https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Andrey_Korzun Doğanın Zarif Devleri ​Latince İsmi: Lilium Anavatanı: Kuzey Yarımküre’nin ılıman bölgeleri (Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika). Özellikle Türkiye, birçok yabani zambak türüne (Örn: Lilium candidum - Ak Zambak) ev sahipliği yapar. Renk Çeşitleri: Saf beyaz, ateş kırmızısı, parlak turuncu, güneş sarısı, pembe ve üzerinde çiller/çizgiler barındıran çok renkli hibritler. Karakteristik Özellikleri: Pullu soğan yapısına sahip, dik gövdeli ve genellikle uç kısımlarında büyük, trompet veya kadeh şeklinde çiçekler açan soğanlı bir bitkidir. Birçok türü, akşam saatlerinde yoğunlaşan büyüleyici bir kokuya sahiptir. ​Peyzajda Kullanımı: Zambaklar, bahçelerde "odak noktası" bitkileridir. Boylu yapıları nedeniyle çiçek tarhlarının en arka kısmında (background) harika dururlar. Gruplar halinde dikildiklerinde (5-7 soğan bir arada) görsel etkisi çok daha güçlü olur. Ayrıca kesme çiçekçilikte dünyanın en popüler bitkilerinden biridir; vazoda uzun süre taze kalırlar. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:%E3%81%8B%E3%82%8B%E3%81%A1%E3%82%8B ​ Bakım Rehberi ​Işık İsteği: En meşhur kuralı şudur: "Başı güneşte, ayağı gölgede." Çiçekler ve yapraklar bol güneş almalı; ancak kök bölgesinin serin kalması için bitkinin dibi diğer alçak boylu bitkilerle veya malçla kapatılmalıdır. ​Soğuğa Dayanıklılık: Türüne göre değişir ancak çoğu bahçe zambağı -15°C ile -25°C derecelere kadar dayanıklıdır. Soğanlar toprak altında donmadan kışı geçirebilir. ​Sıcağa Dayanıklılık: Yaz sıcaklarına dayanıklıdır (30-35°C), ancak toprak neminin korunması ve köklerin serin tutulması şarttır. ​Toprak İsteği: Süzek (drenajı mükemmel), organik maddece zengin ve gevşek toprakları sever. Ağır killi topraklarda soğanları çabuk çürür. Hafif asidik veya nötr toprak idealdir. ​Kök Yapısı: Soğanlı bir bitkidir. Soğanın altından çıkan ana köklerin yanı sıra, bazı türler gövdenin toprak altında kalan kısmından da (stem roots) kök çıkarır. ​Boy - En: Türüne göre 60 cm ile 2 metre arasında boylanabilir. ​Sulama: Büyüme ve çiçeklenme döneminde toprak her zaman nemli tutulmalı ama asla çamur olmamalıdır. Çiçeklenme bittikten sonra sulama azaltılmalıdır. ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin hemen her bölgesine uyum sağlar. Özellikle geçiş iklimlerinde çok başarılı sonuçlar verir. ​Ömrü: Çok yıllık (Perennial). Her yıl soğanından yeniden sürer. ​Çiçek Rengi: Mavinin tonları hariç neredeyse tüm renkler ve desenler mevcuttur. ​Çiçeklenme Dönemi: Türüne bağlı olarak Mayıs sonundan Ağustos sonuna kadar farklı zamanlarda açarlar. ​Yaprak Durumu: Çiçeklenme ve tohum dönemi bittikten sonra yapraklar sararır ve bitki kışın toprak üstünde tamamen kurur. ​Zorluk: Orta. Doğru konumlandırma ve soğan bakımı dikkat gerektirir. ​Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Çok sıcak ve kuru havalarda zambak soğanları erken uykuya geçebilir. Yarı gölge alanlar ve düzenli sulama bu bölgeler için kritiktir. ​Marmara Bölgesi: Nem dengesi zambaklar için uygundur. Ancak lale ve zambaklarda görülen virüslere karşı bitkiler kontrol edilmelidir. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: En şanslı bölgelerdir çünkü zambaklar kış soğuğunu (vernalizasyon) almayı severler. Soğanlar kışın toprakta bırakılabilir; üzerine biraz yaprak veya saman serilmesi yeterlidir. ​Karadeniz Bölgesi: Aşırı yağış soğan çürümesine neden olabilir. Mutlaka eğimli alanlara veya drenajı çok iyi yükseltilmiş yastıklara dikim yapılmalıdır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:George_E._Koronaios ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Yavru Soğanlar: Ana soğanın etrafında oluşan küçük soğancıkları (offsets) ayırıp başka bir yere dikmek en hızlı yöntemdir. ​Soğan Pulları (Scaling): Soğandan koparılan birkaç pulu nemli torf içinde bekleterek küçük soğancıklar üretilebilir. ​Tohum: Çok uzun sürer; tohumdan yetişen bir zambağın çiçek açması 3 ile 7 yıl arası sürebilir. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Polen Lekesi: Zambakların ortasındaki polen keseleri (anter) mobilyalara veya elbiselere bulaştığında çıkması zordur. Vazoda kullanırken bunları cımbızla koparabilirsiniz; bu aynı zamanda çiçek ömrünü uzatır. ​Destek Çubukları: Boyu 1 metreyi aşan türleri rüzgardan korumak için mutlaka bir destek çubuğuna bağlamalısınız. ​Budama Zamanı: Çiçekler solunca sadece çiçek sapını kesin. Yapraklar tamamen sararana kadar bitkiyi dipten kesmeyin; çünkü yapraklar soğanı gelecek yıl için besler. ​Hatırlatıcı: Zambak soğanlarını dikerken "derin dikim" (soğan boyunun 3 katı derinlik) hayat kurtarır. Soğuktan ve sıcaktan korunmanın sırrı toprağın derinliklerinde saklıdır.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Know_Nothing Baharın Altın Habercisi ​Latince İsmi: Narcissus Anavatanı: Akdeniz havzası (Türkiye, Yunanistan, İspanya). Renk Çeşitleri: Klasik sarı ve beyazın yanı sıra; turuncu, krem, somon renkli taç yapraklara sahip varyeteleri bulunur. Karakteristik Özellikleri: "Trompet" adı verilen belirgin bir orta kısım ve onu çevreleyen altı taç yapraktan oluşur. Nergisleri diğer soğanlılardan ayıran en büyük fark, soğanlarının özsuyunda bulunan ve onları kemirgenlerden (fare, köstebek vb.) koruyan doğal bir savunma mekanizmasına sahip olmalarıdır. ​Peyzajda Kullanımı: Nergisler, "Doğallaştırma" (Naturalizing) için mükemmeldir. Çimenlerin arasına, ağaç diplerine veya çalı önlerine rastgele serpildiklerinde her yıl kendiliğinden çoğalarak bahçeyi istila ederler. Bordür bitkisi olarak harika dururlar ve balkon saksılarında erken bahar neşesi yaratırlar. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Schlurcher ​Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Tam güneş veya yarı gölge. Çiçeklenme döneminde bol ışık ister; ancak çiçeklerin ömrünü uzatmak için çok yakıcı öğle güneşinden biraz korunabilir. ​Soğuğa Dayanıklılık: Çok dayanıklıdır! -20°C derecelere kadar soğanları toprak altında zarar görmeden kalabilir. Hatta çiçek açmak için kış soğuğuna ihtiyaç duyar. ​Sıcağa Dayanıklılık: Çiçeklenme döneminde aşırı sıcağı sevmez (25°C üstü çiçek ömrünü kısaltır). Yazın bitki uykudayken sıcaklık sorun teşkil etmez. ​Toprak İsteği: Drenajı iyi, gevşek ve nötr/hafif asidik toprakları sever. Balçık topraklarda soğan çürümesi riski vardır. ​Kök Yapısı: Soğanlı bir bitkidir. Soğan tabanından çıkan güçlü saçak köklere sahiptir. ​Boy - En: Türüne göre 15 cm (minyatür) ile 50 cm arasında değişir. ​Sulama: İlkbaharda büyüme ve çiçeklenme sırasında toprak nemli tutulmalıdır. Çiçekler geçip yapraklar sararınca sulama tamamen kesilmelidir. ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin tüm bölgelerine mükemmel uyum sağlar. Ege’nin ünlü "Karaburun Nergisi"nden Erzurum’un yayla nergislerine kadar geniş bir adaptasyon yeteneği vardır. ​Ömrü: Çok yıllık (Perennial). Her yıl soğanından güçlenerek çıkar. ​Çiçek Rengi: Sarı, beyaz ve bu ikisinin kombinasyonları. ​Çiçeklenme Dönemi: Kış sonu (Şubat) ile bahar ortası (Nisan) arası. ​Yaprak Durumu: Mevsimliktir. Yaz başında yapraklar sararır ve bitki kış sonuna kadar toprak altında uykuya çekilir. ​Zorluk: Bakımı Çok Kolay. Dikildikten sonra neredeyse hiç müdahale gerektirmez. ​Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Türkiye'nin en şanslı bölgeleridir. Ocak-Şubat aylarında çiçeklenmeye başlarlar. Yazın soğanların çok pişmemesi için toprak yüzeyi malçlanabilir. ​Marmara Bölgesi: Nergis için idealdir. Sadece aşırı yağışlı dönemlerde saksıda yetiştiriliyorsa saksı altlarının su biriktirmediğinden emin olunmalıdır. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Kışın toprak altında kalan soğanlar donmaz, aksine bu soğuk onları tetikler. Kar altından çıkan ilk çiçeklerden biri nergistir. ​Karadeniz: Nemli toprakları sever ancak su durgunluğu (göllenme) olan yerlere dikilmemelidir; soğanlar boğulabilir. https://www.geograph.org.uk/profile/8569 ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Yavru Soğanların Ayrılması: Nergisler toprak altında sürekli yeni soğanlar (offsets) üretir. 3-4 yılda bir, bitki uykudayken (yaz sonu) soğanları çıkarıp birbirinden ayırarak çoğaltabilirsiniz. ​Tohum: Nergisleri tohumdan yetiştirmek zordur ve çiçek açması 5 yılı bulabilir; bu yüzden soğanla çoğaltma altın standarttır. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Yaprakları Örmeyin: Eskiden yaygın olan "yaprakları birbirine örme" alışkanlığı yanlıştır. Yapraklar serbest kalmalı ve kendi kendine sararıp kurumalıdır; çünkü soğan bir sonraki yılın enerjisini bu yapraklar aracılığıyla depolar. ​Vazoda Yalnızlık: Nergisler, vazoya konduğunda diğer çiçeklerin (özellikle lalelerin) ömrünü kısaltan bir salgı bırakır. Eğer karışık bir buket yapacaksanız, nergisleri önce 24 saat ayrı bir vazoda bekletip suyunu değiştirdikten sonra diğer çiçeklerin yanına koyun. ​Dikim Derinliği: Soğanları, soğan boyunun yaklaşık 2-3 katı derinliğe, sivri uçları yukarı bakacak şekilde dikin. ​Hatırlatıcı: Nergis, sabrın ve yeniden doğuşun simgesidir. Onu sonbaharda toprağa gömün ve kışın en soğuk günlerinde size getireceği bahar kokusunu hayal edin.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:George_Chernilevsky Her Güne Yeni Bir Mücevher ​Latince İsmi: Hemerocallis Anavatanı: Doğu Asya (Çin, Japonya ve Kore). Renk Çeşitleri: Sarı, turuncu ve kırmızının her tonu; mor, pembe, krem ve çok renkli (kenarları farklı renkli) hibritler. Karakteristik Özellikleri: Yunanca "gün" (hemero) ve "güzellik" (kallis) kelimelerinin birleşiminden gelir. En ilginç özelliği, her bir çiçeğinin sadece 24 saat ömrü olmasıdır. Ancak tek bir bitki sapı üzerinde onlarca tomurcuk bulunduğu için, bitki haftalarca aralıksız çiçekli görünür. Şerit şeklindeki uzun yaprakları, çiçekleri olmasa dahi dekoratif bir çimen görünümü sunar. ​Peyzajda Kullanımı: Tam bir "ihmal edilen alan" bitkisidir. Erozyonu önlemek için yamaçlarda, çit kenarlarında veya geniş bahçelerde düşük bakım gerektiren renkli adacıklar oluşturmak için kullanılır. Şehir parklarında ve refüjlerde sıkça görmenizin sebebi, egzoz dumanına ve zor şartlara olan inanılmaz direncidir. https://www.flickr.com/photos/47445767@N05/53826161245/ ​Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Tam güneşten yarı gölgeye kadar uyumludur. Ancak canlı renkler ve bol çiçeklenme için günde en az 6 saat güneş alması tavsiye edilir. ​Soğuğa Dayanıklılık: Çok yüksek dayanıklılığa sahiptir. Türüne göre -25°C ile -30°C derecelere kadar kökleri hayatta kalır. ​Sıcağa Dayanıklılık: Aşırı yaz sıcaklarına ve kuraklığa karşı çok dirençlidir (40°C+). ​Toprak İsteği: Toprak konusunda hiç seçici değildir. Killi, kumlu veya fakir topraklarda bile büyür. Ancak organik maddece zengin, nem tutan topraklarda performansı zirve yapar. ​Kök Yapısı: Etli, yumru benzeri köklere sahiptir. Bu kökler su ve besin depoladığı için bitki kuraklığa karşı çok dayanıklıdır. ​Boy - En: Türüne göre 30 cm (cüce türler) ile 120 cm arasında değişebilir. ​Sulama: Yerleşik hale geldikten sonra kuraklığa dayanıklıdır. Ancak çiçeklenme döneminde toprağını hafif nemli tutmak, çiçek kalitesini ve sayısını artırır. ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin yedi bölgesinde de hiçbir koruma gerektirmeden yetişir. ​Ömrü: Çok yıllık (Perennial). Dikildiği yerde yıllarca kalır ve sürekli genişler. ​Çiçek Rengi: Mavinin saf tonları hariç hemen hemen her renk. ​Çiçeklenme Dönemi: Yaz başından yaz ortasına kadar. Bazı modern hibritler (re-blooming) sonbahara kadar tekrar tekrar çiçek açar. ​Yaprak Durumu: Türüne göre değişir; bazıları kışın yaprak döker (dormant), bazıları ılıman iklimde her dem yeşildir. ​Zorluk: Bakımı Çok Kolay. Hatta "öldürülmesi en zor" bitkilerden biridir. ​Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Yazın en kavurucu günlerinde yaprak uçlarında kuruma olmaması için düzenli sulama önerilir. Yarı gölge alanlarda çiçekleri daha uzun süre taze kalır. ​Marmara Bölgesi: Bölgenin geçiş iklimine mükemmel uyum sağlar. Hiçbir özel bakım gerektirmez. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Kışın toprak üstü kısımları tamamen kurusa da baharda hızla filizlenir. En sert donlardan bile etkilenmez. ​Karadeniz: Nemli toprakları çok sever. Aşırı yağışlı bölgelerde bile kök çürümesi riski oldukça düşüktür. https://www.flickr.com/photos/47445767@N05/52256248537/ ​Çoğaltma Yöntemleri ​Kökten Ayırma: En etkili yöntemdir. 3-4 yılda bir, bitki uykudayken veya çiçeklenme bittikten sonra kök kümesini kürekle bölerek istediğiniz yere dikebilirsiniz. ​Yavrular (Proliferations): Bazen çiçek saplarının üzerinde küçük fidecikler oluşur. Bunları koparıp suda köklendirerek yeni bir bitki elde edebilirsiniz. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Temiz Görünüm: Solan çiçekleri her gün koparmak (zaten bir günde solarlar), bitkinin hem temiz görünmesini sağlar hem de yeni tomurcukların açılmasını teşvik eder. ​Zamanlama: Eğer yeni bir bahçe kuruyorsanız ve hemen sonuç almak istiyorsanız Gün Güzeli ilk tercihiniz olmalı; dikildiği ilk yıl bile çiçek verme ihtimali çok yüksektir. ​Yenilebilir Çiçekler: Pek bilinmez ama Gün Güzeli çiçekleri bazı kültürlerde salatalarda süsleme olarak kullanılır (Lütfen türün yenilebilir olduğundan emin olmadan denemeyin!). ​Hatırlatıcı: Gün Güzeli, isminin hakkını vererek her sabah size taze bir sürpriz hazırlar. Kısa ömürlü bir çiçeğin ne kadar büyük bir enerji verebileceğine şahit olacaksınız.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kritzolina Doğanın Zarif Kadehi ​Latince İsmi: Tulipa Anavatanı: Orta Asya’nın dağlık bölgeleri. Ancak Osmanlı İmparatorluğu döneminde kültürü yapılmış ve dünyaya Türkiye’den (İstanbul’dan) yayılmıştır. Renk Çeşitleri: Mavinin tam tonu hariç; ateş kırmızısından gece siyahına (Queen of Night), saf beyazdan ebruli desenlere kadar binlerce renk seçeneği mevcuttur. Karakteristik Özellikleri: Tek bir gövde üzerinde yükselen, kadeh veya çan şeklindeki çiçekleriyle tanınır. Yaprakları genellikle etli, şeritsi ve grimsi yeşildir. Soğanlı bir bitki olup, çiçeklenme bittikten sonra enerjisini bir sonraki yıl için soğanında depolar. ​Peyzajda Kullanımı: Laleler, bahçelerde "Renk Patlaması" yaratmak için kullanılır. Özellikle büyük gruplar halinde (en az 10-15 soğan yan yana) dikildiklerinde görsel bir şölen sunarlar. Bordürlerin ön kısımlarında, kaya bahçelerinde veya saksı kombinasyonlarında mevsimlik bir odak noktası olarak eşsizdirler. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Alfvanbeem ​ Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Tam güneş alan yerleri çok sever. Yeterli güneş almazsa sapları zayıf kalır ve çiçekler güneşe ulaşmak için eğrilir. ​Soğuğa Dayanıklılık: Çok dayanıklıdır (-25°C'ye kadar). Hatta lale soğanlarının çiçek açabilmesi için kışın toprak altında belli bir süre soğuk görmesi (vernalizasyon) şarttır. ​Sıcağa Dayanıklılık: Çiçeklenme döneminde serin havayı sever. 25°C üzerindeki ani sıcaklıklar çiçeklerin ömrünü hızla bitirir. ​Toprak İsteği: Drenajı çok iyi, kumlu, hafif ve süzek toprakları sever. Su tutan, ağır killi topraklarda soğanlar çürür. ​Kök Yapısı: Soğanlıdır. Soğan tabanından çıkan kısa ve nazik saçak köklere sahiptir. ​Boy - En: Türüne göre 10 cm (botanik laleler) ile 70 cm (dev hibritler) arasında değişir. ​Sulama: Dikimden sonra toprak nemli tutulmalıdır. İlkbaharda büyüme başlayınca düzenli sulanmalı, çiçekler geçip yapraklar kuruyunca sulama kesilmelidir. ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin tüm bölgelerine uygundur. Özellikle kışı sert geçen bölgelerde çok daha kaliteli çiçek açar. ​Ömrü: Çok yıllık (Perennial). Ancak hibrit türler genellikle ilk yıl muazzam açıp sonraki yıllarda küçülme eğilimi gösterdiği için profesyonel peyzajda her yıl yenilenir. ​Çiçek Rengi: Gökkuşağının neredeyse tüm renkleri ve çift renkli kombinasyonlar. ​Çiçeklenme Dönemi: Erken, orta ve geç ilkbahar (Mart - Mayıs arası). ​Yaprak Durumu: Mevsimliktir. Yaz başında sararır ve bitki kışa kadar toprak altında uykuya çekilir. ​Zorluk: Bakımı Kolay. Doğru derinliğe dikildiği sürece kendi işini kendi halleder. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Bernt_Fransson ​ Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Kışın yeterince soğuk olmayan kıyı kesimlerinde, soğanları dikmeden önce buzdolabının sebzelik kısmında 6-8 hafta bekletmek (soğuklama ihtiyacı için) çiçek kalitesini artırır. ​Marmara Bölgesi: Lalenin anavatanı sayılır; her türlü lale türü için idealdir. Sadece ilkbahar sonu gelen aşırı yağışlarda süzek toprak kritiktir. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Laleler için en verimli bölgelerdir. Kışın toprak altında donmazlar. Karın erimesiyle birlikte hızla uyanırlar. ​Karadeniz: Nem oranı yüksektir; bu yüzden soğanların çürümemesi için dikim çukuruna bir miktar kum eklemek faydalı olacaktır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Nova ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Yavru Soğanlar: Yaz başında yapraklar tamamen kuruduğunda soğanlar topraktan çıkarılır. Ana soğanın etrafındaki küçük yavrular ayrılarak sonbaharda tekrar dikilir. ​Tohum: Çok zordur ve sabır ister. Tohumdan yetişen bir lalenin çiçek açması 5-7 yılı bulabilir. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Derin Dikim: Laleleri, soğan boyunun en az 3 katı derinliğe dikin. Sığ dikim, bitkinin erken uyanmasına ve dondan zarar görmesine neden olabilir. ​Yaprakları Kesmeyin: Çiçek geçtikten sonra sadece çiçek sapını kesin. Yapraklar kendiliğinden kuruyana kadar bekleyin; çünkü soğan sonraki yılın enerjisini bu yeşil yapraklardan toplar. ​Dirençli Türler: "Botanik Laleler" (Wild Tulips), hibrit olanlara göre her yıl azalmadan geri gelme konusunda çok daha başarılıdır. ​Hatırlatıcı: Lale bir "sabır" bitkisidir. Onu sonbaharda sessizliğe gömersiniz, o ise size baharda en gürültülü renkleriyle cevap verir.

https://en.wikipedia.org/wiki/User:Schoinard Kışın Renkli ve Mağrur Yüzü ​Latince İsmi: Viola × wittrockiana Anavatanı: Avrupa ve Batı Asya (Melez bir türdür). Renk Çeşitleri: Doğada bulunabilecek neredeyse tüm renk kombinasyonlarına sahiptir. Düz renkli, lekeli (yüzlü) veya çizgili formları mevcuttur; kadifemsi dokusuyla büyüleyicidir. Karakteristik Özellikleri: İsmini, her çiçeğin sanki bir "insan yüzü" varmış gibi görünmesinden ve mevsim geçişlerine olan değişken (hercai) adaptasyonundan alır. Soğuğa meydan okuyan yapısı ve kalp şeklindeki koyu yeşil yapraklarıyla tanınır. ​Peyzajda Kullanımı: Kış ve bahar başı peyzajının "can simididir". Parklarda, yol kenarlarındaki refüjlerde ve bahçe bordürlerinde kitleler halinde dikilerek renk halıları oluşturulur. Saksı tasarımlarında, özellikle kışın balkonları renklendirmek için en çok tercih edilen bitkidir. Çiçekleri yenilebilir olduğu için modern mutfaklarda tabak süslemelerinde de sıkça kullanılır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:MrPanyGoffp ​ Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Tam güneş veya yarı gölge alanları sever. Kış aylarında güneşin enerjisinden ne kadar çok yararlanırsa o kadar çok çiçek açar. ​Soğuğa Dayanıklılık: İnanılmaz derecede dayanıklıdır. -15°C derecelere kadar hayatta kalabilir. Kar altında donsa bile, kar eridiğinde çiçeklerini tekrar gökyüzüne çevirir. ​Sıcağa Dayanıklılık: Sıcağa karşı hassastır. 25°C derecenin üzerindeki sıcaklıklarda bitki "yorgun" düşer, boyu uzar ve çiçek verimi düşer. Yaz sıcakları başlayınca genellikle yerini yazlık bitkilere bırakır. ​Toprak İsteği: Organik maddece zengin, nemli tutulan ama suyu iyi süzen (drenajlı) toprakları sever. Torf karışımlı topraklar gelişimini destekler. ​Kök Yapısı: Saçak kök yapısına sahiptir. Kökleri çok derine gitmez, bu yüzden sığ saksılarda bile rahatça büyür. ​Boy - En: Boyu genellikle 15-25 cm arasındadır. Yayılımı ise yaklaşık 20-30 cm olur. ​Sulama: Toprağı kurumadan sulanmalıdır. Kışın sulama sabah saatlerinde yapılmalı ve yaprakların geceye ıslak girmesi önlenmelidir (mantar riskine karşı). ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin tüm bölgelerine uygundur. Kıyı kesimlerde kış boyu, iç kesimlerde ise baharda muazzam performans sergiler. ​Ömrü: Botanik olarak çok yıllık olsa da, genellikle iki yıllık (biennial) veya mevsimlik olarak yetiştirilir. Çiçek kalitesi için her yıl yenilenmesi tavsiye edilir. ​Çiçek Rengi: Beyaz, sarı, mor, mavi, turuncu, kırmızı ve bu renklerin kombinasyonları. ​Çiçeklenme Dönemi: Sonbahar sonundan başlayarak, kış boyu ve ilkbahar sonuna kadar (sıcaklar bastırana dek). ​Yaprak Durumu: Her dem yeşildir; çiçekleri dökülse bile yaprakları canlı kalır. ​Zorluk: Bakımı Kolay. Düzenli sulandığı sürece sorun çıkarmaz. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Salicyna ​ Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde "kış çiçeği" olarak ekilir. Yazın aşırı sıcaklar Mart sonu gibi başladığı için bitki ömrünü erken tamamlar. Yarı gölge yerlere dikilmesi çiçek ömrünü uzatır. ​Marmara Bölgesi: Bölgenin serin ve nemli kışları için idealdir. Kasım'dan Mayıs sonuna kadar kesintisiz çiçek alınabilir. ​İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Sonbahar başında dikildiğinde kar örtüsü altında kışı geçirir. Baharda karlar erir erimez çiçek açmaya başlar. Sert donlarda bitki biraz büzüşse de ölmez. ​Karadeniz: Yağışı sever ancak drenajı kötü saksılarda kök çürümesi yaşayabilir. Mantar hastalıklarına karşı hava sirkülasyonu iyi olan yerlere dikilmelidir. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Tohum: En yaygın yöntemdir. Temmuz veya Ağustos aylarında ekilen tohumlar, sonbaharda fidelenerek kışa hazır hale getirilir. ​Çelikleme: Nadiren tercih edilir; ancak köklenmeye meyilli dallar nemli toprakta köklendirilebilir. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Solan Çiçekleri Koparın: Bitkinin tohuma kaçmasını engellemek ve sürekli yeni tomurcuk vermesini sağlamak için solan çiçekleri sapıyla birlikte kesin. ​Gübreleme: Çiçeklenme döneminde 15 günde bir verilen sıvı çiçek gübresi, renklerin daha canlı olmasını sağlar. ​Sık Dikim: Hercailer bir arada olmayı sever. Saksıya dikerken aralarında çok boşluk bırakmazsanız daha dolgun ve estetik bir görünüm elde edersiniz. Editörün Notu: Son yıllarda yenilebilir çiçekler salatalarda ve yemeklerde kullanılmaya başlandı. Hercai menekşe çiçekleri de bu çiçeklerdendir. Hafif otsu bir tadı vardır. ​Hatırlatıcı: Hercai menekşe, hayata karşı dayanıklılığın sembolüdür. En soğuk havada bile gülümsediği için ona "bahçenin neşesi" denmesi boşuna değildir.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Golf_Bravo Dikenli Zırhın Tatlı Kalbi ​Latince İsmi: Opuntia ficus-indica Anavatanı: Meksika (Ancak yüzyıllar önce Akdeniz havzasına yerleşmiş ve buralı olmuştur). Renk Çeşitleri: Gövde (pedler) mat yeşil veya grimsi yeşildir. Çiçekleri genellikle parlak sarı, turuncu veya bazen kırmızıdır. Meyveleri ise yeşilden sarıya, turuncudan canlı mora kadar değişen renklerde olabilir. Karakteristik Özellikleri: "Raket" adı verilen yassı, etli gövde parçalarıyla tanınır. Bu raketler hem su depolar hem de fotosentez yapar. Üzerinde hem büyük dikenler hem de "glokid" adı verilen, gözle zor görülen ama temas edildiğinde kaşındıran mikroskobik diken demetleri bulunur. ​Peyzajda Kullanımı: Heybetli yapısı nedeniyle bahçe sınırlarında "doğal güvenlik çiti" olarak kullanılır; geçilmesi imkansız bir bariyer oluşturur. Kaya bahçelerinde ve kurakçıl (xeriscaping) peyzaj tasarımlarında heykelimsi duruşuyla odak noktasıdır. Ayrıca Akdeniz tarzı bahçelerin vazgeçilmez bir sembolüdür. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Zcebeci ​ Bakım Rehberi ​Işık İsteği: Tam güneş. Gölge alanlarda raketler ince ve zayıf kalır, çiçeklenme ve meyve verme durur. ​Soğuğa Dayanıklılık: Kısa süreli olmak şartıyla -5°C ile -8°C derecelere dayanabilir. Sert donlarda gövde içindeki su donarak doku hasarına yol açabilir. ​Sıcağa Dayanıklılık: Kusursuzdur. 50°C üzerindeki çöl sıcaklarına bile bana mısın demez. ​Toprak İsteği: Geçirgenliği çok yüksek, kumlu ve taşlı toprakları sever. En fakir ve kireçli topraklarda bile rahatça gelişir. ​Kök Yapısı: Yüzeye yakın ama oldukça geniş bir alana yayılan saçak kök sistemi vardır. Bu sayede en ufak yağmuru bile anında toplar. ​Boy - En: Boyu 3-5 metreye kadar ulaşabilir. Genişliği de benzer şekilde dallanarak birkaç metreyi bulabilir. ​Sulama: Yeni dikildiğinde köklenene kadar haftalık sulanabilir. Yerleştikten sonra tamamen doğaya bırakılabilir. Yazın çok kurak geçerse meyve verimi için ara sıra sulanması önerilir. ​Bölge Uyumu: Türkiye'de Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerine mükemmel uyum sağlar. ​Ömrü: Çok yıllık. Onlarca yıl yaşayan devasa ağaçsı formlar oluşturur. ​Çiçek Rengi: Genellikle altın sarısı veya turuncu. ​Çiçeklenme Dönemi: İlkbahar sonu ve yaz başı. ​Yaprak Durumu: Yaprakları dikenlere dönüşmüştür, her dem yeşil (aslında her dem gövde) görünümlüdür. ​Zorluk: Bakımı Çok Kolay. Temel kural: "Onu unutun, o kendi başının çaresine bakar." ​Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları ​Ege ve Akdeniz: Doğal yaşam alanıdır. Yol kenarlarında bile kendiliğinden yetişir. Meyve hasadı Temmuz-Eylül ayları arasında yapılır. ​Güneydoğu Anadolu: Bölgenin kavurucu sıcağına en iyi dayanan türlerden biridir. Kurak arazileri değerlendirmek için idealdir. ​Marmara Bölgesi: Kıyı kesimlerde ve süzek topraklarda yetiştirilebilir. Ancak kışın aşırı yağış alan çukur bölgelerde kök çürümesine karşı dikkatli olunmalıdır. ​İç ve Doğu Anadolu: Kışın dışarıda hayatta kalması zordur. Ancak saksılarda yetiştirilip kışın korunaklı, ışık alan kapalı alanlara taşınabilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:JMK ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Raketle Çoğaltma (Çelikleme): En etkili yoldur. Sağlıklı bir "raketi" eklem yerinden koparın. Kesik ucun nasır bağlaması için 1 hafta gölgede bekletin. Ardından toprağa dikine saplayın. Kısa sürede köklenecektir. ​Tohum: Meyvelerinin içindeki sert tohumlarla çoğalabilir ancak gelişimi raket yöntemine göre çok yavaştır. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Meyve Hasadı: Meyveleri toplarken mutlaka kalın eldiven kullanın veya maşa yardımıyla toplayın. Meyveleri yemeden önce bir fırça ile akan su altında yıkamak glokidleri temizleyecektir. ​Budama: Bitki çok yayılırsa veya istenmeyen yöne giderse, raketleri eklem yerlerinden keserek formunu koruyabilirsiniz. ​Potasyum: Eğer meyve verimini artırmak istiyorsanız, bahar başında potasyum ağırlıklı gübre verebilirsiniz. ​Hatırlatıcı: Opuntia sadece bir kaktüs değil, sabrın ve bereketin simgesidir. En kurak toprakta bile size en tatlı meyvesini sunar.

https://www.wikidata.org/wiki/Q34788025 Doğanın Kıpkırmızı Çığlığı ​Latince ismiyle Papaver rhoeas, gelincikgiller (Papaveraceae) familyasının en karakteristik üyesidir. Anavatanı olan Avrasya ve Kuzey Afrika’nın uçsuz bucaksız buğday tarlalarından ve bozkırlarından dünyaya yayılmıştır. İncecik, tüylü sapları üzerindeki kağıtsı dokulu taç yaprakları, ona hem kırılgan hem de vahşi bir güzellik katar. Zaman içinde kültüre alınarak farklı renkleri ve katmerlileri de üretilmiştir. ​Peyzajda Kullanımı: Gelincikler, "doğallaştırılmış" bahçelerin vazgeçilmezidir. Özellikle wildflower (yaban çiçeği) karışımlarında, çayır tipi peyzaj düzenlemelerinde ve rüzgar alan yamaçlarda büyüleyici görünürler. Grup dikimlerinde yarattıkları o yoğun kırmızı leke, modern peyzajda odak noktası oluşturmak için sıkça kullanılır. Photo by H. Zell ​ Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği: Tam güneş. Gölgelik alanlarda boynu bükük kalır ve çiçek açmakta zorlanır. ​Soğuğa Dayanıklılık: -20°C dereceye kadar dayanıklıdır. Tohumları kışı toprak altında geçirip baharda canlanmayı sever. ​Sıcağa Dayanıklılık: Orta. Aşırı yaz sıcaklarında bitki hızla tohum döker ve kuruma evresine geçer. ​Toprak İsteği: Seçici değildir ancak kumlu, süzek ve kireçli toprakları tercih eder. Drenajı kötü, ağır killi topraklardan hoşlanmaz. ​Kök Yapısı: Kazık kök yapısına sahiptir. Bu yüzden yerinin değiştirilmesinden (şaşırtma) pek hoşlanmaz. ​Boy - En: Boyu 30-70 cm, eni 20-30 cm aralığındadır. ​Sulama: Genç fideler düzenli su ister. Erişkin olduktan sonra oldukça kurakçıldır; sadece aşırı kurak dönemlerde takviye yeterlidir. ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin tüm bölgelerinde doğal olarak yetişebilir. ​Ömrü: Genellikle tek yıllık (annual) bir bitkidir ancak döktüğü tohumlarla kendini her yıl yeniler. ​Çiçek Rengi: En yaygın haliyle parlak kırmızı (merkezi siyah lekeli); nadiren pembe, beyaz veya turuncu varyasyonları görülür. ​Çiçeklenme Dönemi: İlkbahar ortasından yaz başına kadar (Nisan - Haziran). ​Yaprak Durumu: Döker. Çiçeklenme bitince bitki tamamen kurur. ​Zorluk: Bakımı Çok Kolay. Kendi halinde büyümeyi sever. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Mart ve Nisan aylarında erkenden çiçeklenirler. Mayıs sonu itibarıyla sıcaklar artınca tohum evresine geçerler. Bu bölgelerde sonbaharda ekim yapmak daha iyi sonuç verir. ​Marmara Bölgesi: Nemli bahar aylarını çok sever. Geçirgen toprak sağlandığı sürece çok gür gelişirler. ​İç Anadolu: Gelinciğin ana yurdu sayılır. Kuru hava ve bol güneş tam ona göredir. Gece-gündüz sıcaklık farkı bitkinin rengini daha canlı kılar. ​Karadeniz: Aşırı yağış alan bölgelerde mantari hastalıklara dikkat edilmelidir. Güneşi gören en yüksek ve süzek noktalar tercih edilmelidir. ​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Kar kalkar kalkmaz hızla büyürler. Kısa ama çok yoğun bir çiçeklenme dönemi yaşarlar. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Tohum ile Çoğaltma: Gelincik çoğaltmanın tek ve en etkili yolu budur. ​Nasıl Yapılır? Kazık kök yapısı nedeniyle saksıda büyütüp toprağa geçirmek zordur. Tohumlar sonbaharda veya erken baharda doğrudan yetiştirileceği alana serpilmelidir. Tohumlar çok küçüktür, üzerine toprak atmak yerine hafifçe bastırmak (ışık görmesi için) yeterlidir. ​Kendi Kendine Tohumlama: Bitki çiçek geçtikten sonra oluşan kapsüllerin içinde binlerce tohum üretir. Bu kapsüller kuruyup çatladığında tohumlar çevreye dağılır ve bir sonraki yıl kendiliğinden çıkar. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Nakil Uyarısı: Gelincikleri asla söküp başka yere dikmeye çalışmayın; kazık kökü zarar gördüğü an bitki solar. Her zaman tohumdan yerinde yetiştirin. ​Vazo Ömrü İçin: Kesme çiçek olarak kullanacaksanız, sapın kesilen ucunu birkaç saniye aleve tutarak (dağlayarak) süt çıkışını durdurun. Bu, vazodaki ömrünü uzatacaktır. ​Seyreltme: Tohumlar çok sık çıkarsa, fideler 5-10 cm olduğunda aralarında mesafe bırakacak şekilde seyreltme yapın ki bitkiler cılız kalmasın. ​Hatırlatıcı Not: Gelincikler hürriyeti sever; onları saksılara hapsetmek yerine bahçenizin en güneşli ve özgür köşesine bırakın. Tohum kapsüllerini dekoratif amaçlı kurutarak kış aranjmanlarınızda kullanabileceğinizi unutmayın! ​KİŞİSEL NOT ​Gelincik bitkisi yenilebilen bir bitkidir. Salatalarda kullanılabilir. Taze olarak doğranıp limon ve zeytinyağı ile karıştırılarak tüketilebilir. Sebze yemeklerinde pişirilebilir. Ispanak veya semizotu gibi sotelenerek yemeklerde kullanılabilir. Börek ve gözlemelerde iç harç olarak kullanılabilir. Peynirle birlikte kullanılarak börek veya gözleme harcı olarak değerlendirilebilir. Çay olarak demlenebilir. Kurutulmuş gelincik çiçeklerinden yapılan çay, rahatlatıcı bir etki sunabilir. Çorbalara eklenebilir. Sebzeli çorbalara eklenerek besin değerini artırabilir.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Famberhorst Doğanın Hiç Sönmeyen Güneşi ​Latince ismiyle Taraxacum officinale, papatyagiller (Asteraceae) familyasının en bilinen ve en dayanıklı üyelerinden biridir. Anavatanı Avrupa ve Asya olmasına rağmen, bugün dünyanın neredeyse her yerinde, en beklenmedik kaldırım çatlaklarında bile karşımıza çıkabilir. İsmi "kara" olsa da kendisi parlak altın sarısı çiçekleri ve ardından gelen o meşhur, üflediğimizde uçuşan beyaz tohum toplarıyla tanınır. ​Peyzajda Kullanımı: Modern peyzajda artık "doğal çayır" ve "perma kültür" bahçelerinin vazgeçilmezi olarak kabul ediliyor. Toprağın derinliklerindeki mineralleri yukarı taşıma özelliği sayesinde mükemmel bir "toprak iyileştirici"dir. Ayrıca arılar ve polen yayan diğer canlılar için baharın ilk ve en önemli besin kaynaklarından birini oluşturur. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Avenue ​ Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği: Tam güneş sever. Güneş altında çiçeklerini sonuna kadar açar, hava karardığında veya yağmurlu havalarda çiçeklerini kapatarak kendini korur. ​Soğuğa Dayanıklılık: -35°C dereceye kadar dayanabilir. Kışın yer üstü kısımları ölse de kökleri hayatta kalır. ​Sıcağa Dayanıklılık: Çok yüksek. 40-45°C sıcaklıklarda bile yeşil kalmayı başarabilir. ​Toprak İsteği: Toprak seçmez. Ancak derin ve gevşek topraklarda kökleri çok daha güçlü gelişir. ​Kök Yapısı: Güçlü bir kazık kök yapısına sahiptir. Toprağın derinlerine (bazen 30-40 cm) inerek su ve mineral arar. ​Boy - En: Boyu 5-40 cm, eni ise 10-30 cm civarındadır. ​Sulama: Kendi kendine yeten bir bitkidir. Doğal yağışlar genellikle yeterli olur, ancak çok kurak yazlarda sulanması yapraklarının taze kalmasını sağlar. ​Bölge Uyumu: Türkiye'nin 81 ilinde, her türlü yükseklikte ve iklimde yetişebilir. ​Ömrü: Çok yıllık (perennial) bir bitkidir. ​Çiçek Rengi: Parlak altın sarısı. ​Çiçeklenme Dönemi: Baharın ilk günlerinden (Mart) sonbahar ortasına kadar. En yoğun çiçeklenmeyi Nisan-Mayıs aylarında yapar. ​Yaprak Durumu: Döker. Çok sert kışlarda yapraklar kaybolur, baharda kökten taze rozet yapraklar çıkar. ​Zorluk: Bakımı Çok Kolay. Hatta çoğu zaman bitkiyi büyütmek değil, yayılmasını kontrol etmek daha zordur. ​Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Kışın bile yeşil kalabilir. Ocak-Şubat aylarında çiçeklenmeye başladığı görülür. Yazın aşırı sıcakta yaprakları sertleşebilir. ​Marmara Bölgesi: Bölgedeki nemli ve ılıman iklimde yılın büyük bölümü çiçekli kalabilir. Yol kenarlarında ve boş arazilerde çok yaygındır. ​İç Anadolu: Bozkır iklimine en uyumlu bitkidir. Derin kazık kökü sayesinde kurak İç Anadolu yazlarında bile hayatta kalır. ​Karadeniz: Yağışlı havayı sever, yaprakları bu bölgede daha geniş ve etli olur. Drenaj sorunu olan yerlerde bile kök salabilir. ​Doğu Anadolu: Karın en uzun süre kaldığı yerlerde bile, kar erir erimez topraktan fırlayan ilk çiçeklerden biridir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Elekes_Andor ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Tohum ile Çoğaltma (Rüzgarın Gücü): En kolay yöntemdir. O meşhur beyaz "puf" topları aslında binlerce kanatlı tohumdur. Bu tohumları toplayıp toprağa serpmeniz yeterlidir. Çimlenme oranı çok yüksektir. ​Kök Parçası ile Çoğaltma: Kazık kökünden alınan küçük bir parça bile uygun nemli toprakta yeni bir bitki oluşturma yeteneğine sahiptir. Bu yüzden bahçeden sökülmek istendiğinde kökü tam çıkmazsa mutlaka yeniden sürer. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​İstila Kontrolü: Eğer bahçenizin her yerini sarmasını istemiyorsanız, çiçekler solup beyaz tüy yumağına (tohum başlarına) dönüşmeden hemen önce onları kesin. ​Yenilebilirlik: Karahindibanın yaprakları salatalarda kullanılabilir, köklerinden ise kafeinsiz bir kahve alternatifi yapılabilir. (Yol kenarındaki, egzoz dumanına maruz kalmış bitkileri kullanmamaya dikkat edilmelidir!) ​Toprak Havalandırma: Karahindibalarınız varsa toprağınızın alt tabakaları hava alıyor demektir. Onları tamamen yok etmek yerine kontrollü bir alan bırakmak toprağınızın sağlığı için yararlıdır. ​KİŞİSEL NOTLARIM ​ Karahindiba bir "hayatta kalma" ustasıdır. Uçuşan tohumları mutlaka gelip bahçenizi bulur. Yazın sıcağında da kışın soğuğunda da hayatta kalmanın bir yolunu bulur. Kazık kök sistemi ile toprağı gevşetir derinlerdeki mineralleri yüzeye çıkarır.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:NobbiP Kadim Bir Şifa Kaynağı ​Latince ismiyle Malva sylvestris, ebegümecigiller (Malvaceae) familyasının en karakteristik ve yaygın türüdür. Anavatanı olan Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya'nın ılıman kuşaklarından yayılarak hemen her coğrafyaya uyum sağlamıştır. Pembe, eflatun ve mor çizgili narin çiçekleri ile tanınan bu bitki, sadece görselliğiyle değil, yapraklarından çiçeklerine kadar sunduğu şifayla da bilinir. ​Peyzajda Kullanımı: Ebegümeci, bahçelerde "vahşi ve doğal" bir görünüm yakalamak isteyenler için biçilmiş kaftandır. Arka plan bitkisi olarak kullanıldığında boylu yapısıyla diğer bitkilere güzel bir zemin oluşturur. Ayrıca tozlayıcı böcekleri ve kelebekleri bahçeye çekme konusunda bir mıknatıs görevi görür. Ekolojik bahçelerde toprak kalitesini gösteren bir belirteç olarak da değerlendirilir. https://www.geograph.org.uk/profile/9274 ​ Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği: Tam güneş veya yarı gölge. Ancak bol güneş, çiçek verimini ve bitkinin formunun dikliğini artırır. ​Soğuğa Dayanıklılık: -20°C dereceye kadar dayanıklıdır. Çok sert kışlarda toprak üstü kısımları kurusa da kökleri hayatta kalır. ​Sıcağa Dayanıklılık: Yüksek. Yaz sıcaklarına karşı oldukça dirençlidir, ancak aşırı kuraklıkta yaprak kalitesi düşebilir. ​Toprak İsteği: Toprak ayırt etmez. Ancak azot bakımından zengin, gevşek ve orta derecede nemli toprakları çok sever. ​Kök Yapısı: Güçlü, kalın ve derinlere inen bir kazık kök yapısına sahiptir. ​Boy - En: Boyu 40-150 cm (bazen daha fazla), eni ise 40-60 cm aralığına ulaşabilir. ​Sulama: Orta derecede sulama yeterlidir. Kuraklığa dayanıklıdır fakat düzenli sulandığında yaprakları daha etli ve sağlıklı olur. ​Bölge Uyumu: Türkiye’nin tüm bölgelerinde (kıyı şeridinden yüksek yaylalara kadar) yetişebilir. ​Ömrü: Çok yıllık (perennial) veya iki yıllık bir bitkidir. ​Çiçek Rengi: Eflatun, mor, pembe tonlarında ve genellikle taç yapraklar üzerinde daha koyu renkli çizgili damarlar bulunur. ​Çiçeklenme Dönemi: Bahar sonundan (Mayıs) sonbaharın başına kadar (Eylül) aralıksız çiçek açabilir. ​Yaprak Durumu: Döker. Kışın toprak seviyesine kadar geriler, baharda kökten yeniden patlar. ​Zorluk: Bakımı Çok Kolay. Kendi kendine yetişebilen, müdahale gerektirmeyen bir türdür. Photo by Lazaregagnidze ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde ebegümeci neredeyse "kış sebzesi" gibidir. Ilıman kış aylarında yeşermeye başlar. Yazın çok aşırı sıcak ve kurak dönemlerde dinlenmeye geçebilir; bu dönemde hafif gölge alanlarda daha mutlu olur. ​Marmara Bölgesi: Bölgenin nemli yapısı ebegümeci için idealdir. Özellikle kıyı kesimlerinde çok hızlı yayılır. ​İç Anadolu: Bozkır şartlarına en uyumlu bitkilerden biridir. Kış donlarından etkilenmez, ilkbahar yağışlarıyla birlikte hızla boylanır. ​Karadeniz: Yağışlı havayı çok sever ancak çok kapalı ve aşırı nemli yerlerde yapraklarda "pas hastalığı" görülebilir. Havalanması iyi, güneşli yamaçlar tercih edilmelidir. ​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Kar altındaki kökleri kışı hasarsız atlatır. Güneydoğu'da yaz sıcakları başlamadan önce en verimli dönemini yaşar. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Tohum ile Çoğaltma: En kolay ve en doğal yöntemdir. ​Nasıl Yapılır? İlkbahar başında tohumlar doğrudan toprağa ekilebilir. Ebegümeci tohumları döküldüğü yerde ertesi yıl kendiliğinden kolayca çimlenir. ​Kökten Ayırma: Olgunlaşmış kümeler erken baharda dikkatlice ayrılarak başka alanlara taşınabilir. Ancak kazık köküne zarar vermemeye özen gösterilmelidir. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Pas Hastalığına Dikkat: Ebegümecinin en büyük düşmanı yapraklarda küçük turuncu lekelerle kendini gösteren "pas" mantarıdır. Bitkinin çok sık olmamasına ve yaprakların ıslatılmadan dipten sulanmasına dikkat edilmelidir. ​Hasat Zamanı: Eğer yapraklarını tüketmek için yetiştiriyorsanız, çiçek açmadan önceki genç yapraklar en lezzetli olanlardır. ​Budama: Çiçeklenme bittikten sonra bitkiyi hafifçe budamak, hem formunu korur hem de tohum dökerek aşırı yayılmasını kontrol altına almanıza yardımcı olur. ​KİŞİSEL NOTLARIM Ebegümeci sadece bir süs bitkisi değil, aynı zamanda mutfak kültürü için bir mirastır. Yapraklarından sarma, kavurma ve çeşitli yemekler yapabilirsiniz. https://www.lezzet.com.tr/lezzetten-haberler/ebegumeci-tarifleri Ayrıca derin kazık kök sistemi ile derindeki besinleri yapraklarına taşır. Kes bırak yöntemi ile toprağınızı zenginleştirir. Madenci bitkilerden biridir. Yine kazık köklü oluşu toprağınızı gevşetmenizde size yardımcı olur. toprağı sürmenize gerek kalmaz.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:MJJR Saray Bahçelerinin Heybetli Konuğu ​ Latince ismiyle Alcea rosea, ebegümecigiller familyasının en dik dikkat çeken üyesidir. "Gül" ön takısını, katmerli türlerinin güle olan benzerliğinden ve iri, gösterişli çiçek yapısından alır. Anavatanı Çin ve Batı Asya olan bu bitki, İpek Yolu üzerinden Anadolu’ya ve Avrupa’ya taşınmış, o günden beri köy evlerinin duvar diplerini ve saray bahçelerini süslemiştir. ​Peyzajda Kullanımı: Gülhatmi, peyzajın "dikey mimarıdır". Boyu 2-3 metreyi bulabildiği için çirkin görünümlü duvarları gizlemek, bahçede bölmeler yaratmak veya sınır hatlarını belirlemek için kullanılır. Arı ve kelebek dostu bir bahçe (pollinator garden) kurmak isteyenler için merkezi bir bitkidir. ​Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği: Tam güneş. Günün en az 6-8 saatini güneş altında geçirmelidir; aksi takdirde çiçekleri seyrek, boyu cılız kalır. ​Soğuğa Dayanıklılık: -25°C ile -30°C derecelere kadar dayanıklıdır. ​Sıcağa Dayanıklılık: Yüksek. Ancak aşırı nemli ve sıcak hava, yaprak hastalıklarını tetikleyebilir. ​Toprak İsteği: Organik maddece zengin, derin işlenmiş ve drenajı mükemmel toprakları sever. Ağır killi topraklarda kök çürümesi yapabilir. ​Kök Yapısı: Çok güçlü bir kazık kök sistemine sahiptir. Bu sayede toprağın derinliklerindeki suya ulaşabilir. ​Boy - En: Boyu 2 - 3 metreye kadar ulaşabilir; eni 60 - 90 cm arasındadır. ​Sulama: Fideler yerleşene kadar düzenli, ergin bitkiler ise toprak kurudukça sulanmalıdır. Yapraklara su değdirilmemesi, hastalıkları önlemek için kritiktir. ​Bölge Uyumu: Türkiye'nin tüm bölgelerine uyumludur. Ancak rüzgarlı bölgelerde destek şarttır. ​Ömrü: Genellikle iki yıllık (biennial) veya kısa ömürlü çok yıllık bir bitkidir. Ancak her yıl tohum döktüğü için bahçede kalıcıymış hissi verir. ​Çiçek Rengi: Beyazdan siyaha, sarıdan pembeye kadar çok geniş bir renk skalası vardır. Katmerli ve yalınkat formları mevcuttur. ​Çiçeklenme Dönemi: Yaz başından sonbahar başına kadar (Haziran - Eylül). ​Yaprak Durumu: Döker. İlk yıl sadece tabanda bir yaprak rozeti oluşturur, ikinci yıl gövdeye kalkar ve çiçek açar. ​Zorluk: Orta. Pas hastalığı takibi ve boy desteği gerektirir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:MJJR ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Erken çiçeklenir. Ancak bu bölgelerdeki yüksek nem "pas hastalığını" artırabilir. Bitki aralıklarını geniş tutmak önemlidir. ​Marmara Bölgesi: Rüzgarlı bir bölge olduğu için bitkinin devrilmemesi için duvar kenarları tercih edilmeli veya her bir kök destek çubuğuna bağlanmalıdır. ​İç Anadolu: Kışın donlardan etkilenmez. Yazın kuru sıcağını çok sever, bu bölgede pas hastalığı riski daha düşüktür. ​Karadeniz: Fazla yağış alan dönemlerde çiçekler ağırlaşabilir. Drenajın mükemmel olduğu yamaçlar veya yükseltilmiş yastıklar seçilmelidir. ​Doğu Anadolu: Kısa süren yaz döneminde güneşi tam alan bir noktaya dikilirse harika bir performans sergiler. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Tohum ile Çoğaltma: Gülhatminin en doğal çoğalma biçimidir. ​Yöntem: Yaz sonunda olgunlaşan tohum kapsülleri toplandıktan sonra sonbaharda veya erken baharda doğrudan toprağa ekilir. Tohumlar iridir ve ekimi kolaydır. ​Kendi Kendine Yayılma: Eğer çiçek saplarını tohum dökmeden kesmezseniz, bitki bulunduğu alanı kendi kendine her yıl yenileyecektir. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Pas Hastalığı Uyarısı: Gülhatminin en zayıf noktası "Alcea Rust" denilen pas mantarıdır. Yaprak altlarında pas rengi pütürler oluşur. Bunu önlemek için alt yapraklarda sararma başladığı an onları koparıp imha edin (komposta atmayın). ​Daha Uzun Çiçeklenme: Ana çiçek sapı üzerindeki çiçekler geçtikçe bunları temizlemek, yan dallardan yeni çiçeklenmeyi teşvik eder. ​Gübreleme: Bahar başında kompost veya yavaş salınımlı gübre ile desteklemek, o devasa gövdenin daha sağlam durmasını sağlar. ​Hatırlatıcı Not: Gülhatmi, nostaljik bir bitkidir. Eğer bahçenizde bir "çit" etkisi yaratmak istiyorsanız, tohumları birbirine 40-50 cm mesafeyle ve şaşırtmalı olarak ekin. İlk yıl çiçek açmazsa üzülmeyin; Gülhatmi sabırlı bahçıvanları sever, ikinci yıl tüm görkemiyle sizi ödüllendirecektir!

https://en.wikipedia.org/wiki/User:Donarreiskoffer Bozkırın Mavi Gözü ​ Latince ismiyle Centaurea cyanus, halk arasında Gökbaş, Mavi Kantaron veya Peygamber Çiçeği olarak bilinir. Papatyagiller (Asteraceae) familyasına ait olan bu bitki, bir zamanlar buğday tarlalarının doğal koruyucusu olarak her yerde boy gösterirdi. Anavatanı Avrupa olan ancak Anadolu coğrafyasına tam uyum sağlayan bu çiçek, özellikle o kendine has "elektrik mavisi" rengiyle doğada eşine az rastlanır bir tona sahiptir. ​Peyzajda Kullanımı: Peygamber çiçeği, "vahşi yaşam dostu" bahçelerin vazgeçilmezidir. Arılar, kelebekler ve tozlaştırıcılar için adeta bir ziyafet alanıdır. Özellikle sarı papatyalar veya kırmızı gelincikler ile birlikte dikildiğinde, kontrast renklerin yarattığı görsel şölen büyüleyicidir. Kesme çiçek olarak kullanıldığında formunu uzun süre korur ve kurutulmuş aranjmanlarda rengini kaybetmeyen nadir çiçeklerdendir. Photo by Ritadesbois ​Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği: Tam güneş. Bol ışık almayan yerlerde çiçek rengi solar ve gövde cılızlaşır. ​Soğuğa Dayanıklılık: -15°C ile -20°C dereceye kadar dayanıklıdır. ​Sıcağa Dayanıklılık: Yüksek. Kuru sıcaklara karşı oldukça dirençlidir. ​Toprak İsteği: Çok seçici değildir ancak iyi drenajlı, hafif kireçli ve çok zengin olmayan toprakları sever. Çok gübreli toprakta çiçek yerine sadece yaprak geliştirir. ​Kök Yapısı: Saçak köklü ve yayılıcı bir yapıdadır, ancak bazı türleri orta derinlikte bir kazık kök de geliştirebilir. ​Boy - En: Boyu 40 - 90 cm; eni 20 - 30 cm aralığındadır. ​Sulama: Orta derecede sulama yeterlidir. Toprağı kurudukça su verilmelidir. Yerleşmiş bitkiler kuraklığa oldukça dayanıklıdır. ​Bölge Uyumu: Türkiye'nin hemen hemen her bölgesinde, özellikle İç Anadolu ve Ege'nin iç kısımlarında çok rahat yetişir. ​Ömrü: Kültivarına göre tek yıllık (annual) veya çok yıllık (perennial) türleri mevcuttur. (Yabani türleri genelde tek yıllıktır ama tohumla kendini yeniler.) ​Çiçek Rengi: En ikonik rengi parlak mavidir; ancak pembe, beyaz, bordo ve lavanta renkli türleri de bulunur. ​Çiçeklenme Dönemi: Bahar sonundan yaz sonuna kadar (Mayıs - Ağustos). ​Yaprak Durumu: Döker. Kışın yer üstü kısımları kaybolur. ​Zorluk: Bakımı Çok Kolay. Kendi başına hayatta kalma becerisi çok yüksektir. https://www.flickr.com/people/154788154@N04 ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: Bahar aylarının başında erkenden çiçeklenir. Yazın çok aşırı sıcaklarda bitki tohum evresine erken girebilir, bu yüzden yarı gölge alanlar çiçeklenme süresini uzatabilir. ​Marmara Bölgesi: Nem dengesi uygun olduğunda çok gür gelişir. Kış yağışlarından etkilenmemesi için toprağın süzek olması şarttır. ​İç Anadolu: Onun gerçek evidir. Kuru havayı ve bol güneşi çok sever. Rengi bu bölgede daha canlı olur. ​Karadeniz: Sürekli yağış alan bölgelerde çiçeklerin ağırlaşıp çürümemesi için drenajı yüksek tepeler veya taş bahçeleri tercih edilmelidir. ​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Erken bahar donlarına dayanıklıdır. Güneydoğu'nun kurak yazında bile düzenli sulama ile canlılığını korur. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Tohum ile Çoğaltma: En etkili yöntemdir. ​Yöntem: Sonbaharda veya erken baharda tohumlar doğrudan toprağa ekilmelidir. Tohumların üzerine çok az toprak (yaklaşık 1 cm) serpilmesi yeterlidir. ​Kendi Kendine Tohumlama: Çiçek başlarını kesmezseniz, rüzgarla dağılan tohumlar sonraki yıl aynı yerde (hatta bazen birkaç metre ötede) yeni fideler oluşturacaktır. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Deadheading (Solmuş Çiçek Temizliği): Geçen çiçekleri sapıyla birlikte düzenli keserseniz, bitki yeni tomurcuklar üretmeye devam eder ve mevsim sonuna kadar çiçekli kalır. ​Destekleme: Çok boylanan türler rüzgarda yatabilir. Bu durumda ince çalı dalları veya destek çubukları ile bitkiyi desteklemek formunu korur. ​Yenilebilirlik: Peygamber çiçeğinin taç yaprakları yenilebilir! Salatalarda renk katmak için kullanılabilir veya kurutularak "Lady Grey" çay karışımlarına eklenebilir. ​Hatırlatıcı Not: Peygamber çiçeği, mütevazı ama karakterli bir bitkidir. Bahçenizde mavi rengi yakalamak zordur; bu çiçek size doğanın en saf mavisini sunar. Unutmayın, o bir tarla çiçeğidir; fazla nazlı davranıp aşırı gübreleme yaparsanız küsebilir!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz Renk Değiştiren Bahçe Sihirbazı ​ Latince ismiyle Hydrangea macrophylla, ismini Yunanca "hydor" (su) ve "angos" (kap) kelimelerinden alır; bu da onun suya olan ebedi aşkını temsil eder. Anavatanı Japonya ve Çin olan bu bitki, 18. yüzyıldan itibaren Avrupa ve Anadolu bahçelerinin baş tacı olmuştur. En karakteristik özelliği, toprağın pH değerine (asitlik derecesine) göre çiçek rengini değiştirebilme yeteneğidir. ​Peyzajda Kullanımı: Ortancalar, gölge ve yarı gölge alanların en güçlü görsel elemanıdır. Bina girişlerinde, kuzeye bakan duvar diplerinde veya büyük ağaç altlarında grup dikimleri için mükemmeldir. Romantik bahçelerin vazgeçilmezi olan ortanca, aynı zamanda mükemmel bir saksı bitkisidir ve balkonlarda, teraslarda kolaylıkla sergilenebilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Bgag ​ Bakım Kılavuzu ​Işık İsteği: Yarı gölge veya filtrelenmiş ışık. Sabah güneşini sever ancak kavurucu öğle güneşinden mutlaka korunmalıdır. Tam gölgede çiçek verimi azalır. ​Soğuğa Dayanıklılık: -15°C ile -20°C dereceye kadar dayanabilir. Ancak sert donlar, baharda açacak olan tomurcuklara zarar verebilir. ​Sıcağa Dayanıklılık: Orta. Nemsiz ve kuru sıcaklardan hiç hoşlanmaz; yaprakları hemen sarkar. ​Toprak İsteği: Organik maddece zengin, nem tutma kapasitesi yüksek, asidik veya nötr toprakları sever. ​Kök Yapısı: Saçak kök yapısına sahiptir. Kökleri yüzeye yakındır, bu yüzden toprak nemi hayati önem taşır. ​Boy - En: Boyu 1 - 2 metre; eni 1.5 - 2 metreye kadar ulaşabilir. ​Sulama: Çok yüksek. Toprağı her daim nemli kalmalıdır. İsmi boşuna "su kabı" değildir; özellikle yaz aylarında her gün sulama isteyebilir. ​Bölge Uyumu: Türkiye'de özellikle Karadeniz, Marmara ve Ege'nin nemli kıyı bölgelerine mükemmel uyum sağlar. ​Ömrü: Çok yıllık (perennial) odunsu bir çalıdır. ​Çiçek Rengi: Toprak asidikse Mavi/Mor, alkali ise Pembe/Kırmızı, nötr ise Beyaz/Krem. ​Çiçeklenme Dönemi: Yaz başından sonbahar ortasına kadar (Haziran - Ekim). ​Yaprak Durumu: Döker. Kışın çıplak odunsu dallar halinde kalır. ​Zorluk: Orta. Su dengesini ve budama zamanını iyi ayarlamak gerekir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Raul654 ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​Ege ve Akdeniz: En zorlandığı bölgelerdir. Mutlaka kuzeye bakan, rüzgar almayan ve doğrudan güneş görmeyen gölge köşelere dikilmelidir. Havadan nem desteği (fıskiye gibi) ister. ​Marmara Bölgesi: Ortanca için oldukça uygundur. İstanbul ve çevresinin nemli havasında çok mutlu olur. Yazın düzenli sulama ihmal edilmemelidir. ​İç Anadolu: Kuru hava nedeniyle zordur. Saksıda yetiştirip kışın korumalı bir yere almak veya mikroklimalı, kuytu bahçe köşeleri seçmek gerekir. ​Karadeniz: Ortanca cennetidir. Doğal asidik topraklar ve bol yağış sayesinde bu bölgede hiçbir ekstra çaba sarf etmeden devasa formlara ulaşır. ​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu'nun kuru sıcağına dayanamaz. Doğu Anadolu'da ise kış donlarından korumak için kök çevresi malçlanmalıdır. ​Çoğaltma Yöntemleri ​Çelikleme: En başarılı yöntemdir. ​Nasıl Yapılır? Yaz aylarında (Temmuz-Ağustos) çiçek açmamış, sağlıklı sürgünlerden 10-15 cm'lik çelikler alınır. Alt yapraklar temizlenip nemli bir torfa dikilir. Birkaç hafta içinde köklenecektir. ​Daldırma Yöntemi: Bitkinin toprağa yakın, esnek bir dalı hafifçe yaralanarak toprağa gömülür ve üzerine bir taş konur. Dal toprak altındayken köklenince ana bitkiden kesilerek ayrılır. ​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​Renk Değiştirme Sırrı: Çiçeklerinizin mavi olmasını istiyorsanız toprağa alüminyum sülfat veya çam iğnesi ekleyerek asitliği artırın. Pembe olmasını istiyorsanız toprağa kireç veya tarım kireci ekleyin. ​Budama Hatası Yapmayın: En yaygın hata, bitkiyi kışın çok sert budamaktır. Ortancalar çiçeklerini "eski dal" üzerinde açar. Sadece solmuş çiçekleri ve kurumuş dalları temizlemek yeterlidir. ​Su Sinyali: Yapraklar öğle sıcağında pörsürse hemen su vermeyin; önce gölgeye geçmesini bekleyin. Eğer akşam hala sönükse o zaman derinlemesine sulayın. ​Hatırlatıcı Not: Ortanca, bahçıvanla konuşan bir bitkidir. Yapraklarıyla susuzluğunu, çiçek rengiyle toprağının kimyasını size anlatır. Onu dinlemeyi öğrenirseniz, size her yıl daha büyük çiçek başları sunacaktır.