi için yılda en az bir kez sert budama yapmayı ihmal etme!

Photo by KENPEI Bahçelerin Dört Mevsim Renk Sihirbazı ​Doğuda “Kutsal Bambu” olarak da bilinen Cennet Bambusu, Uzak Doğu’nun zarafetini ve dayanıklılığını taşır. Onu özel kılan, bir takvim gibi mevsimleri yapraklarında yaşatmasıdır: Baharda taze pembe ve bakır tonlarında açan yapraklar, yazın canlı bir yeşile döner; sonbaharda ise havaların soğumasıyla birlikte mor, turuncu ve yanan bir kırmızıya bürünerek bahçenize adeta bir görsel şölen sunar. ​Peyzajda “modern ve minimalist” tasarımların vazgeçilmezidir. İnce, kamış benzeri gövdesi ve dantel gibi işlenmiş yaprak dokusuyla, hem saksılarda hem de grup dikimlerinde mimari bir derinlik yaratır. Üstelik kışın dökülmeyen parlak kırmızı meyveleri, kuşlar için bir ziyafet, sizin içinse gri kış günlerinde bir umut ışığıdır. ​Detaylı Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam güneşten tam gölgeye kadar inanılmaz bir uyum yeteneği vardır. Ancak bir püf noktası: O meşhur kıpkırmızı sonbahar renklerini görmek istiyorsanız, bitkinin bol güneş alması gerekir. Gölge alanlarda yapraklar genellikle yeşil kalır. ​Soğuğa Dayanıklılık -15 ile -20 °C derecelere kadar oldukça dayanıklıdır. Türkiye’nin pek çok yerinde kışı dışarıda sorunsuz geçirir. ​Sıcağa Dayanıklılık 35-40 °C sıcaklıklara dayanır. Ancak aşırı kuru ve sıcak yaz günlerinde yarı gölge bir konumda olması yaprak uçlarının yanmasını önler. ​Toprak İsteği Hafif asidik, organik maddece zengin ve nemli toprakları sever. Ancak drenajı iyi olduğu sürece hemen her toprak tipinde (kumlu, tınlı) gelişimine devam eder. ​Kök Yapısı Rizom benzeri, derli toplu ve yayılmacı olmayan bir kök yapısına sahiptir. Bu yüzden ev temellerine veya kaldırım kenarlarına yakın dikilebilir. ​Boy – En Standart türleri 2 metre boya ve 1.5 metre ene ulaşabilir. “Gulf Stream” veya “Fire Power” gibi bodur türleri ise 50-60 cm civarında kalır. ​Sulama Düzenli sulamayı sever ancak kısa süreli kuraklıklara da toleranslıdır. Toprağı sürekli sırılsıklam bırakmamalı, nemli tutmalısınız. Kışın sulama ihtiyacı azalır. ​Bölge Uyumu Türkiye’nin tüm kıyı bölgelerinde mükemmel sonuç verir. İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da korunaklı alanlarda veya saksılarda kışı rahatça geçirebilir. ​Ömrü Çok yıllık, her dem yeşil ve oldukça uzun ömürlü bir çalıdır. ​Çiçek Rengi Yaz başında açan küçük, yıldız şeklinde, kremsi beyaz çiçekleri vardır. ​Çiçeklenme Dönemi Haziran – Temmuz aylarında çiçeklenir. Bu çiçekler daha sonra kış boyu sürecek olan kırmızı meyvelere dönüşür. ​Yaprak Durumu Her dem yeşildir. Kışın yaprak dökmez, sadece renk değiştirerek bahçede canlı bir odak noktası olmaya devam eder. ​Zorluk Derecesi Kolay. Neredeyse hiç hastalık ve zararlı barındırmayan, kendi kendine yeten asil bir bitkidir. Photo by George E. Koronaios https://commons.wikimedia.org/wiki/User:George_E._Koronaios ​ Türkiye Coğrafyasında Cennet Bambusu ​ Ege ve Akdeniz: Yaz aylarında öğle güneşinden biraz korunursa (yarı gölge) yaprak formunu daha iyi korur. Nemli havaya bayılır. ​ Marmara: En ideal gelişim gösterdiği bölgelerden biridir. Kışın soğuk rüzgarlarla birlikte yaprakları en parlak kırmızı tonlarına bu bölgede ulaşır. ​İç Anadolu: Karasal iklime dayanıklıdır. Ancak çok sert kışlarda rüzgar kıran bir duvar önüne dikilmesi yaprak kalitesini artırır. ​Karadeniz: Yağışı ve asidik toprakları çok sevdiği için bu bölgede oldukça hızlı gelişir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​ Çelikleme: Yaz sonunda alınan yarı odunsu çeliklerle çoğaltılabilir. Ancak köklenmesi diğer çalılara göre biraz daha yavaştır. ​Ayırma: Kökten verdiği yeni sürgünleri (rizomları) sonbahar veya erken baharda ayırarak yeni fideler elde edebilirsiniz. ​Tohum: Kış sonu olgunlaşan kırmızı meyvelerin içindeki tohumlar ekilebilir, fakat çimlenme süreci sabır gerektirir. ​Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Budama Gerekmez: Cennet bambusu doğal formunu çok güzel korur. Sadece çok uzayan veya çıplak kalan dalları dipten keserek bitkiyi tazeleyebilirsiniz. ​Meyve Verimi: Kırmızı meyvelerin yoğun olması için bitkinin çiçeklenme döneminde susuz bırakılmaması gerekir. ​Zehirli Meyve Uyarısı: Meyveleri göründüğü kadar lezzetli değildir; kuşlar için sorun olmasa da evcil hayvanlar ve çocuklar için toksik olabilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​ ​ ​Hatırlatıcı Not: Eğer bitkinin yaprakları kışın kızarmıyorsa, muhtemelen yeterince güneş almıyordur veya toprakta azot fazlalığı vardır. Bir sonraki sezon yerini değiştirmeyi düşünmelisin!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Christian_Ferrer Doğanın Altın Saçlı Savaşçısı ​Eğer bahçenizde hiçbir bitkinin yetişmediği, rüzgarın sert estiği, güneşin kavurduğu ve toprağın adeta taşlaştığı bir yer varsa, orayı Katırtırnağına emanet edin. Latince ismi Spartium, Yunanca “ip” anlamına gelen sparton kelimesinden türetilmiştir; çünkü geçmişte bu bitkinin esnek ve sağlam dalları ip ve sepet yapımında kullanılırdı. ​Peyzajda, özellikle şevlerin (eğimli alanların) tutulmasında ve kurakçıl bahçe tasarımlarında kullanılır. Yaprakları o kadar küçüktür ki, bitki neredeyse sadece parlak yeşil, kamış benzeri dallardan oluşuyor gibi görünür. Baharda açan yoğun sarı çiçekleri ise sadece görsel bir şölen sunmaz, aynı zamanda çevresine hafif ama mest edici bir koku yayar. ​Detaylı Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam bir güneş aşığıdır. Gölge alanlarda dalları cılızlaşır, çiçek verimi dramatik şekilde düşer. En az 6-8 saat doğrudan güneş görmelidir. ​ Soğuğa Dayanıklılık -12 ile -15 °C derecelere kadar dayanıklıdır. Sert donlarda dalların uçları zarar görse de bitki genellikle baharda kendini yeniler. ​Sıcağa Dayanıklılık 45 °C üzerindeki ekstrem sıcaklıklara karşı çok dirençlidir. En kavurucu yaz günlerinde bile yeşil gövdesiyle serin bir görüntü sunar. ​Toprak İsteği “Toprak seçmez” tanımının tam karşılığıdır. Fakir, taşlı, kumlu, kireçli ve hatta besin değeri neredeyse olmayan topraklarda bile coşkuyla büyür. Tek şartı, köklerinin su içinde kalmaması (iyi drenaj) olmasıdır. ​Kök Yapısı Derine inen, çok güçlü bir kazık kök yapısı vardır. Bu özelliği sayesinde eğimli arazilerde toprağı mükemmel tutar ve erozyonu önler. ​Boy – En Budanmadığında 2-3 metre boya ve 2 metre ene ulaşabilir. Süpürge benzeri, dikine uzanan bir form sergiler. ​Sulama Doğadaki en kurakçıl bitkilerden biridir. Dikildiği ilk yıl köklenene kadar su ister, sonrasında sulamayı neredeyse tamamen unutabilirsiniz. Fazla sulama bu bitkiyi hızla öldürebilir. ​Bölge Uyumu Türkiye’nin tüm sahil şeridinde (Akdeniz, Ege, Marmara, Karadeniz) doğal olarak yetişir. İç Anadolu’nun korunaklı kesimlerinde de oldukça başarılıdır. ​Ömrü Çok yıllık, uzun ömürlü bir çalıdır. ​Çiçek Rengi Parlak, altın sarısı. ​Çiçeklenme Dönemi Baharın ortasından yaz başına kadar (Nisan – Haziran) dalları tamamen sarı çiçeklerle kaplanır. ​Yaprak Durumu Yaprakları çok küçük ve seyrektir, kısa sürede dökülürler. Ancak bitkinin dalları her daim yeşil olduğu için “her dem yeşil” etkisi yaratır. ​Zorluk Derecesi Çok Kolay. Hatta bazen kendi kendine o kadar iyi bakabilir ki, yayılmasını kontrol altına almanız gerekebilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Spartium_junceum,_%CF%83%CF%84%CE%B7_%CE%A3%CE%B1%CE%BC%CE%BF%CE%B8%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7.jpg ​Türkiye Coğrafyasında Katırtırnağı ​Ege ve Akdeniz: Sahil yollarında, yamaçlarda kendiliğinden yetiştiğini sıkça görürsünüz. Bahçe düzenlemelerinde sulamanın zor olduğu uzak köşeler için en iyi tercihtir. ​Marmara: Hem sahil hem de iç kesimlerde çok rahattır. Kış yağışlarından etkilenmemesi için geçirgen bir yere dikilmelidir. ​İç Anadolu: Kışın çok sert geçtiği yerlerde rüzgardan korunaklı güney cephelere dikilmesi önerilir. ​Karadeniz: Fazla nemden dolayı boyu çok uzayabilir, formda tutmak için çiçeklenme sonrası budama şarttır. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Tohum: En yaygın çoğalma şeklidir. Sonbaharda olgunlaşan fasulye benzeri kapsüllerden tohumları toplayıp ilkbaharda ekebilirsiniz. Tohumları ekmeden önce 24 saat ılık suda bekletmek çimlenmeyi hızlandırır. ​Çelikleme: Yaz sonuna doğru yarı odunsu dallardan alınan çeliklerle çoğaltılabilir ancak başarı oranı tohuma göre daha düşüktür. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​ Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Gençleştirme Budaması: Katırtırnağı zamanla alt kısımlardan odunlaşır ve çıplak kalabilir. Her yıl çiçeklenme bittikten sonra hafif bir budama yapmak bitkiyi genç tutar. ​Doğal Azot Fabrikası: Bir baklagil üyesi olduğu için toprağa azot bağlar; yani sadece kendi büyümez, çevresindeki toprağı da zenginleştirir. ​Dikkat – İstila: Çok dayanıklı olduğu için bazı bölgelerde doğal bitki örtüsünü baskılayabilir. Bahçenizde sınırlarını korumaya dikkat edin. ​KİŞİSEL NOTLARIM İstanbul çevresinde sarı çiçeklerini görüp bayıldığım bir bitki. Kurakçıl ve dayanıklı olması mükemmel. Kuraklığa dayanmak için yapraklarından vaz geçmiş. O kadar sıra dışı. Pembe ve ebruli çiçekli olanlarını da üretmişler ama fidanları çok pahalı. Bahçede bir süs bitkisi olarak ne kadar başarılı olacağını bu sene tecrübe etmeye çalışacağım. Buralarda doğal olarak yayılmıyor benim gördüğüm. Ama yayılsa fena olmaz . Yabancı değil sonuçta Akdeniz bitkisi. ​Hatırlatıcı Not: Katırtırnağının çiçekleri harika kokar ama bitkinin tohumları ve dalları bazı durumlarda toksik olabilir. Evcil hayvanların yoğun olduğu alanlarda dikim yaparken bunu aklında bulundur!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz Bahçelerin Gümüş Işıltısı ​ Bahçenizde gece bile parlayan, ay ışığını yansıtan bir bitki hayal edin. Teucrium fruticans , Akdeniz’in kurak ve güneşli yamaçlarından gelen, gümüşten örülmüş gibi duran yaprakları ve uçuk mavi çiçekleriyle tam bir aristokrattır. Klasik çit bitkilerinden sıkılanlar için hem modern hem de doğal bir alternatif sunar. ​Peyzajda "yapısal bitki" olarak çok değerlidir; budanarak kusursuz geometrik formlar (küre, küp) verilebildiği gibi, serbest bırakıldığında da vahşi ve romantik bir çalı formu sergiler. Özellikle kontrast yaratmak istediğiniz koyu yeşil arka planların önünde bir mücevher gibi parlar. ​Detaylı Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Tam bir güneş tutkunudur. Yapraklarındaki o metalik gümüş rengi, güneş ışığını yansıtmak için bir savunma mekanizmasıdır. Gölge alanlarda bitki rengini kaybeder, yeşile döner ve dalları cılızlaşarak sarkar. ​ Soğuğa Dayanıklılık -8 ile -12 °C derecelere kadar dayanıklıdır. Kısa süreli donları tolere edebilir ancak sürekli don olan bölgelerde korunmak ister. ​ Sıcağa Dayanıklılık 40 °C üzerindeki sıcaklıklarda, en kavurucu yaz güneşinin altında bile keyfi yerindedir. Kurakçıl peyzajın (Xeriscaping) vazgeçilmez oyuncusudur. ​ Toprak İsteği En önemli kural: Drenaj, drenaj, drenaj.  Taşlı, kumlu, fakir ve kireçli topraklara bayılır. Ağır, su tutan killi topraklarda kökleri hızla çürür. ​ Kök Yapısı Odunsu ve oldukça sağlam bir kök sistemine sahiptir. Yerine bir kez alıştıktan sonra sökülmesi zordur, bu yüzden dikim yerini iyi seçmelisiniz. ​ Boy - En Doğal formunda bırakılırsa 1.5 - 2 metre boya  ve bir o kadar ene ulaşabilir. Ancak budama ile istenilen boyda tutulabilir. ​ Sulama İlk dikildiğinde can suyu ve takip eden birkaç hafta düzenli sulama ister. Yerleştikten sonra ise tam bir "su cimrisi" olur. Toprak tamamen kurumadan sulanmamalıdır. Fazla su, gümüş renginin solmasına neden olur. ​ Bölge Uyumu Ege ve Akdeniz sahil şeridi için kusursuzdur. Marmara’da iyi drenajlı ve rüzgar almayan kuytu bahçelerde harika sonuç verir. İç Anadolu’da ise sadece mikro klima alanlarda ve kış korumasıyla yaşayabilir. ​ Ömrü Çok yıllık bir çalıdır. Yıllar geçtikçe gövdesi odunlaşır ve karakter kazanır. ​ Çiçek Rengi Yaprakların gümüşüyle harika bir uyum sağlayan, uçuk lavanta mavisi veya soluk mavi çiçekleri vardır. ​ Çiçeklenme Dönemi Bahar başından yaz ortasına kadar çiçeklenir; ancak iklim uygunsa yılın büyük bölümünde tek tük çiçekler göstermeye devam eder. ​ Yaprak Durumu Her dem yeşildir (veya her dem gümüşidir). Kışın yaprak dökmez, bahçenizi kışın da aydınlık tutar. ​ Zorluk Derecesi Kolay - Orta.  Doğru yere dikildiğinde bakımı çok kolaydır; tek zorluğu yanlış sulamaya karşı hassas olmasıdır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Argo_Navis ​Türkiye Coğrafyasında Teucrium fruticans ​ Ege ve Akdeniz:  Bitkinin doğal yaşam alanıdır. Deniz tuzu serpintisine inanılmaz dayanıklıdır, bu yüzden denize sıfır bahçelerde en güvenilir çit bitkisidir. ​ Marmara:  Kış yağışlarının toprağı balçık yapmamasına dikkat edilmelidir. Yükseltilmiş yataklara veya eğimli alanlara dikilmesi kış sağlığı için kritiktir. ​ İç Anadolu:  Kışın dondurucu rüzgarlarından korunmalıdır. Batı veya güney cepheli duvar önleri bu bitki için İç Anadolu'daki en güvenli sığınaktır. ​ Karadeniz:  Aşırı nemli ve kapalı havalarda gümüşi rengi biraz matlaşabilir. Bitkinin iç kısımlarının hava alması için çok sık dikilmemeli ve havadar yerler seçilmelidir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​ Yarı Odunsu Çelikleme:  Yaz sonunda (Ağustos-Eylül) yeni sürgünlerden alınan çelikler, kumlu bir toprak karışımında kolayca köklenir. ​ Daldırma:   Uzayan alt dallarından birini toprağa gömüp sabitleyerek birkaç ay içinde yeni bir köklü bitki elde edebilirsiniz. ​Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ Budama Zamanı:   Eğer formlu bir çit istiyorsanız, çiçeklenme bittikten sonra budama yapmalısınız. Sert budamaya çok iyi yanıt verir ve hızla yeni gümüşi sürgünler çıkarır. ​ Mesafe:   Çit yapacaksanız bitkiler arasında en az 50-60 cm mesafe bırakın. Teucrium yanlara doğru genişlemeyi sever. ​ Görsel Kontrast:  Koyu yeşil yapraklı bir Pitosporum (Pittosporum) veya Şimşir ile yan yana dikildiğinde ortaya çıkan renk kontrastı profesyonel bir peyzaj dokunuşu yaratır. Photo by Frank Vincentz ​KİŞİSEL NOTLARIM Çok isteyerek edindiğim çalılardan. En büyük artısı kurakçıl olması. Buna karşın gölgede bile müthiş hızlı gelişiyor. Küçük çiçekleride gayet hoş bir hava katıyor. En favori çit bitkim olmaya aday. ​ Hatırlatıcı Not:  Teucrium fruticans’ı asla "fazla severek" çok sulama! Onun en mutlu olduğu an, toprağının kupkuru olduğu ve güneşin tepesinde parladığı andır.

Photo by David J. Stang Bahçelerin Yeşil Halısı ​ Eğer bahçenizde hiçbir bitkinin yetişmediği zorlu bir yamaç, taşlık bir alan veya sürekli boş görünen bir toprak parçası varsa, çözümün adı Sürünen Ardıç’tır. Kuzey Amerika kökenli olan bu bitki, adından da anlaşılacağı üzere boya değil, yanlara doğru genişleyerek toprağı bir halı gibi sarar. İğneli yaprakları mevsimine göre mavimsi, gri-yeşil ve hatta kışın hafif morumsu tonlara bürünerek yaşayan bir tablo sunar. ​ Peyzaj tasarımında “yer örtücülerin kralı” olarak bilinir. Erozyonu önlemedeki başarısı, taş bahçelerindeki estetik duruşu ve saksılardan aşağı süzülen o şelale etkisiyle vazgeçilmezdir. Üstelik bitki dünyasının en az bakım isteyen, en “sabırlı” üyelerinden biridir. ​Detaylı Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam güneş aşığıdır. Güneşi ne kadar dik ve uzun süre alırsa yaprak renkleri o kadar canlı olur. Yarı gölgeye uyum sağlasa da, çok gölge alanlarda formu gevşer ve o sıkı “halı” görüntüsünü kaybeder. ​Soğuğa Dayanıklılık -30 ile -35 °C derecelere kadar dayanıklıdır. Türkiye’nin en soğuk illerinde bile karın altında hiçbir zarar görmeden kışı geçirebilir. ​ Sıcağa Dayanıklılık 40 °C üzerindeki sıcaklıklara ve kurak hava dalgalarına karşı oldukça dirençlidir. ​Toprak İsteği Toprak konusunda tam bir “kanaatkardır”. Kayalık, kumlu, fakir ve hatta tuzlu topraklarda bile yetişir. Tek kırmızı çizgisi drenajdır; kökleri sürekli su içinde kalan bir ardıç hızla kararır. ​Kök Yapısı Yüzeysel ama çok güçlü bir saçak kök yapısına sahiptir. Toprağa değdiği dallarından yeni kökler salarak yayıldığı alanı adeta toprağa kilitler. ​Boy – En Yükseklik genellikle 15-30 cm arasında kalırken, genişliği tek bir kökte 2-3 metreye kadar ulaşabilir. ​Sulama İlk dikildiği yıl kök sisteminin oturması için düzenli sulama ister. Ancak bir kez yerleştiğinde, olağanüstü kuraklık toleransına sahip olur. Yazın aşırı sıcaklarda 15 günde bir sulanması yeterlidir. ​Bölge Uyumu Türkiye’nin tüm bölgelerine mükemmel uyum sağlar. Erzurum’un ayazından Antalya’nın sıcağına kadar her iklimin bitkisidir. ​Ömrü Çok yıllık ve oldukça uzun ömürlüdür. Nesiller boyu bahçenizin bir parçası olabilir. ​Çiçek Rengi Belirgin çiçekleri yoktur. Görselliği yaprak rengi ve sonrasında oluşan küçük, koyu mavi-siyahımsı meyvemsi kozalaklarından gelir. ​Çiçeklenme Dönemi Çiçeklenmesi peyzaj açısından dikkat çekici değildir; kozalakları sonbaharda olgunlaşır. ​Yaprak Durumu Her dem yeşildir. Kışın yaprak dökmez, ancak soğuk etkisiyle bazı türleri “kış rengi” dediğimiz bronz veya mor tonlara bürünür. ​Zorluk Derecesi Çok Kolay. Bakım istemeyen bir bahçe hayal edenler için 1 numaralı tercihtir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Nova ​ Türkiye Coğrafyasında Sürünen Ardıç ​Ege ve Akdeniz: Sahil bölgelerinde ve yazlıklarda çok popülerdir. Tuzlu havaya ve kireçli topraklara bayılır. Yazın çok susuz bırakılmadığında gelişim hızı artar. ​Marmara ve Karadeniz: Nemli bölgelerde mantari hastalıklara karşı bitkinin hava alması önemlidir. Alt kısmında çok fazla yabani ot birikmemesine dikkat edilmelidir. ​İç ve Doğu Anadolu: Kış soğuklarına karşı en güvenilir bitkidir. Kar örtüsü altında kalmak ona zarar vermez, aksine korur. Bozkır bahçeleri için en doğal görünümlü bitkidir. ​ Güneydoğu Anadolu: Aşırı kuru sıcağa karşı çok dayanıklıdır. Akşam saatlerinde yapılacak yağmurlama sulama, yapraklarındaki tozun temizlenmesini ve bitkinin nefes almasını sağlar. ​Çoğaltma Yöntemleri ​ Daldırma: En doğal ve kolay yöntemi budur. Toprağa değen bir dalının üzerine hafifçe toprak atıp bir taşla sabitleyin. Birkaç ay içinde o dal köklenecektir. Köklenen kısmı ana bitkiden ayırıp taşıyabilirsiniz. ​Çelikleme: Sonbahar başında yarı odunsu dallardan alınan çelikler, nemli ve kumlu bir ortamda köklendirilebilir. Ancak ardıçlar yavaş köklendiği için bu süreç biraz sabır ister. ​Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Yabani Ot Kontrolü: Sürünen ardıç yerleşene kadar aralarından çıkan yabani otları temizlemek kritiktir. Bitki tamamen yayıldığında zaten altına güneş geçirmeyeceği için doğal bir ot engelleyici halı haline gelecektir. ​Budama Gerekmez: Genellikle budama istemez. Sadece sınırlarını çok aşarsa veya diğer bitkilerin üzerine çıkarsa uçlarından form budaması yapabilirsiniz. ​Malçlama: Genç bitkilerin etrafına sereceğiniz ağaç kabukları, hem nemi korur hem de ardıcın gümüşi rengiyle harika bir kontrast oluşturur. ​KİŞİSEL NOTLARIM Sürünen ardıçlar yavaş büyür ama bir kez yayıldılar mı yerlerini çok sağlam sahiplenirler. Dikim aralıklarını bitkinin nihai genişliğini düşünerek (en az 1-1.5 metre ara ile) belirlemeyi unutma!

Photo by David J. Stang Bahçelerin Lavanta Ruhu ​ Bahçenizde lavantanın o masalsı mor görüntüsünü istiyor ama daha dayanıklı ve daha uzun süre çiçek açan bir alternatif arıyorsanız, Kedi Nanesi  tam size göre. Ana vatanı Avrupa, Asya ve Afrika'nın belirli bölgeleri olan bu bitki, nanegiller ailesinin en şık üyesidir. ​Kedi nanesini özel kılan, gri-yeşil aromatik yaprakları ve bulutsu bir görünüm oluşturan minik mor çiçekleridir. Peyzajda genellikle yol kenarı bordürlerinde , gül bahçelerinde  (güllerin çıplak ayaklarını örtmek için) ve doğal görünümlü çayır tasarımlarında  kullanılır. En ilgi çekici özelliği ise isminden de anlaşılacağı üzere, içeriğindeki nepetalakton maddesi nedeniyle kediler üzerinde büyüleyici ve rahatlatıcı bir etki yaratmasıdır. ​Teknik Bakım Detayları ​ Işık İsteği :  Tam güneş. Hafif gölgeyi tolere edebilir ancak gölgede dallar sarkar ve çiçek rengi solar. ​ Soğuğa Dayanıklılık:  -30 C dereceye kadar son derece dayanıklıdır. Türkiye'nin en soğuk illerinde bile güvenle yetişir. ​ Sıcağa Dayanıklılık:   +35 C - +40 C derecelere dayanıklıdır; kuraklığa karşı çok dirençlidir. ​ Toprak İsteği:   İyi drenajlı, gevşek toprakları sever. Fakir ve kumlu topraklarda formu daha dik ve sağlıklı olur; çok zengin topraklarda bitki yayılıp formu bozulabilir. ​ Kök Yapısı:  Saçak köklüdür ve hızla yayılma eğilimi gösterir. ​ Boy-En:  Türüne göre değişir. Nepeta fassenii  gibi yaygın türler 40-60 cm boy  ve 50-80 cm ene ulaşır. ​ Sulama:  Yerleşmiş bitkiler oldukça kurakçıldır. Toprak tamamen kuruduğunda sulanması yeterlidir. Fazla su kök çürümesine yol açar. ​ Bölge Uyumu:  Türkiye'nin tüm bölgeleri için mükemmel uyum sağlar. ​ Ömrü:  Çok yıllık (Perennial). Her yıl baharda daha güçlü bir şekilde geri döner. ​ Çiçek Rengi:  Lavanta mavisi, mor, nadiren beyaz veya pembe. ​ Çiçeklenme Dönemi:  Bahar sonundan (Mayıs) sonbahar ortasına kadar. ​ Yaprak Durumu:   Kışın toprak seviyesine kadar kurur (uykuya geçer), baharda yeniden sürgün verir. Yaprakları gümüşi-yeşil ve aromatik kokuludur. ​ Zorluk:   Bakımı Çok Kolay. Adeta "kendi başının çaresine bakan" bir bitkidir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Salicyna ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​ Ege ve Akdeniz:  Yaz kuraklığına en dayanıklı bordür bitkilerinden biridir. Nemden ziyade hava akımı olan yerleri sever. ​ Marmara ve Karadeniz:  Bu bölgelerde çok hızlı yayılır. Yağışlı dönemlerde drenajın iyi olduğundan (suyun birikmediğinden) emin olunmalıdır. ​ İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Soğuğa dayanıklılığı sayesinde bu bölgelerin favorisidir. Kışın bitki tamamen kurusa da kökleri donmaz, baharda hızla uyanır. ​ Güneydoğu Anadolu:  Aşırı sıcaklarda yarı gölge alanlarda daha canlı kalabilir ancak tam güneş çiçeklenmeyi artırır. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Kedi nanesi çoğaltmak oldukça zahmetsizdir: ​ Kökten Ayırma:   En sağlıklı yöntemdir. Erken baharda veya sonbaharda genişleyen öbekleri bir kürek yardımıyla bölerek yeni alanlara dikebilirsiniz. ​ Çelikleme:  Baharda alınan yumuşak sürgünler suda bile kolayca köklenir. ​ Kendiliğinden Yayılma:  Tohumlarını dökerek çevresinde yeni fideler oluşturabilir. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ " Chelsea Chop" (Budama): İlk çiçeklenme dalgası geçtikten sonra (Haziran sonu gibi) bitkiyi yarı boyuna kadar budarsanız, birkaç hafta içinde çok daha gür ve taze bir şekilde yeniden çiçek açacaktır. ​ Gül Arkadaşlığı:  Güllerin altına dikildiğinde, gülleri yaprak bitlerinden (afitlerden) korumaya yardımcı olan doğal bir kovucu etkisi vardır. ​ Kedi Etkileşimi:  Eğer bahçenizde kedilerin bitkiyi ezmesini istemiyorsanız, bitkinin içine birkaç ince bambu çubuk dikerek üzerine yatılmasını engelleyebilirsiniz. ​ https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​ KİŞİSEL NOTLARIM ​Kedi nanesi, lavanta yetiştirmekte zorlanan (toprağı çok killi veya kışı çok sert olan) bahçe severler için en iyi "garantili" alternatiftir. Kokusu ise nane ve limon karışımı ferahlatıcı bir aromadır.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:JLPC Bahçelerin Gümüş Prensi ​Adı her ne kadar Lavantayı çağrıştırsa da, o aslında papatyagiller ailesinin en asil üyelerinden biridir. Latince ismiyle Santolina, Akdeniz’in tuzlu rüzgarlarına, kavurucu güneşine ve fakir topraklarına aşina olan gerçek bir sağ kalma ustasıdır. Onu özel kılan, mercanı andıran o eşsiz, pütürlü ve gümüşi gri yaprak dokusudur. Yazın tepesinde biten minik, sap sarı düğme çiçekleriyle gümüş ve altının muazzam uyumunu sergiler. ​Peyzajda “bordür bitkisi” dendiğinde akla gelen ilk isimdir. Budamaya olan inanılmaz yatkınlığı sayesinde onu bir çit gibi şekillendirebilir, topiary (bitki heykel sanatı) çalışmalarında kullanabilirsiniz. Ayrıca kokusu o kadar keskindir ki, sadece bahçenize ferahlık vermez, aynı zamanda güveleri ve istenmeyen böcekleri de uzak tutar. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Stan_Shebs ​Detaylı Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam bir güneş aşığıdır. Yapraklarının o meşhur gümüş rengini koruması için bolca güneş alması gerekir. Az güneş alan yerlerde rengi yeşile döner ve bitki formunu kaybederek dağılır. ​ Soğuğa Dayanıklılık -15 °C derecelere kadar oldukça dayanıklıdır. İyi drenaj sağlandığı sürece kışı dışarıda rahatlıkla geçirir. ​Sıcağa Dayanıklılık 40 °C ve üzeri sıcaklıklara, Akdeniz sıcağına son derece dayanıklıdır. Kurakçıl peyzajın vazgeçilmezidir. ​Toprak İsteği Fakir, kumlu, kireçli ve çok iyi drenajlı toprakları sever. En büyük düşmanı ıslak ve ağır killi topraklardır; kökleri nefes alamazsa bitki hızla kararır ve ölür. ​Kök Yapısı Odunsu tabanlı, sıkı ve saçaklı bir kök yapısına sahiptir. Erozyonu önlemek için şevlerde de başarılı sonuçlar verir. ​Boy – En Budanmadığında 50-60 cm boya ve 60-90 cm ene kadar yayılabilir. Ancak genellikle 30-40 cm civarında budanarak formda tutulur. ​Sulama “Az su, çok huzur” bitkisidir. Dikildiği ilk yıl düzenli su istese de, yerine alıştıktan sonra sadece aşırı kurak dönemlerde sulanması yeterlidir. Kışın sulama neredeyse hiç yapılmamalıdır. ​Bölge Uyumu Türkiye’nin tüm kıyı bölgelerinde (Ege, Akdeniz, Marmara) çok rahattır. İç Anadolu’nun kuru soğuğuna da (drenaj iyi olduğu sürece) iyi direnç gösterir. ​Ömrü Çok yıllık bir çalıdır. Ancak 5-6 yıldan sonra merkezden açılma yapabileceği için sert bir budama veya yenileme gerekebilir. ​Çiçek Rengi Parlak, limon sarısı, düğme şeklinde çiçekleri vardır. ​Çiçeklenme Dönemi Yaz başından (Haziran) başlayarak yaz sonuna kadar çiçeklenir. ​Yaprak Durumu Her dem yeşildir (daha doğrusu her dem gümüşidir). Kışın yaprak dökmez, rengiyle bahçeye kışın da canlılık katar. ​Zorluk Derecesi Kolay. Sadece onu fazla sulayarak “boğmadığınızdan” emin olmalısınız. ​Türkiye Coğrafyasında Lavantin ​Ege ve Akdeniz: Tam bir ev sahibi gibidir. Sahil şeridindeki yazlık bahçeleri için mükemmeldir. Deniz tuzuna karşı direnci çok yüksektir. ​Marmara: Nemli havalarda bitkinin iç kısımlarının hava alması önemlidir. Budama yaparken iç dalların hava almasını sağlayacak bir form verilmelidir. ​İç Anadolu: Kışın toprakta su birikmediği sürece kar altında bile hayatta kalır. Gümüş rengi, bozkır peyzajına çok yakışır. ​Karadeniz: Yağışın çok yüksek olduğu yerlerde zorlanabilir. Dikim yataklarının yükseltilmesi (raised bed) ve toprağın drenajının artırılması şarttır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Salicyna ​ Çoğaltma Yöntemleri ​ Yarı Odunsu Çelikleme: Yaz sonunda veya sonbahar başında, o yılın sürgünlerinden alınan 10 cm’lik çeliklerle kolayca çoğaltılır. Köklendirme hormonu kullanmadan da kumlu toprakta kök verebilir. ​Tohum: Bahar başında ekilebilir ancak tohumdan yetişmesi çeliklemeye göre çok daha yavaştır. ​Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ Budama Altın Kuraldır: Çiçeklenme bittikten sonra bitkiyi hafifçe, bahar başında ise daha form vererek budayın. Budanmayan Lavantinler zamanla merkezden ikiye ayrılır ve odunsu kısımları çirkin görünmeye başlar. ​Koku Torbaları: Budadığınız dalları kurutarak küçük torbalara koyun. Gardırobunuza yerleştirdiğinizde hem harika bir koku verir hem de güveleri giysilerinizden uzak tutar. ​Renk Kontrastı: Bahçenizde koyu yeşil yapraklı bitkilerin (örneğin Şimşir veya Defne) önüne dikerseniz, gümüş rengi muazzam bir vurgu yapar. ​KİŞİSEL NOTLARIM Lavantin, Lavanta ile yan yana dikildiğinde renk oyunları harika olur; ancak Lavantin’in daha yayılıcı olduğunu ve Lavanta’yı boğabileceğini unutma!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Prenn Bahçelerin Zarif Direnişçisi ​ Adı "Petunya" olsa da, bildiğimiz klasik petunyalardan çok daha farklı ve güçlü bir karaktere sahiptir. Meksika, Karayipler ve Güney Amerika kökenli olan bu bitki, mızrak şeklindeki koyu yeşil yaprakları ve boru formundaki kağıtsı çiçekleriyle bahçenize dikey bir estetik katar. Onu özel kılan, her bir çiçeğinin sadece bir gün yaşamasına rağmen, bitkinin her sabah sanki hiçbir şey olmamış gibi onlarca yeni çiçekle güne uyanmasıdır. ​ Peyzajda özellikle arka plan bitkisi olarak veya boş alanları hızla doldurmak için kullanılır. Modern bahçe tasarımlarında, rüzgarda nazlı nazlı sallanan uzun sapları sayesinde hareket ve canlılık kazandırır. Eğer "bitki bakamıyorum, hepsini kurutuyorum" diyenler varsa, bu bitki onların özgüvenini yerine getirecektir! https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Rigen97 ​Detaylı Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Tam güneşten yarı gölgeye kadar her yere uyum sağlar. Ancak çiçek veriminin zirve yapmasını istiyorsanız, güneşli bir konumu tercih etmelisiniz. Gölge alanlarda boyu daha çok uzar ama çiçek sayısı azalır. ​ Soğuğa Dayanıklılık -7 ile -10 °C derecelere kadar dayanıklıdır. Sert donlarda toprak üstü kısmı kuruyabilir ancak kökleri genellikle hayatta kalır ve baharda hızla yeni sürgünler verir. ​ Sıcağa Dayanıklılık Tam bir sıcak hava bitkisidir. 40-45 °C sıcaklıklarda, nemli veya kurak fark etmeksizin gelişimine devam eder. ​ Toprak İsteği Toprak ayırt etmez. Bataklık benzeri çok ıslak topraklardan, kupkuru ve fakir topraklara kadar her yerde yetişebilir. Ancak en formlu halini organik maddece zengin, süzek topraklarda sergiler. ​ Kök Yapısı Rizomlu (yeraltı gövdeli) ve yayılan bir kök yapısına sahiptir. Bu özelliği sayesinde dikildiği alanı kısa sürede kaplar. ​ Boy - En Standart türleri 1-1.2 metre boya  ulaşabilir. "Katie" gibi bodur türleri ise 20-30 cm boyda kalır. Yayılımı ise kök sürgünleriyle kontrolsüzce artabilir. ​ Sulama İnanılmaz derecede esnektir. Kuraklığa çok dayanıklıdır ama düzenli sulandığında çok daha görkemli bir çiçeklenme sunar. Su kenarlarında bile yetişebilir. ​ Bölge Uyumu Akdeniz ve Ege’de istilacı olabilecek kadar rahattır. Marmara ve Karadeniz’de çok yıllık olarak yetişir. İç bölgelerde kışın kök bölgesinin korunması gerekir. ​ Ömrü Çok yıllıktır (Perennial). Kökleri aracılığıyla her yıl kendini yeniler. ​ Çiçek Rengi En yaygın rengi asil bir mordur. Ancak pembe ve beyaz çiçekli varyeteleri de mevcuttur. ​ Çiçeklenme Dönemi Baharın sonundan başlayarak, ilk donlar düşene kadar (Mayıs - Kasım arası) durmaksızın çiçek açar. ​ Yaprak Durumu Ilıman iklimlerde her dem yeşildir. Soğuk bölgelerde kışın yaprak döker veya yer üstü kısımları ölür. ​ Zorluk Derecesi Çok Kolay.  Bakımsız bırakılsa dahi hayatta kalma becerisi en yüksek bitkilerden biridir. ​Türkiye Coğrafyasında Meksika Petunyası ​ Ege ve Akdeniz:   Burada bitki adeta "kendi kendini yönetir". Sulamayı unutsanız bile çiçek açmaya devam eder. Hızlı yayıldığı için sınırlandırılmış alanlara veya saksılara dikilmesi kontrol altında tutulmasını kolaylaştırır. ​ Marmara:  Yaz aylarının nemli ve sıcak havasında harika performans gösterir. Kışın toprak üstü kısımları kurursa, baharda dipten budayarak taze sürgünlerin gelmesini sağlayabilirsiniz. ​ İç ve Doğu Anadolu:  Kışın don olaylarından etkilenir. Kök bölgesine kalın bir malç tabakası uygulanmalı veya saksıda yetiştirilip kışın korunaklı bir alana çekilmelidir. ​ Güneydoğu Anadolu:  Bölgenin kavurucu yaz sıcaklarına en dayanıklı süs bitkilerinden biridir. Akşamüstü sulamasıyla çiçek kalitesi artırılabilir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​ Kök Ayırma:  En zahmetsiz yoldur. Rizomlu yapısı sayesinde, bitkinin yanından çıkan yeni sürgünleri köküyle birlikte ayırıp başka bir yere dikmeniz yeterlidir. ​ Çelikleme:  Gövdeden alınan çelikler suda bile birkaç gün içinde köklenecek kadar arsızdır. ​ Tohum:  Çiçekleri kuruduğunda patlayan tohum kapsülleri oluşturur. Bu tohumlar çevreye yayılarak kendiliğinden yeni fideler oluşturur. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Patrice78500 ​Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ İstilayı Durdurun:   Eğer bitkinin tüm bahçeyi ele geçirmesini istemiyorsanız, saksıyla birlikte toprağa gömebilir veya betonla çevrili yataklara dikebilirsiniz. ​ Budama Zamanı:  Bahar başında bitkiyi toprağa yakın bir yerden (yaklaşık 15 cm) sertçe budamak, çok daha gür ve dik duran bir çalı formu sağlar. ​ Kendi Kendine Tohumlama:  Tohum kapsülleri olgunlaştığında "çat" diye patlar ve tohumları metrelerce uzağa fırlatabilir. Bu sesi duyarsanız şaşırmayın! ​ ​KİŞİSEL NOTLARIM ​ En sevdiğim bitkiler böyle bitkilerdir. Su istemez, hastalık gelmez, güneşte de olur gölgede de olur. Soğuğu da sıcağı da tolere eder. Toprak seçmez. Üstelik çok güzel de çiçeği var. daha ne olsun. Tam bir tembel bahçıvan bitkisi. Daldan kolayca kökleniyor. görürseniz birkaç dal alıp bahçenize dikin. ​ Hatırlatıcı Not:   Meksika Petunyası "dik ve unut" tipi bir bitkidir. Eğer bahçende su biriken bir köşe varsa, orayı değerlendirmek için en iyi aday budur!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Julesvernex2 Bahçelerin Hiç Sönmeyen Güneşi ​ Sarı papatyaların o saf neşesini bir çalı formunda hayal edin; işte karşınızda Çalı Papatyası! Latince ismi olan Euryops, Yunanca “büyük gözlü” anlamına gelir ve bu isim, bitkinin o iri, altın sarısı çiçeklerine bir saygı duruşu niteliğindedir. Güney Afrika kökenli bu bitki, eğrelti otunu andıran derin kesikli gümüşi-yeşil yapraklarıyla çiçek açmasa bile bahçenize harika bir doku kazandırır. ​ Peyzajda genellikle kitle etkisi yaratmak için kullanılır. Özellikle kışın çiçek açma özelliği sayesinde, diğer bitkilerin uykuya daldığı dönemde bahçenin odak noktası haline gelir. Kurakçıl bahçeler, sahil kasabaları ve geniş saksı tasarımları için biçilmiş kaftandır. Photo by Omerberke20 ​Detaylı Bakım Rehberi ​Işık İsteği Tam güneş bitkisidir. Çiçeklerinin o meşhur parlaklığına ulaşması ve yaprak formunun sıkı kalması için günde en az 6 saat doğrudan güneş almalıdır. Yarı gölgede bitki boya kaçar ve çiçek sayısı azalır. ​Soğuğa Dayanıklılık -5 ile -7 °C derecelere kadar dayanabilir. Kısa süreli hafif donları tolere etse de, uzun süreli dondurucu soğuklar bitkiyi tamamen kurutabilir. ​Sıcağa Dayanıklılık 35-40 °C sıcaklıklara kadar oldukça dirençlidir. Ancak çok aşırı ve kuru sıcaklarda düzenli sulama ile desteklenmek ister. ​Toprak İsteği Hemen hemen her toprak tipine uyum sağlar ancak ideal olanı orta derecede verimli, hafif asidik ve çok iyi süzek (drenajlı) topraklardır. Ağır killi topraklarda kök çürüklüğü riski artar. ​Kök Yapısı Saçak köklüdür ve oldukça hızlı yayılır. Saksıda yetiştirilecekse köklerin sıkışmaması için 2 yılda bir saksı değişimi önerilir. ​Boy – En Uygun koşullarda 1.2 metre boya ve 1 metre ene kadar ulaşabilen küresel bir form sergiler. ​Sulama Kuraklığa oldukça dayanıklıdır. Yerine alıştıktan sonra toprağın üst yüzeyi kurudukça sulanması yeterlidir. Kışın sulama miktarı azaltılmalıdır; çünkü fazla nem ve soğuk birleşince kök hastalıkları baş gösterir. ​Bölge Uyumu Ege ve Akdeniz sahil şeridinde yıl boyu açık havada çok mutludur. Marmara’nın korunaklı bölgelerinde yetişebilir. İç Anadolu’da kışın mutlaka kapalı mekana veya seraya alınmalıdır. ​Ömrü Çok yıllık bir bitkidir. Doğru budamayla uzun yıllar bahçenizin bir parçası olur. ​ Çiçek Rengi Göz alıcı, parlak altın sarısı. ​Çiçeklenme Dönemi Bitkinin en güçlü yanıdır: Sonbahar sonundan başlayarak tüm kış boyunca ve ilkbaharın sonuna kadar (neredeyse 9-10 ay) çiçek açabilir. Yazın aşırı sıcaklarında çiçeklenmeye kısa bir ara verir. ​ Yaprak Durumu Her dem yeşildir. Gümüşi-yeşil, dantel gibi kesikli yapraklarını kışın dökmez. ​Zorluk Derecesi Kolay. Sadece kışın aşırı dondan korumanız yeterlidir. Photo by David J. Stang ​ Türkiye Coğrafyasında Çalı Papatyası ​E ge ve Akdeniz: Bitki için “altın bölge”dir. Hiçbir özel bakım gerektirmeden, yol kenarlarında bile coşkuyla büyür. Yazın aşırı susuz bırakılmamalıdır. ​Marmara: Kuzey rüzgarlarından korunan, güneye bakan duvar önleri dikim için en uygun yerlerdir. Kar yağışının yoğun olduğu dönemlerde kök çevresi korunmalıdır. ​İ ç Anadolu ve Doğu Anadolu: Bu bölgelerde “mevsimlik” olarak kullanılır veya büyük saksılarda yetiştirilip kışın don almayan bir kapalı alana taşınmalıdır. ​Karadeniz: Drenaj en kritik konudur. Sürekli yağış alan bölgelerde toprağın su tutmaması için ekim çukuruna dere kumu ve çakıl karıştırılmalıdır. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme: En pratik yöntemdir. İlkbahar veya yaz başında çiçek açmayan genç dallardan 10 cm’lik çelikler alın. Alt yaprakları temizleyip direkt toprağa veya saksıya dikin; çok hızlı köklenir. ​Tohum: Bahar aylarında ekilebilir ancak çelikleme kadar hızlı ve garantili bir sonuç vermez. ​Bitki Bakımı İçin Uzman Tüyoları ​ Gençleştirme Budaması: Çalı papatyası zamanla alt kısımlardan kel kalabilir. Çiçeklenme bittikten sonra (genellikle yaz başında) bitkiyi yarı yarıya budayarak daha gür ve kompakt bir form kazanmasını sağlayabilirsiniz. ​Solan Çiçekler: Geçen çiçekleri sapıyla birlikte kesmek, bitkinin enerjisini tohuma harcamasını engeller ve yeni tomurcukları teşvik eder. ​Besin Desteği: Bahar başında verilecek yavaş salınımlı bir gübre, kış boyunca sürecek çiçek maratonu için bitkiye gereken enerjiyi sağlar. KİŞİSEL NOTLARIM Herkes yaz açarken çalı papatyası kış açar bu harika bir özelliktir. Çeşme ve bodrum papatyalarına göre çok daha dayanıklıdır. Sorun sadece çiçek renginin sarı olmasıdır. Başka renkte açmaz. Küçük bir ağaç formu verilebilir. Kışın soğuk ve gri havalarında çalı papatyasının çiçekleri küçük güneşler gibi parlar. Denize yakın ılıman yerler için çok güzel bir süs bitkisidir. ​Hatırlatıcı Not: Çalı papatyası güneş gördükçe çiçeklerini açar, hava kapalıyken veya gece olduğunda çiçeklerini hafifçe kapatabilir; bu normal bir süreçtir, panikleme!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Alvesgaspar Bahçelerin Renk Değiştiren Sihirbazı ​ Eğer bahçenizde hem hiç bitmeyen bir enerji hem de kelebeklerin eksik olmadığı bir şölen istiyorsanız, doğru bitkidesiniz. Latince ismiyle Lantana camara , anavatanı olan Orta ve Güney Amerika'nın tropikal neşesini taşır. Onu özel kılan en sihirli özelliği ise çiçeklerinin zamanla renk değiştirmesidir; aynı çiçek salkımında sarıdan turuncuya, kırmızıdan pembeye dönen bir cümbüşü bir arada görebilirsiniz. ​ Peyzajda "sorun çözücü" olarak bilinir. Şevlerin (eğimli alanların) kapatılmasında, yer örtücü olarak veya saksılarda sarkan formlarıyla muazzam görünür. Deniz tuzuna dayanıklı olduğu için sahil bahçelerinin vazgeçilmezidir. Ancak dikkat: Güzelliği kadar istilacı olmaya da meyillidir, ona sınırlarını öğretmeniz gerekebilir! https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=User%3ABageense&redlink=1 ​ Detaylı Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Lantana tam bir güneş bağımlısıdır. Ne kadar çok güneş, o kadar çok çiçek! Günde en az 6-8 saat tam güneş almalıdır. Yarı gölgede çiçek verimi düşer ve bitki cılızlaşır. ​ Soğuğa Dayanıklılık Tropikal bir kökenden geldiği için soğuğa karşı biraz hassastır. -5 °C derecenin altına düşen sıcaklıklarda toprak üstü kısımları donabilir. Ancak kökleri sağlam kalırsa baharda küllerinden doğar. ​ Sıcağa Dayanıklılık Lantana sıcağın şampiyonudur. 45 °C üzerindeki ekstrem çöl sıcaklarına ve yoğun neme karşı inanılmaz dirençlidir. ​ Toprak İsteği Toprak konusunda hiç seçici değildir. Tek şartı drenajdır. Fakir, kumlu, hafif asidik veya alkali topraklarda bile mutludur. Çok zengin toprakları sevmez; toprak çok gübreli olursa çiçek yerine sadece yaprak verir. ​ Kök Yapısı Saçak kök yapısına sahiptir ancak zamanla oldukça derinlere inen, sağlam bir ağ oluşturur. Bu da onu erozyon kontrolü için ideal kılar. ​ Boy - En Türüne göre değişmekle birlikte; çalı formundakiler 1.5 metre boy ve en yapabilirken, yer örtücü (trailing) türler 30-40 cm boyda kalıp yanlara doğru genişçe yayılır. ​ Sulama Yeni dikildiğinde düzenli su ister. Yerine alıştıktan sonra ise oldukça kurakçıldır. Toprağı üstten birkaç santim kuruduğunda sulamak yeterlidir. Fazla su kökleri çürütür. ​ Bölge Uyumu Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da yıl boyu yeşil kalabilir. Marmara ve iç kesimlerde kışın yaprak döküp "uykuya" geçer. ​ Ömrü Sıcak iklimlerde çok yıllık bir çalıdır. Kışın don yaşanan sert iklimlerde ise genellikle "tek yıllık" muamelesi görür ve her bahar yeniden dikilir. ​ Çiçek rengi Sarı, turuncu, kırmızı, pembe, beyaz ve hatta bu renklerin aynı çiçek üzerindeki kombinasyonları. ​ Çiçeklenme Dönemi Baharın başından kışın ilk donlarına kadar durmaksızın çiçek açar. Sıcak bölgelerde 12 ay çiçekli kalabilir. ​ Yaprak Durumu Ilıman bölgelerde her dem yeşildir. Soğuk kışlarda yapraklarını tamamen döker. ​ Zorluk Derecesi Çok Kolay.  "Dik ve unut" kategorisinin en güzel örneklerinden biridir. ​Türkiye Coğrafyasında Lantana ​ Ege ve Akdeniz:  Tam anlamıyla evindedir. Sahil bölgelerinde deniz tuzu serpintisine bile direnir. Burada dikkat edilmesi gereken tek şey, bitkinin çok hızlı yayılıp diğer bitkileri boğmamasıdır. ​ Marmara:  Kışın bitki ölmez ancak tüm yapraklarını döküp kurumuştur gibi görünebilir. Baharda sert bir budama ile yeniden canlanır. ​ İç ve Doğu Anadolu:  Dış mekanda kışın hayatta kalması zordur. Genellikle geniş saksılarda yetiştirilmeli ve kışın korunaklı, kapalı bir alana (sera, kış bahçesi vb.) alınmalıdır. ​ Güneydoğu Anadolu:   Kavurucu yaz sıcaklarında en çok güvenebileceğiniz bitkidir. Öğle güneşinden bile çekinmez. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Anna_N_Chapman ​Çoğaltma Yöntemleri ​ Çelikleme:  Yaz sonunda veya bahar başında taze dallardan alınan 10-15 cm'lik çelikler, nemli bir toprakta çok kolay köklenir. Lantana'nın tutma oranı çok yüksektir. ​ Tohum:   Çiçek sonrası oluşan koyu renkli meyvelerin içindeki tohumlar ekilebilir. Ancak bu meyvelerin toksik (zehirli)  olduğunu unutmamalısınız; özellikle çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tutun. ​Bitki Bakımı İçin Uzman Tüyoları ​ Budama Sırrı:  Bitki çok yayılır ve "odunlaşırsa", bahar başında topraktan 20-30 cm yukarıdan sertçe budayın. Bu işlem bitkiyi gençleştirir ve çok daha gür çiçek açmasını sağlar. ​ Deadheading (Ölü Başları Temizleme): Geçen çiçekleri sapıyla beraber kesmek, bitkinin tohum üretmeye enerji harcamasını engeller ve yeni tomurcuk oluşumunu tetikler. ​ Güvenlik Uyarısı:  Yaprakları ve dalları cildi tahriş edebilir, budama yaparken eldiven kullanmak akıllıca olacaktır. KİŞİSEL NOTLARIM -10 derecelere rahat dayanabiliyor. Kaldırım aralarında bile hayatta kalabiliyor. Tam bir savaşçı. Üstelik çok güzelde çiçekleri var. Arılar ve kelebekler bayılıyor. Dikenli olması belki bir eksi sayılabilir. Ama Bahçenin bir köşesinde biraz kendi haline bırakılırsa, çalılık alan kuşlarının çok seveceği bir ortam oluşturabilir. ​ Hatırlatıcı Not:  Lantana çok arsız bir bitki olabilir; yanındaki bitkileri gölgelemediğinden emin ol! Ayrıca meyvelerinin zehirli olduğunu ziyaretçilerine belirtmek iyi bir fikir olabilir.

Bahçelerin Şifalı Ruhu ​ Adaçayı denilince çoğumuzun aklına sadece kış aylarında içtiğimiz o sıcak çay gelse de, bu bitki aslında bir peyzaj şaheseridir. Latince ismi olan Salvia, “iyileştirmek, kurtarmak” anlamına gelen salvere kökünden gelir. Anavatanı olan Akdeniz havzasının o güneşli, kayalık yamaçlarından kopup gelen bu gri-yeşil yakışıklı, bahçenize hem doku hem de nostaljik bir huzur katar. ​ Gümüşi yaprakları, mor, mavi ya da bazen pembe ve beyaz açan çiçek başaklarıyla görsel bir şölen sunar. Peyzaj tasarımında; özellikle kurakçıl peyzaj (xeriscaping) projelerinde, kaya bahçelerinde veya sınır bitkisi olarak mükemmel sonuçlar verir. Lavanta ve biberiye ile birleştiğinde, bahçenizde adeta bir Provence havası estirebilirsiniz. Üstelik sadece güzel değil, aynı zamanda tozlayıcı dostudur; arıları ve kelebekleri bahçenize davet eden bir mıknatıs gibidir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:%CE%91%CE%BD%CF%8E%CE%BD%CF%85%CE%BC%CE%BF%CF%82_%CE%92%CE%B9%CE%BA%CE%B9%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%82 ​Detaylı Bakım Rehberi ​Işık İsteği Adaçayı tam bir güneş aşığıdır. Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ışığı ister. Gölge alanlarda formunun bozulduğunu ve o karakteristik aromasını kaybettiğini görebilirsiniz. ​Soğuğa Dayanıklılık -15 ile -20 °C derecelere kadar dayanıklıdır. Ancak aşırı donlarda kök bölgesinin malçlanarak korunması, bitkinin ömrünü uzatır. ​Sıcağa Dayanıklılık 40 °C ve üzerindeki aşırı sıcaklara oldukça dayanıklıdır. Kuraklık toleransı çok yüksektir, ancak ekstrem sıcaklarda yapraklarını canlı tutmak için hafif bir nem desteği ister. ​Toprak İsteği En büyük düşmanı ağır ve su tutan topraklardır. Kumlu, tınlı, kireçli ve mutlaka çok iyi drenajlı toprakları tercih eder. Fakir topraklarda bile yetişebilir, yeter ki kökleri su içinde kalmasın. ​Kök Yapısı Yarı odunsu, lifli ve derine inme eğiliminde olan bir kök yapısına sahiptir. Zamanla ana gövde odunlaşır ve yayılıcı bir karakter kazanır. ​Boy – En Gelişmiş bir adaçayı çalısı, türüne bağlı olarak yaklaşık 60-90 cm boya ve 60-100 cm ene ulaşabilir. ​Sulama “Az ama öz” kuralı geçerlidir. Toprak tamamen kurumadan su vermeyin. Aşırı sulama, adaçayının en yaygın ölüm sebebi olan kök çürüklüğüne yol açar. Saksı yetiştiriciliğinde ise drenaj deliklerinin açık olduğundan emin olun. ​ Bölge Uyumu Türkiye’nin tüm kıyı şeridinde ve ılıman iç bölgelerinde mükemmel uyum sağlar. Sert kışların yaşandığı yüksek kesimlerde ise kış koruması gerektirir. ​Ömrü Çok yıllık bir bitkidir. Ancak yaklaşık 4-5 yıl sonra odunsu yapısı çok arttığı ve verimi düştüğü için genellikle yenilenmesi tavsiye edilir. ​Çiçek Rengi Yaygın olarak menekşe moru ve mavi tonlarındadır. Kültür türlerinde pembe ve beyaz renklerine de rastlanır. ​Çiçeklenme Dönemi Bahar sonundan başlayarak yaz ortasına kadar (Mayıs-Temmuz) çiçeklenmeye devam eder. ​ Yaprak Durumu Genellikle yaprak dökmez (her dem yeşil). Ancak çok sert kışlarda veya iç bölgelerde kısmen yaprak dökebilir. ​Zorluk Derecesi Kolay. Drenajı sağladıktan sonra kendi başının çaresine bakabilen, zahmetsiz bir bitkidir. ​Türkiye Coğrafyasında Adaçayı ​ Ege ve Akdeniz: Adaçayı için cennet burasıdır. Nemden ziyade sıcaklığı sever. Yaz aylarında aşırı nemden dolayı oluşabilecek mantari hastalıklara karşı bitkiler arası mesafeyi geniş tutarak hava sirkülasyonu sağlamalısınız. ​Marmara: Geçiş iklimine uyum sağlar. Kış yağışlarının toprağı balçıklaştırmaması için ekim çukuruna bir miktar çakıl eklemek hayat kurtarır. ​İç Anadolu: Kış soğuklarından etkilenmemesi için rüzgar almayan, kuytu köşelere dikilmeli ve kışın bitki tabanı yapraklarla örtülmelidir. ​Karadeniz: Yağış miktarının yüksekliği adaçayı için risk teşkil edebilir. Mutlaka eğimli ve suyun akıp gittiği, drenajı çok yüksek alanlara dikilmelidir. ​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu’nun kurak sıcağına bayılır. Doğu Anadolu’da ise sadece kışın don riskine karşı iç mekanlarda veya korunaklı alanlarda saksıda yetiştirilmesi daha uygundur. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Petar43 ​Çoğaltma Yöntemleri ​Adaçayını çoğaltmak oldukça keyifli bir süreçtir: ​Çelikleme: En etkili yöntemdir. İlkbahar başında odunlaşmamış, taze sürgünlerden 10 cm’lik bir parça kesin. Alt yaprakları temizleyip nemli kum-torf karışımına dikin. Birkaç haftada köklenecektir. ​Tohum: Bahar aylarında tohumları yüzeye yakın ekin. Ancak tohumdan yetişen bitkiler ana bitkinin tüm özelliklerini (renk, aroma) tam olarak yansıtmayabilir. ​Daldırma: Uzayan bir dalı koparmadan toprağa gömüp üzerine bir taş koyun. Toprakla temas eden boğumdan kök verince ana bitkiden ayırıp başka yere dikebilirsiniz. ​Bitki Bakımı İçin Uzman Tüyoları ​Budama Şart: Çiçeklenme bittikten sonra bitkiyi hafifçe budayın. Ancak asla odunlaşmış kısımlara kadar inmeyin; bu bitkiyi küstürebilir. ​ Hasat Zamanı: Yapraklarını sabahın erken saatlerinde, çiğ kalktıktan hemen sonra toplarsanız aromasının en üst seviyede olduğunu fark edeceksiniz. ​Gübreleme: Fazla gübreyi sevmez. Çok fazla azot, bitkinin aromasını azaltır ve dalları zayıflatır. Yılda bir kez kompost desteği yeterlidir. ​KİŞİSEL NOTLARIM Balkan adaçayı, rus adaçayı gibi renkli çiçekler açan çeşitleri var. Bunun yanında mor yapraklı, alacalı yapraklı olan biçimleri de var. Hepsi de çok güzel kokuyor, dayanıklı ve az su istiyor. Daldan çoğaltması da çok kolay. Kurak alanların yeşillendirilmesi ve çiçeklendirilmesi için en ideal bitkilerden birisi. Son yıllardaki su sıkıntısı devam ederse bu tarz bitkileri çevremizde daha çok göreceğiz diye düşünüyorum.